Zeytin İhracatı ve Uluslararası Piyasada Türkiye’nin Rolünün Ağ Analizi Yaklaşımı İle İncelenmesi
Öz
Dünyada zeytin
üretimi sadece belli bölgelerde yapılmaktadır. Türkiye zeytin ürünün
yetiştirilebildiği bölgede yer alması nedeniyle, dünya genelinde önemli zeytin
üreticisi ülkelerden birisidir. Ege, Marmara, Akdeniz, Güneydoğu Anadolu ve
Karadeniz bölgelerinde üretimi yapılan zeytin, gerek yurt içinde tarımsal
nüfusun önemli bir geçim kaynağı olması gerek ülkemizin önemli bir ihracat
kalemi olması açısından dikkate alınması gereken bir üründür.
Zeytinyağı ve
sofralık zeytinlerin sağlıklı yaşam fikrine paralel olarak artan önemi ile
birlikte, zeytin ürününün uluslararası ticaretteki önemi de artmıştır. Bu
nedenle, bu çalışmada Türkiye’nin dünya zeytin piyasasındaki konumu ve bu
konumun evrimi ağ analizi ile incelenecektir. Ağ analizi, uluslararası ticaret
ağlarının genel ve sektörel olarak incelenmesinde son yıllarda popüler bir araç
olarak karşımıza çıkmaktadır. Ağ analizi sonucunda elde edilen göstergelerin,
ülkelerin ticari önemlerini ağ içerisindeki bütüncül ticari ilişkileri dikkate
alarak ortaya koyması, çoğu zaman ülkelerin dünya ticaretindeki paylarına göre
belirlenen önem sırasından farklı sonuçlar ortaya koymaktadır. Bu anlamda da ağ
analizi göstergeleri söz konusu birinci derece göstergelere göre daha tercih
edilir bir gösterge olarak kabul edilmektedir. Bu çerçevede, çalışmada Türkiye’nin
zeytin ticaretindeki konumu 1995-2015 dönemi dış ticaret verileri kullanılarak ağ
analizi yaklaşımı ile incelenmektedir. Çalışmanın bulguları, Türkiye’nin zeytin
ticaretinin öneminin 2000 yılı sonrası artış gösterdiğini, ancak 2011 yılından
sonra azalmaya başladığını; ayrıca ihracat merkeziliğinin dönemsellikten (periyodisiteden)
ciddi biçimde etkilendiğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acemoglu, D., Ozdaglar, A. ve Tahbaz-Salehi, A. (2015). Systemic risk and stability in financial networks, American Economic Review, 105 (2), 564-608.
- Barrat, A. Barthelemy, M. ve Vespignani, A. (2004). Traffic-Driven model of the world wide web graph, Leonardi, S. (Ed.) Algorithms and Models for the Web-Graph, Third International Workshop, Springer.
- Bayramer, G., Tunalıoğlu, R. (2016). Türkiye'de sofralık zeytin - zeytinyağı ihracatçılarının sorunları ve çözümüne yönelik yaklaşımlar, Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 13(1), 141-150.
- Battiston, S., Caldarelli, G, May, R.M., Roukny, T. ve Stiglitz, J.E. (2016). The Price of Complexity in Financial Networks, Scheinkman, J.A. (Ed.) Proceedings of the National Academy of Science of the United States of America, Vol. 113, No.36, 10031-10036.
- Carri, C. B., ve Sassi, M. (2007). Trade and competitiveness of the Mediterranean countries on the olive oil market, I Mediterranean Conference of Agro-Food Social Scientists. 103rd EAAE Seminar ‘Adding Value to the Agro-Food Supply Chain in the Future Euromediterranean Space’. Barcelona, Spain.
- Carvalho, V.M. ve Voigtländer, N. (2015). Input Diffusion and the Evolution of Production Networks. http://www.anderson.ucla.edu/faculty/nico.v/Research/Input_Diffusion.pdf, (Erişim Tarihi; 23/10/2017).
- Cerina F., Zhu, Z., Chessa, A. ve Riccaboni, M. (2015). World Input-Output Network. PLOS ONE, DOI:10.1371/journal.pone.0134025.
- Chow, W. (2013). An Anatomy of the World Trade Network, https://www.hkeconomy.gov.hk/en/pdf/An%20Anatomy%20of%20the%20World%20Trade%20Network%20(July%202013).pdf , (10/05/2018).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Kasım 2018
Gönderilme Tarihi
2 Şubat 2018
Kabul Tarihi
29 Haziran 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 18 Sayı: 38
Cited By
OECD ÜLKELERİNİN GRUP İÇİ TİCARİ İLİŞKİLERİNİN AĞ ANALİZİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ
Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.846530Üreticilerin Dip Zeytin Hasat Kararı Üzerinde Etkili Olan Faktörlerin Belirlenmesi: İzmir İli Örneği
ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.33202/comuagri.891903Türkiye’nin Sofralık Zeytin İhracatı ve Değeri Arasındaki İlişki: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı
Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.30910/turkjans.952769DÜNYA YEŞİL KAHVE İHRACATININ AĞ ANALİZİ YÖNTEMİYLE İNCELENMESİ
Erciyes Akademi
https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1423914TÜRKİYE’NİN ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞI SEKTÖRÜNDE KÜRESEL REKABET GÜCÜNÜN DEĞERLENDİRİLMESİ
Yönetim Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.35408/comuybd.1433166Küresel Zeytin Ticaretinin Sosyal Ağ Analizi
İzmir İktisat Dergisi
https://doi.org/10.24988/ije.1470284