Young Men’s Christian Association’s (YMCA) Activities in Turkey

Öz

Young Men’s Christian Association (YMCA) is a missionary organization that accepts as its goal the adaptation of Christian life and culture among young people. This organization entered into the Ottoman Empire at the end of the 19th century. It started its works under the auspices of an organization called American Board, and soon opened new branches in Istanbul, Izmir and Adana. Young Women’s Christian Association (YWCA), the women branch of YMCA, conducted various activities targeting women in particular. YMCA served a youth organization in the Ottoman Empire and was influential especially on the non-Muslim population. After the foundation of the Turkish Republic, although it had to slow down its activities, YMCA, unlike many other missionary organization, never left Anatolia. This article offers a brief history of the organization of YMCA in Turkey and discusses the activities it performed towards its goal

Anahtar Kelimeler

• YMCA, YWCA, Christian Endeavor Society, American School of Languages and

Young Men’s Christian Association’ın Türkiye’deki Faaliyetleri

Öz

Young Men’s Christian Association (YMCA), Hıristiyan hayatının ve kültürünün gençler arasında benimsenmesini kendisine gaye edinmiş misyoner bir teşkilattır. 19. yüzyılın sonlarından itibaren Amerikan Board’un çatısı altında Anadolu’da faaliyet göstermeye başlamış, kısa sürede de İstanbul, İzmir ve Adana’ya şubeler açmıştır. Osmanlı Devleti’nde gençlik kuruluşu olarak faaliyet gösteren bu teşkilat, özellikle gayrimüslimler üzerinde etkili olmuştur. Cumhuriyet sonrasında Türkiye’deki faaliyetlerini yavaşlatmak zorunda kalan teşkilat, diğer birçok misyoner teşkilatın aksine Anadolu’yu hiçbir zaman terk etmemiştir. Bu makalede söz konusu teşkilatın Osmanlıların son döneminden itibaren Anadolu’daki örgütlenme süreci ele alınmış ve bu çerçevede gerçekleştirdiği faaliyetler üzerinde durulmuştur

Anahtar Kelimeler

• YMCA, YWCA, Hıristiyan Emek Cemiyeti, Amerikan Lisan ve Ticaret

Kaynakça

1. A Year in the Young Men’s Christian Association from the Report of the President April 1921, E. O. Jacob to Dr. Studer June 8 1921.
2. Açıkses, Erdal. Amerikalıların Harput’taki Misyonerlik Faaliyetleri. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2003.
3. Administrative Report Smyrna Young Men’s Christian Association, July 1922, Turkey: Annual and Quarterly Reports 1921-1925, Kautz Family YMCA Archives, Minnesota Libraries.
4. Agreement Between the International Committee of the Young Men’s Christian Organization and Ernest O. Jacob, October 1 1920, Turkey: Correspondence and Reports 1920.
5. Anonim yazar]. “Genç Hıristiyanlar Cemiyetinin Faaliyeti,” Sebilürreşad 19:483 (4 Haziran 1337), ss.159-160.
6. Anonim yazar]. “Genç Hıristiyanlar Cemiyeti,” Sebilürreşad 21:530-531 (24 Mayıs 1339), ss.86-87.
7. Anonim yazar]. “Lozan Konferansında Misyonerlerin Faaliyeti,” Sebilürreşad 21:528-529 (16 Mayıs 1339), s.70.
8. Anonim yazar]. “Genç Hıristiyanlar Cemiyeti (Tanin Gazetesinin Şayanı Dikkat Bir Makalesi),” Sebilürreşad 24:599 (1 Mayıs 1340), ss.12-13.

