Araştırma Makalesi

Türkiye’de Yaş ve Cinsiyete Göre Ayrıştırılmış İşsizlik Oranlarında Histeri Etkisinin Test Edilmesi: Yeni Nesil Otoregresif Sinir Ağları Birim Kök Testinden Kanıtlar

Cilt: 24 Sayı: 1 22 Mayıs 2024
PDF İndir
EN TR

Türkiye’de Yaş ve Cinsiyete Göre Ayrıştırılmış İşsizlik Oranlarında Histeri Etkisinin Test Edilmesi: Yeni Nesil Otoregresif Sinir Ağları Birim Kök Testinden Kanıtlar

Öz

Bu çalışmada, Türkiye'de yaş ve cinsiyete göre ayrıştırılmış işsizlik oranlarındaki olası histeri etkisi Ocak 2005 – Ekim 2023 dönemi için aylık veriler kullanılarak araştırılmaktadır. Çalışmada serilerin durağanlık özellikleri test edilirken, öncelikle Augmented Dickey-Fuller ve Phillips-Perron testleri gibi geleneksel birim kök testleri ile Zivot-Andrews, Lee-Strazicich ve Narayan-Popp testleri gibi serilerde bir veya iki yapısal kırılmaya izin veren birim kök testlerinden faydalanılmıştır. Ardından, işsizlik serilerinin doğrusal olmayan bir süreç izlediği göz önünde bulundurularak Yaya vd. (2021) tarafından geliştirilen yeni nesil ADF tipi Otoregresif Sinir Ağları (ARNN-ADF) birim kök testi kullanılmıştır. Çalışmada model tabanlı yöntemlerin aksine veri odaklı ve sistematik olarak doğrusal, kuadratik ve kübik şeklinde üç ayrı bileşenin tek bir doğrusal olmayan teste dönüştürüldüğü ARNN-ADF birim kök testinin kullanılması, güvenilir sonuçlara ulaşılabilmesi açısından önem arz etmektedir. Ampirik bulgular, tüm bu testlerin işsizlik oranlarında birim kök sıfır hipotezini reddetmede başarısız olduğunu göstermekte ve böylece Türkiye'deki işsizlik oranlarındaki histeri etkisinin yaş ve cinsiyet farklılıklarından bağımsız olarak geçerli olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, Türkiye ekonomisindeki ani şoklardan sonra işsizlik oranlarının trend patikasına geri dönmediğine yönelik kanıt sunarken aynı zamanda işgücü piyasasının olumsuz şoklara karşı dayanıklılığını güçlendirmek amacıyla tasarlanan istikrar politikalarının başarılı olabileceğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ağazade, S. (2016). Türkiye için işsizlik histerisine karşın doğal oran hipotezinin doğrusal dışı yöntemlerle sınanması. SGD-Sosyal Güvenlik Dergisi, 6(2), 28-46.
  2. Alogoskoufis, G. S., & Manning, A. (1988). On the persistence of unemployment. Economic Policy, 3(7), 427-469. https://doi.org/10.2307/1344492
  3. Arestis, P., & Mariscal, I. B. F. (1999). Unit roots and structural breaks in OECD unemployment. Economics Letters, 65(2), 149-156. https://doi.org/10.1016/S0165-1765(99)00131-7
  4. Arestis, P., & Mariscal, I. B. F. (2000). OECD unemployment: structural breaks and stationarity. Applied Economics, 32(4), 399-403. https://doi.org/10.1080/000368400322570
  5. Atamer, M. A., Uçar, M., & Ülger, M. (2023). Türkiye ekonomisinde işsizlik histerisi hipotezinin geçerliliğinin analizi: 1988-2020 Dönemi. Ekonomi Politika Ve Finans Araştırmaları Dergisi, 8(2), 283-304. https://doi.org/10.30784/epfad.1231956
  6. Azazi, H., & Ateş, S. (2022). Türkiye için genel işsizlik ve genç işsizlik histerisinin karşılaştırmalı bir analizi. Journal of Entrepreneurship & Development/Girisimcilik ve Kalkinma Dergisi, 17(1), 27-36.
  7. Bahmani-Oskooee, M., Chang, T., & Ranjbar, O. (2018). Testing hysteresis effect in US state unemployment: new evidence using a nonlinear quantile unit root test. Applied Economics Letters, 25(4), 249-253. https://doi.org/10.1080/13504851.2017.1316477
  8. Barışık, S., & Çevik, E. İ. (2008). Yapısal kırılma testleri ile Türkiye’de işsizlik histerisinin analizi: 1923-2006 dönemi. KMU İİBF Dergisi, 14, 1-26.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İstihdam

