Bu çalışma, din psikolojisinin gelişiminde önemli katkılarda bulunan üç kurucu ismin—William James, Sigmund Freud ve Carl G. Jung’un—kadını kendi kuramsal çerçevelerinde nasıl kavramsallaştırdığını analitik eleştirel bir bakış açısıyla incelemektedir. Çalışma, din psikolojisinin erken dönem kuramlarında kadınların yeterince incelenmemesi ve asimetrik biçimde temsil edilmesiyle ilgili literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Analiz, 19. ve 20. yüzyılın sosyo-kültürel ve bilimsel bağlamında ana akım psikolojideki cinsiyetçi varsayımlara ve kuramlara tepki olarak ortaya çıkan kadın psikolojisinin bağımsız bir alt disiplin olarak doğuşunu inceleyerek başlamaktadır. Bu tarihsel bağlamlandırma, din psikolojisinin erken dönem kuramlarının hangi koşullarda geliştirildiğini anlamaya ışık tutmaktadır. Bu çalışma, feminist bir kuramsal yaklaşımı benimsememekte; bunun yerine, alana şekil vermeye devam eden ayrımcı ve cinsiyetçi kuramsal yapıların tarihsel gerçekliğini ve kalıcılığını açıklığa kavuşturmayı amaçlamaktadır. Özellikle kadınların dini deneyimlerini anlamaya yönelik uygun araçların eksikliği gibi süregiden yöntemsel sınırlamaları vurgulayan çalışma, söylem analizi ve literatür taraması yöntemlerini kullanarak bu erken dönem kuramcıların ataerkil ideolojileri nasıl pekiştirdiğini ve kadınların manevi ve dini yaşantılarını nasıl asimetrik ve önyargılı biçimlerde analiz ettiklerini ortaya koymaktadır. Ayrıca, erken dönem psikoloji ile din psikolojisi arasında kadın ve erkek tasavvurları bakımından dikkat çekici paralellikleri ve önemli benzerlikleri tespit etmektedir. Doğrudan çözüm önerileri sunmamakla birlikte, bu çalışma tarihsel önyargıları ve cinsiyetçi kuramları görünür kılarak alana katkı sağlamakta; erkek-merkezli kuramsal çerçevelerin eleştirel biçimde yeniden değerlendirilmesi ve kadınların dini yaşantılarının çok katmanlı yapısını yansıtan daha kapsayıcı ve incelikli metodolojilerin geliştirilmesi yönünde gelecekteki araştırmalara çağrıda bulunmaktadır.
Din Psikolojisi Kadın Psikolojisi Cinsiyetçilik William James Sigmund Freud Carl G. Jung.
This study undertakes a critical examination of how key figures, William James, Sigmund Freud, and Carl G. Jung, who impacted the development of the psychology of religion, conceptualized women within their theoretical frameworks. It addresses a substantial gap in the literature concerning the insufficiently examined and asymmetrical representation of women in early psychological theories of religion. The analysis begins by tracing the emergence of the psychology of women as a separate subdiscipline, developed in response to sexist assumptions and theories embedded within mainstream psychology and shaped by the socio-cultural and scientific contexts of the nineteenth and early twentieth centuries. This historical analysis brings into focus the conditions under which early theories in the psychology of religion were developed. The study does not adopt a feminist theoretical approach; instead, it examines the historical realities and ongoing role of discriminatory frameworks within the field. Focusing on persistent methodological limitations, particularly the lack of appropriate tools for capturing women’s religious experiences, it employs discourse analysis and literature review to show how these early theorists reinforced patriarchal ideologies, which led them to treat women’s spiritual and religious subjectivities in asymmetrical and biased ways. The study further identifies key parallels and similarities between early psychology and the psychology of religion in their constructions of femininity and masculinity. While not proposing direct solutions, this research contributes to the field by uncovering historical biases and encourages future scholarship to critically reassess male-centered frameworks and to develop more inclusive and nuanced methodologies that better account for the complexity of women’s religious lives.
Psychology of Religion Psychology of Women Sexism William James Sigmund Freud Carl G. Jung.
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Dini Araştırmalar (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 15 Haziran 2025 |
| Kabul Tarihi | 30 Eylül 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Kasım 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 66 Sayı: 2 |