11. Kalkınma Planı Çerçevesinde Sektörel CO2 Salımı Değerleri Projeksiyonu

Öz

Karbon salımı son yıllarda artış göstermekte ve küresel ısınmanın en önemli sebeplerinden biri olarak gösterilmektedir. Türkiye karbon salımının temel nedeni ise enerji sektöründeki kullanımlardır. Bu çalışmada girdi çıktı tablosu ile hedef programlama modeli kurulmuştur. Uygulamada 11. Kalkınma Planı çerçevesinde sektörel enerji kullanımları ve CO2 salımları araştırılmıştır. RAS yöntemi kullanılarak 2012 girdi çıktı tablosu 2017 yılına güncellemiştir. Hedef programlama modelinde 2021,2022 ve 2023 yılları için GSYH değerleri hedef olarak alınmıştır. Programlamada yer alan kısıtlar; işgücü, sabit sermaye kullanımı, arz ve talep tutarları ve katsayılarıdır. Hedeflerin gerçekleşmesi için gereken sektörel üretim değerleri çözüm olarak bulunmuştur. Sektörel üretim değerleri yardımıyla sektörel enerji tüketimleri hesaplanarak CO2 salımları tahmin edilmiştir. Sektörel üretim değerleri kullanılarak sektörel enerji tüketimleri ve CO2 salımları tahmin edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Karbon Emisyonu
• Girdi Çıktı Analizi
• Hedef Programlama
• Kalkınma Planı

Projection of Sectoral CO2 Emission Values with Input-Output Models in the Framework of 11th Development Plan

Öz

Carbon emissions have increased in recent years and are cited as one of the most important causes of global warming. The main reason for Turkey's carbon emissions is the use in the energy sector. In this study, the target programming model has been established with the input-output table.In practice, sectoral energy uses and CO2 emissions were investigated within the framework of the 11th Development Plan. 2012 input output table was up dated to 2017 by using RAS method. In the target programming model, GDP values for 2021, 2022 and 2023 were taken as targets. Constraints in the programming; labor, fixed capital usage supply and demand amounts and coefficients.The sectoral production values required for the realization of the targets were found as solutions. Sectoral energy consumption and CO2 emissions were estimated by using sectoral production values.

Anahtar Kelimeler

• Carbon Emission
• Input Output Analysis
• Target Programming
• Development plan

Kaynakça

1. Alcántara, V., &Padilla, E. (2006). “An İnput-Output Analysis of The" Key" Sectorsin CO2 Emissions Froma Production Perspective: An Application to The Spanish Economy.”
2. Arı, A , Zeren, F . (2011). “CO2 Emisyonu ve Ekonomik Büyüme: Panel Veri Analizi”, Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18 (2), 37-47.
3. Aydoğuş, Osman. (2010). “Girdi-Çıktı Modellerine Giriş”, Efil Yayınevi, Ankara.
4. Banerjee, S. (2020). Carbon Emissions Embodied in India–United Kingdom Trade: A Case Study on North–South Debate. Foreign Trade Review, 55(2),199–215. https://doi.org/10.1177/0015732519894149
5. Bekiroğlu, O. (2014). “Sürdürülebilir Kalkınmanın Yeni Kuralı: Karbon Ayak İzi”, II. Elektrik Tesisat Ulusal Kongresi.
6. Çemrek, F, Şentürk, S, Terlemez, L. (2010). “Bulanık Kümeleme Analizi ile OECD Ülkelerinin CO2 Emisyonları Bakımından İncelenmesi. PhysicalSciences,5 (3), 52-69. Retrievedfromhttps://dergipark.org.tr/tr/pub/nwsaphysic/issue/20033/213536
7. Deveci, E. (2019). “Termik Santrallerin MRV Sistemi Sera Gazı Emisyon Hesabı ve Emisyonların İyileştirilmesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 22 (4) , 199-214. DOI: 10.17780/ksujes.645575
8. Dogan, I., & Topalli, N. (2016). “Milli Gelir, Karbon Emisyonu ve Enerji Tüketimi: Türkiye için Dogrusal ve Dogrusal Olmayan Nedensellik Analizi”, Business and Economics Research Journal, 7(1), 107.