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

19 Nisan 2024

Yayımlanma Tarihi

22 Mayıs 2024

Gönderilme Tarihi

19 Ocak 2024

Kabul Tarihi

4 Mart 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 24 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Daştan, M. (2024). Türkiye’de Yaş ve Cinsiyete Göre Ayrıştırılmış İşsizlik Oranlarında Histeri Etkisinin Test Edilmesi: Yeni Nesil Otoregresif Sinir Ağları Birim Kök Testinden Kanıtlar. Akdeniz İİBF Dergisi, 24(1), 27-38. https://doi.org/10.25294/auiibfd.1422541
AMA
1.Daştan M. Türkiye’de Yaş ve Cinsiyete Göre Ayrıştırılmış İşsizlik Oranlarında Histeri Etkisinin Test Edilmesi: Yeni Nesil Otoregresif Sinir Ağları Birim Kök Testinden Kanıtlar. Akdeniz İİBF Dergisi. 2024;24(1):27-38. doi:10.25294/auiibfd.1422541
Chicago
Daştan, Muhammet. 2024. “Türkiye’de Yaş ve Cinsiyete Göre Ayrıştırılmış İşsizlik Oranlarında Histeri Etkisinin Test Edilmesi: Yeni Nesil Otoregresif Sinir Ağları Birim Kök Testinden Kanıtlar”. Akdeniz İİBF Dergisi 24 (1): 27-38. https://doi.org/10.25294/auiibfd.1422541.
EndNote
Daştan M (01 Mayıs 2024) Türkiye’de Yaş ve Cinsiyete Göre Ayrıştırılmış İşsizlik Oranlarında Histeri Etkisinin Test Edilmesi: Yeni Nesil Otoregresif Sinir Ağları Birim Kök Testinden Kanıtlar. Akdeniz İİBF Dergisi 24 1 27–38.
IEEE
[1]M. Daştan, “Türkiye’de Yaş ve Cinsiyete Göre Ayrıştırılmış İşsizlik Oranlarında Histeri Etkisinin Test Edilmesi: Yeni Nesil Otoregresif Sinir Ağları Birim Kök Testinden Kanıtlar”, Akdeniz İİBF Dergisi, c. 24, sy 1, ss. 27–38, May. 2024, doi: 10.25294/auiibfd.1422541.
ISNAD
Daştan, Muhammet. “Türkiye’de Yaş ve Cinsiyete Göre Ayrıştırılmış İşsizlik Oranlarında Histeri Etkisinin Test Edilmesi: Yeni Nesil Otoregresif Sinir Ağları Birim Kök Testinden Kanıtlar”. Akdeniz İİBF Dergisi 24/1 (01 Mayıs 2024): 27-38. https://doi.org/10.25294/auiibfd.1422541.
JAMA
1.Daştan M. Türkiye’de Yaş ve Cinsiyete Göre Ayrıştırılmış İşsizlik Oranlarında Histeri Etkisinin Test Edilmesi: Yeni Nesil Otoregresif Sinir Ağları Birim Kök Testinden Kanıtlar. Akdeniz İİBF Dergisi. 2024;24:27–38.
MLA
Daştan, Muhammet. “Türkiye’de Yaş ve Cinsiyete Göre Ayrıştırılmış İşsizlik Oranlarında Histeri Etkisinin Test Edilmesi: Yeni Nesil Otoregresif Sinir Ağları Birim Kök Testinden Kanıtlar”. Akdeniz İİBF Dergisi, c. 24, sy 1, Mayıs 2024, ss. 27-38, doi:10.25294/auiibfd.1422541.
Vancouver
1.Muhammet Daştan. Türkiye’de Yaş ve Cinsiyete Göre Ayrıştırılmış İşsizlik Oranlarında Histeri Etkisinin Test Edilmesi: Yeni Nesil Otoregresif Sinir Ağları Birim Kök Testinden Kanıtlar. Akdeniz İİBF Dergisi. 01 Mayıs 2024;24(1):27-38. doi:10.25294/auiibfd.1422541

Cited By

Dizinler

143751437114372      14373