Araştırma Makalesi

Uluslararası İlişkilerde Amerikan Merkezliliği: Kurumsal Hâkimiyet, Yayıncılık Yoğunlaşması ve Teorik Alanın Yapısı

Cilt: 26 Sayı: 1 23 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Uluslararası İlişkilerde Amerikan Merkezliliği: Kurumsal Hâkimiyet, Yayıncılık Yoğunlaşması ve Teorik Alanın Yapısı

Öz

Uluslararası İlişkiler disiplininin ABD sosyal bilimi olduğu ile ilgili varsayımlar Stanley Hoffmann’ın iddiasından bugüne Uluslararası İlişkiler uzmanları arasında tartışılan bir konu olmuştur. Öyle ki, ABD merkezliliğine yönelik eleştirilerle başlayan bu tartışmalar, Uluslararası İlişkilerin daha kapsayıcı bir şekilde anlaşılması çağrılarını teşvik etmiş ve “çevre”nin disipline daha fazla dâhil edilmesi ve “Küresel Uİ” çağrısına dönüşmüştür. Bu yolda bu çalışmanın amacı da ABD’nin Uİ disiplinine nasıl ve ne şekilde hâkim olduğunu sistematik olarak araştırarak tartışmayı yeniden alevlendirmektir. Genel ve belirsiz bir hâkimiyet biçimlerinden bahsetmek yerine, çalışma ABD’nin Uİ’deki hâkimiyet unsurlarını parçalara ayırarak ve potansiyel olarak Uİ’de hâkimiyet kurabileceği yolları ve bunun nasıl ölçülebileceğini belirterek başlar. Çalışmanın yöntemi ilk olarak disiplinin ABD merkezli yapısını tarihsel, teorik ve kurumsal düzeylerde sorgulayan mevcut literatürden ve ikincil olarak TRIP anketlerinden elde edilen ikincil ampirik verilerine dayanmaktadır. Çalışma, Uluslararası İlişkiler disiplininin entelektüel, kuramsal ve kurumsal yapısını karşılaştırmalı ve uzunlamasına biçimde incelemeye olanak tanıyan kapsamlı ve sistematik uluslararası veri setlerini sunması nedeniyle TRIP anketlerinden faydalanmıştır. Elde edilen bulgular, Uluslararası İlişkiler disiplininin mevcut yapısal eşitsizlikler çerçevesinde hâlâ ABD’nin akademik ve entelektüel hâkimiyeti altında sürekliliğini koruduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbott, A. (2001). Chaos of Disciplines. Chicago: University of Chicago Press.
  2. Accounting Insights Team. (2025). SSCI Journal Rankings: Impact on Academic Success and Careers. https://accountinginsights.org/ssci-journal-rankings-impact-on-academic-success-and-careers/
  3. Acharya, A. ve Buzan, B. (2017). Why is There No Non-Western International Relations Theory? Ten Years on. International Relations of the Asia-Pacific, 17(3), 341-370. https://doi.org/10.1093/irap/lcx006
  4. Acharya, A. (2016). Introduction: Advancing Global IR: Challenges, Contentions, and Contributions. International Studies Review, 18(1), 4-15. https://doi.org/10.1093/isr/viv016
  5. Alker, H. ve Biersteker, T. (1984). The Dialectics of World Order: Notes for a Future Archeologist of International Savoir Faire. International Studies Quarterly, 28(2), 121-142. https://doi.org/10.2307/2600692.
  6. Ake, C. (1982). Social science as imperialism: A theory of political development. Ibadan University Press.
  7. Arlene, T. (2003). Seeing IR Differently: Notes from the Third World. Millennium, 32(2), 295-324. https://doi.org/10.1177/03058298030320020301
  8. Ashley, R. K. (1987). The Geopolitics of Geopolitical Space: Toward a Critical Social Theory of International Politics. Alternatives, 12(4), 403-34. https://doi.org/10.1177/030437548701200401

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası İlişkiler Kuramları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

23 Mart 2026

Yayımlanma Tarihi

23 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

21 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

19 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 26 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kurnaz, İ. (2026). Uluslararası İlişkilerde Amerikan Merkezliliği: Kurumsal Hâkimiyet, Yayıncılık Yoğunlaşması ve Teorik Alanın Yapısı. Akdeniz İİBF Dergisi, 26(1), 113-132. https://doi.org/10.25294/auiibfd.1747244
AMA
1.Kurnaz İ. Uluslararası İlişkilerde Amerikan Merkezliliği: Kurumsal Hâkimiyet, Yayıncılık Yoğunlaşması ve Teorik Alanın Yapısı. Akdeniz İİBF Dergisi. 2026;26(1):113-132. doi:10.25294/auiibfd.1747244
Chicago
Kurnaz, İbrahim. 2026. “Uluslararası İlişkilerde Amerikan Merkezliliği: Kurumsal Hâkimiyet, Yayıncılık Yoğunlaşması ve Teorik Alanın Yapısı”. Akdeniz İİBF Dergisi 26 (1): 113-32. https://doi.org/10.25294/auiibfd.1747244.
EndNote
Kurnaz İ (01 Mayıs 2026) Uluslararası İlişkilerde Amerikan Merkezliliği: Kurumsal Hâkimiyet, Yayıncılık Yoğunlaşması ve Teorik Alanın Yapısı. Akdeniz İİBF Dergisi 26 1 113–132.
IEEE
[1]İ. Kurnaz, “Uluslararası İlişkilerde Amerikan Merkezliliği: Kurumsal Hâkimiyet, Yayıncılık Yoğunlaşması ve Teorik Alanın Yapısı”, Akdeniz İİBF Dergisi, c. 26, sy 1, ss. 113–132, May. 2026, doi: 10.25294/auiibfd.1747244.
ISNAD
Kurnaz, İbrahim. “Uluslararası İlişkilerde Amerikan Merkezliliği: Kurumsal Hâkimiyet, Yayıncılık Yoğunlaşması ve Teorik Alanın Yapısı”. Akdeniz İİBF Dergisi 26/1 (01 Mayıs 2026): 113-132. https://doi.org/10.25294/auiibfd.1747244.
JAMA
1.Kurnaz İ. Uluslararası İlişkilerde Amerikan Merkezliliği: Kurumsal Hâkimiyet, Yayıncılık Yoğunlaşması ve Teorik Alanın Yapısı. Akdeniz İİBF Dergisi. 2026;26:113–132.
MLA
Kurnaz, İbrahim. “Uluslararası İlişkilerde Amerikan Merkezliliği: Kurumsal Hâkimiyet, Yayıncılık Yoğunlaşması ve Teorik Alanın Yapısı”. Akdeniz İİBF Dergisi, c. 26, sy 1, Mayıs 2026, ss. 113-32, doi:10.25294/auiibfd.1747244.
Vancouver
1.İbrahim Kurnaz. Uluslararası İlişkilerde Amerikan Merkezliliği: Kurumsal Hâkimiyet, Yayıncılık Yoğunlaşması ve Teorik Alanın Yapısı. Akdeniz İİBF Dergisi. 01 Mayıs 2026;26(1):113-32. doi:10.25294/auiibfd.1747244
Dizinler

143751437114372      14373