9. Anonim yazar]. “Genç Hıristiyanlar Cemiyeti (Amerika’da Türklük Aleyhinde Nasıl Propaganda Ediyorlar),” Sebilürreşad 24:611 (7 Ağustos 1340), ss.201-202.
10. Anonim yazar]. “Genç Kadın Hıristiyanlar Cemiyeti,” Sebilürreşad 24:618 (25 Eylül 1340), ss.316-317.
11. Anonim yazar]. “Papas Mektepleri, Genç Hıristiyanlar Cemiyeti,” Sebilürreşad 24:624 (6 Teşrin-i Sani 1340), ss.413-414.
12. Anonim yazar]. “Genç Hıristiyanların Faaliyetlerini Açığa Vurmaları,” Sebilürreşad 25:625 (13 Teşrin-i Sani 1340), s.13.
13. Anonim yazar]. “Gençler Cemiyeti Hıristiyaniyesi,” Tanin 16:552 (23 Nisan 1340), s.2.
14. Asa K. Jennings: Biographical Files 1922-1925, Kautz Family YMCA Archives, University of Minnesota Libraries.
15. Bali, Rıfat N. The Saga of a Friendship: Asa Kent Jennings and The American Friends of Turkey. İstanbul: Libra Yayıncılık, 2009.
16. Barkay, Gül İnanç. “İstanbul YMCA’in Kapatılış Öyküsü,” Toplumsal Tarih 8:47 (1997), ss.25-28.
17. Bayrak, Turan. “İzciliğin Türkiye’ye Gelişi ve Günümüzdeki Görünümü,” Sosyoloji Dergisi 3:20 (2010/1), ss.153-175.
18. Bayzan, Ali Rıza. Küresel Vaftiz. 3. baskı. İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık, 2007.
19. Ceylan, Abdullah. Sırat-ı Müstakim ve Sebilürreşad Mecmuaları Fihristi. Ankara: DİB Yayınları, 1991.
20. Çakmak, Zafer. İzmir ve Çevresinde Yunan İşgali ve Rum Mezalimi. İstanbul: Yeditepe Yayınları, 2007.
21. D. A. Davis to Asa Jennings March 29 1922, Turkey: Correspondence and Reports 1922, Kautz Family YMCA Archives, University of Minnesota Libraries.
22. Hopkins, E. W., G. F. Moore, M. Halidi, Ö. Ferruh. Tarihte ve Günümüzde Misyonerlik. İstanbul: Örgüm Yayıncılık, 2006.
23. Howard, Harry N. “The Bicentennial in American-Turkish Relations,” The Middle East Journal 30:3 (1976), ss.291-310.
24. Jenkins, Hester Donaldson. Robert Kolej’in Kızları. Çev. Ayşe Aksu. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2008.
25. Johnson, C. Richard. Constantinople To-Day or The Pathfinder Survey of Constantinople A Study in Oriental Social Life. New York: The Macmillan Company, 1922.
26. Kocabaşoğlu, Uygur. Kendi Belgeleriyle Anadolu’daki Amerika. İstanbul: Arba Yayınları, 1989.
27. Kocamanoğlu, Emine. “Yabancı Okullarda Din Eğitimi, Robert Kolej-Mekteb-i Sultani (Galatasaray Lisesi) Örneği,” Yayınlanmamış doktora tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul, 2003.
28. Latourette, Kenneth Scott. World Service: A History of the Foreign Work and World Service of the Young Men’s Christian Association of the United States and Canada. New York: Association Press, 1957.
29. ---------. “YMCA Türkiye’de,” çev. Hülya Balcı, Toplumsal Tarih 8:47 (1997), ss.29-31.
30. Mecdüddin, “Genç Hıristiyanlar Cemiyeti ve Faaliyeti (Y.M.C.A.),” Sebilürreşad 19:493 (26 Şubat 1338), ss.265-268.
31. ---------. “Genç Hıristiyanlar Cemiyeti-2,” Sebilürreşad 20:495 (27 Mart 1338), ss.7-8.
32. ---------. “Genç Hıristiyanlar Cemiyeti-3,” Sebilürreşad 20:498 (22 Nisan 1338), ss.43-45.
33. ---------. “Genç Hıristiyanlar Cemiyeti-4,” Sebilürreşad 20:513 (17 Ağustos 1338), ss.219- 221.
34. Memorandum from E. O. Jacob to C. V. Hibbard, July 17 1920, Turkey: Correspondence and Reports 1920, Kautz Family YMCA Archives, University of Minnesota Libraries.
35. Milaslı, İsmail Hakkı. Dinimizi Bilelim ve Bildirelim. Ankara: Yeni Cezaevi Basımevi, 1946.
36. Okay, Cüneyd. “Sebilürreşad Mecmuasında YMCA,” Toplumsal Tarih 8:47 (1997), ss.20-24.
37. Report E. and O. Jacob, December 31 1920, Turkey: Correspondence and Reports 1921.
38. Review of Y.M.C.A. in the Near East, December 31 1921, Turkey: Correspondence and Reports 1921, Kautz Family YMCA Archives, University of Minnesota Libraries.
39. Ruth Woodsmall, Report of the Y.W.C.A. in The Near East From March 1919 to January 1924, Sophia Smith Collection, Smith College.
40. Sezer, Ayten. Atatürk Döneminde Yabancı Okullar (1923-1938). Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1999.
41. Super, Paul. What is the Y.M.C.A. New York: Association Press, 1922.
42. Smyrna Y.M.C.A. Activities for the Month of May 1921, Turkey: Correspondence and Reports 1921.
43. Toprak, Zafer, “YMCA,” Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, c.7, ss.531-532.
44. ---------. “Vay Em Si Ey (YMCA) Jimnastikhaneleri,” Toplumsal Tarih 1:2 (1994), ss.8-12.
45. Turan, Ömer. Avrasya’da Misyonerlik. Ankara: ASAM, 2002.
46. “The History and Meaning of the YMCA Logo,” https://s3.amazonaws.com/YMCAMission/HistoryMeaningJohn1721Logo.pdf (06.12.2013)
47. http://www.irmak.k12.tr/sayfa.aspx?PageId=752#.UaiA49L0EqM (31.05.2013).
48. http://www.yucelvakfi.org/sayfa/51/tarihcemiz (22.05.2013).
49. http://www.yucelvakfi.org/sayfa/70/erenkoy_ofisi (22.05.2013).
50. http://special.lib.umn.edu/findaid/html/ymca/yusa0009x2x11.phtml (05.03.2013).