Tafsîr-related Arabic Manuscripts in the Vatican Library

Öz

The Vatican Library holds a big number of manuscript collections. Among these collections, along with other languages, Arabic-Islamic manuscripts are found. This work deals with Tafsîr-related Arabic manuscripts in the Vatican Library and aims to determine the names and main fields of these manuscripts as well as their chronological and physical data. In the Manuscripts Department of Vatican Library, Tafsîr-related manuscripts are basically on Qur’ânic sciences, Tafsîr books and Tafsîr commentaries

Anahtar Kelimeler

• Manuscripts, Vatican Library, TafsÞr, Arabic

Vatikan Kütüphanesinde Tefsîr İlmine İlişkin Arapça El Yazmaları Üzerine Bir Araştırma

Öz

Vatikan Kütüphanesi oldukça büyük el yazma koleksiyonlarına sahiptir. El yazmaları içerisinde birçok dil ve alanın içerisinde Arapça ve İslâm bilimlerine dair yazma eserler yer almaktadır. Bu makale Vatikan Kütüphanesi’nde bulunan Tefsîr ilmine ilişkin Arapça el yazmaları üzerine yapılmış bir araştırmadır. Araştırma el yazmalarının ve müelliflerinin isimlerini ve alanlarına göre kategorik dağılımını, yazmaların kronolojik ve fiziksel bilgilerini belirleme amacını taşımaktadır. Bu el yazmaları tarama/değerlendirme yöntemiyle ele alınmıştır. Vatikan Kütüphanesi’nde Tefsîr ilmine ilişkin yazma eserlerin alanlarına göre dağılımında çeşitlilik görülmektedir

Anahtar Kelimeler

• El yazmaları, Vatikan Kütüphanesi, Tefsîr, Arapça

Kaynakça

1. Albareda, Dom Anselm M., “The Preservation and Reproduction of the Manuscripts of the Vatican Library through the Centuries,” Proceedings of the American Philosophical Society, 104:4 (1960), ss.413-418.
2. Atik, M. Kemal, “Ca‘beri”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c.6, ss.527-528.
3. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nde de mezkur eserin el-HemedÊnÞ’ye (569/1173) ait
4. olduğu zikredilmektedir. Bk. Tayyar Altıkulaç, “Ebü’l-Alâ el-Hemedânî,” Türkiye Diyanet Vakfı İs
5. lâm Ansiklopedisi, c.10, s.287.
6. Altıkulaç, Tayyar, “Ebü’l-Alâ el-Hemedânî,” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c.10, ss.286-287.
7. ________, “Ebû Şâme el-Makdisî,” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklope- disi, c.10, ss.233-235.
8. El-Bağdadi, İsmail Paşa Hediyyetu’l-‚ÊrifÞn, İstanbul: Vekaletu’l-Maarif, 1955 (ofset baskı: Daru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî, Beyrut-Lübnan).

9. Clark, J. W., “On The Vatican Library of Sixtus IV,” Proceedings of Cambridge Antiquarian Society and Communications, X (1898-1899), ss.1-70.
10. Çelebi, Kâtip, Keşfu’z-Zunûn, terc.: Rüştü Balcı, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2007.
11. Haskins, Charles H., “The Vatican Archives,” The American Historical Review, 2:1 (1896), ss.40-58.
12. http://www.vaticanlibrary.va
13. Küçükaşcı, Mustafa Sabri, “Süheyli, Abdurrahman b. Abdullah,” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c.38, ss.30-32.
14. Mahmut Şakiroğlu, “Cerulli, Enrico,” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklo- pedisi, c.7, s.426.
15. Mollaibrahimoğlu, Süleyman, Süleymaniye Kütüphanesi’nde Bulunan Yaz- ma Tefsîrler (Metot ve Kaynaklar), İstanbul 2002.
16. Mycue, David, “Founder of the Vatican Library: Nicholas V or Sixtus IV?,” The Journal of the Library History (1974-1987), 16:1 (1981), ss.121- 133.
17. Richler, Benjamin, Hebrew Manuscripts in the Vatican Library, Citta del Vaticano: Biblioteca Apostolica Vaticana, 2008.
18. Sayle, Charles, “The Vatican Library”, Library, 1-6:1 (1894), ss.327-343.
19. Sezgin, Fuat, TÊriÛu’l-turÊói’l-‚arabÞ, Riyad 1991.
20. SuyİôÞ, CelÊleddÞn, el-İtàÊn fÞ ‚ulİmu’l-¨urÊn, thk. FevvÊz AÙmed ZemerlÞ, Beyrut: DÊru’l-KitÊbi’l-‚ArabÞ, 2004.
21. Vida, Giorgio Levi della, Elenco dei Manoscritti Arabi Islamici Della Biblioteca Vaticana, Citta del Vaticano: Biblioteca Apostolica Vaticana, 1935.
22. ____, Secondo Elenco dei Manoscritti Arabi Islamici Della Biblioteca Vaticana, Citta del Vaticano: Biblioteca Apostolica Vaticana, 1965.
23. Yazıcı, Tahsin, “Erdebîlî, Ahmed b. Muhammed,” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c.11, s.278.