Araştırma Makalesi

William Tyndale’in Papalık Eleştirisi ve Anglikan Teo-Politiğine Etkisi

Cilt: 66 Sayı: 2 30 Kasım 2025
PDF İndir
TR EN

William Tyndale’in Papalık Eleştirisi ve Anglikan Teo-Politiğine Etkisi

Öz

Bu çalışma İngiliz Reformasyon hareketinin öncü isimlerinden biri olan William Tyndale’in (ö. 1536) Papalık eleştirisini ve bunun Anglikan Kilise geleneği üzerindeki etkilerini ele almaktadır. Tyndale, reform hareketinin ilke ve prensiplerinin dönemin İngiltere coğrafyasına yayılmasına katkıda bulunan isimlerin başında gelmektedir. Martin Luther’in (ö. 1546) Kutsal Kitap, iman ve inananların ruhsal özgürlüğüne dayanan teolojik prensiplerini rehber edinen Tyndale, Kutsal Kitabı Katolik Kilise geleneği ve hiyerarşisinin üzerinde nihai otorite olarak konumlandırmıştır. O, bütün inananların bu metinleri kendi anadillerinde okuyabilmesini savunmuş ve bu düşüncenin gerçekleşmesi için İngilizceye tercüme etmiştir. Tyndale’in metni basılı ilk İngilizce Kutsal Kitap tercümesi olması bakımından önemlidir. Nitekim kendisinin “İngilizce Kutsal Kitabın babası” şeklinde nitelenmesi bu önemi ortaya koymaktadır. O, tercüme çalışmalarının yanında kendisinin teolojik ve politik anlayışını yansıtan çeşitli eserler de kaleme almıştır. Eserlerinde Papalığın dinî ve siyasi alanda yürüttüğü faaliyetlerin Kilise’nin yozlaşmasına yol açtığını öne sürmüş, buna karşın erken dönem Hıristiyanlığın Kutsal Kitaba dayanan saf din anlayışına dönmeyi önermiştir. Tyndale’in söz konusu fikirleri İngiliz reform hareketinin gidişatını derinden etkilemiştir. Çalışmada, Tyndale’in teolojik ve politik fikirlerinin, bağımsız Anglikan Kilisesi düşüncesinin oluşumunda merkezi bir öneme sahip unsurları içerdiği ortaya konmaktadır. Ayrıca Tyndale’in çalışmalarında Papalık kurumuna yönelttiği eleştirilerden hareketle, Anglikan Kilisesi’nin kuruluşuna yol açan zihnî, entelektüel ve kuramsal arka planı ortaya koymak da çalışmanın hedefleri arasındadır. Çalışmada analitik değerlendirme yöntemiyle metinler üzerinde derinleşerek Tyndale’in konu hakkındaki görüşleri ortaya konmuştur. Bu bağlamda temel kaynaklar olarak Tyndale’in Kilise’ye ve bünyesindeki din adamlarına dönük eleştirilerini kaleme aldığı eserlerinin yanında konuyla ilgili yapılmış modern çalışmalar analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Avis, Paul. In Search of Authority: Anglican Theological Method From The Reformation to The Enlightenment. London: Bloomsbury Publishing, 2014.
  2. Betteridge, Thomas. “William Tyndale and Religious Debate.” Journal of Medieval and Early Modern Studies 40:3 (2010): 439–461.
  3. Boehrer, Bruce. “Tyndale’s “The Practyse of Prelates”: Reformation Doctrine and the Royal Supremacy.” Renaissance and Reformation / Renaissance et Réforme 10:3 (1986): 257–276.
  4. Brezzi, Paolo. The Papacy: Its Origins and Historical Evolution. Çev. Henry J. Yannone. Maryland: The Newman Press, 1958.
  5. Canon Law Society of America, ed. Code of Canon Law: Latin–English Edition. Washington, DC: Canon Law Society of America, 1983.
  6. Coast, David. “William Tyndale, Henry VIII, and The Obedience of a Christian Man.” The Historical Journal 64: 4 (2020): 1-21.
  7. Collinson, Patrick. “William Tyndale and the Course of the English Reformation.” Reformation 1:1 (1996): 72–97. Corbet, James A. The Papacy: A Brief History. Princeton: Van Nostrand Anvil Books, 1956.
  8. Daly, Jonathan. The Rise of Western Power: A Comparative History of Western Civilization. London & New York: Bloomsbury Academic, 2014.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hrıstiyanlık Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

16 Haziran 2025

Kabul Tarihi

7 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 66 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Korhan, İ. (2025). William Tyndale’in Papalık Eleştirisi ve Anglikan Teo-Politiğine Etkisi. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 66(2), 1251-1274. https://doi.org/10.33227/auifd.1721059
AMA
1.Korhan İ. William Tyndale’in Papalık Eleştirisi ve Anglikan Teo-Politiğine Etkisi. AÜİFD. 2025;66(2):1251-1274. doi:10.33227/auifd.1721059
Chicago
Korhan, İbrahim. 2025. “William Tyndale’in Papalık Eleştirisi ve Anglikan Teo-Politiğine Etkisi”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 66 (2): 1251-74. https://doi.org/10.33227/auifd.1721059.
EndNote
Korhan İ (01 Kasım 2025) William Tyndale’in Papalık Eleştirisi ve Anglikan Teo-Politiğine Etkisi. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 66 2 1251–1274.
IEEE
[1]İ. Korhan, “William Tyndale’in Papalık Eleştirisi ve Anglikan Teo-Politiğine Etkisi”, AÜİFD, c. 66, sy 2, ss. 1251–1274, Kas. 2025, doi: 10.33227/auifd.1721059.
ISNAD
Korhan, İbrahim. “William Tyndale’in Papalık Eleştirisi ve Anglikan Teo-Politiğine Etkisi”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 66/2 (01 Kasım 2025): 1251-1274. https://doi.org/10.33227/auifd.1721059.
JAMA
1.Korhan İ. William Tyndale’in Papalık Eleştirisi ve Anglikan Teo-Politiğine Etkisi. AÜİFD. 2025;66:1251–1274.
MLA
Korhan, İbrahim. “William Tyndale’in Papalık Eleştirisi ve Anglikan Teo-Politiğine Etkisi”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 66, sy 2, Kasım 2025, ss. 1251-74, doi:10.33227/auifd.1721059.
Vancouver
1.İbrahim Korhan. William Tyndale’in Papalık Eleştirisi ve Anglikan Teo-Politiğine Etkisi. AÜİFD. 01 Kasım 2025;66(2):1251-74. doi:10.33227/auifd.1721059

Creative Commons Lisansı
Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.