9. Dong, J., He, J., Li, X., Mou, X., & Dong, Z. (2020). TheEffect of Industrial Structure Change on Carbon Dioxide Emissions: A Cross-Country Panel Analysis, Journal of Systems Science and Information, 8(1), 1-16. doi: https://doi.org/10.21078/JSSI-2020-001-16
10. EPA (2018). Inventory of U.S. Greenhouse Gas Emissionsand Sinks: 1990-2016. Annex 2 (Methodology for estimating CO2 emissions from fossil fuel combustion), Table A-41 and Table A-50. U.S. Environmental Protection Agency, Washington, DC. U.S. EPA #430-R-18-003 (PDF) (101 pp, 3 MB, About PDF) (Erişim: 22/11/2019)
11. IPCC (2006). 2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories. Volume 2 (Energy). Intergovernmental Panel on Climate Change, Geneva, Switzerland. (Erişim: 22/11/2019)
12. Jirajariyavech, I., Kunnoot, S., &Iemthanon, K. (2020). Accounting for External Costs in the Allocation of Carbon Emissions Quotas for Selected Industries in Thailand. Environment Asia, 13(1).
13. Kalkınma Bakanlığı, (Temmuz, 2019). Türkiye Cumhuriyeti Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2019). “On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023)”. (Erişim: 02/12/2019)
14. Kang, J., Ng, T. S., & Su, B. (2020). “Optimizing electricity mix for CO2 emissions reduction: A robust input-output linear programming model”. European Journal of Operational Research.
15. Kuşkaya, S., & Gençoğlu, P. (2017).“OECD Ülkelerinin 1995-2015 Yılları İtibariyle Sera Gazı Salımları Açısından Karşılaştırılması: İstatistiksel Bir Analiz”, Internatıonal Journal of Dıscıplınes Economıcs & Admınıstratıve Scıences Studıes, 3(3), 177-188.
16. Leontief, Wassily (2008). “Input-output analysis”, Palgra ve Macmillan UK, 3073-3078.
17. Lecomber, J. R. C. (1975) A critique of methods of adjusting updating and projecting matrices, in:R. I. G. Allen& W. F. Gossling (eds) Estimating and Projecting Input–Output Coefficients (London, Input–Output Publishing Company), pp. 43–56.
18. Mi, Z. F., Pan, S. Y., Yu, H., &Wei, Y. M. (2015). Potential impacts of industrial structure on energy consumption and CO2emission: a case study of Beijing. Journal of Cleaner Production, 103, 455-462.
19. Morán, M. A. T., & del RíoGonzález, P. (2007). A combined input–output and sensitivity analysis approach to analyse sector linkage sand CO2 emissions. Energy Economics, 29(3), 578-597.
20. Munasinghe, M. (2001), “Towards Sustainomics”, The Sustainability of Long Term Growth, Eds. Mohan Munasinghe, Osvaldo Sunkel, Carlos de Miguel, Cheltenham, UK; Northampton, MA, USA, 43-44.
21. Özdemir, B. K., & Koç K. (2020).“Türkiye’de Karbon Emisyonları, Yenilenebilir Enerji ve Ekonomik Büyüme”. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 11(1), 66-86.
22. Özkan, M. M. (2003). “Bulanık Hedef Programlama”, Bursa: Ekin Kitabevi.
23. Özmen, M. T. (2009). “Sera Gazı-Küresel Isınma ve Kyoto Protokolü”. İMO Dergisi, 453(1), 42-46.
24. Özsoy, C. E. (2015). Düşük karbon ekonomisi ve Türkiye’nin karbon ayak izi. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 4(9), 198-215.
25. Pakdemirli, B. (2020). CO2 Emisyon Değerlerinin Tarım Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği.Derim,33-43. DOI: 10.16882/derim.2020.700482
26. Perese, K. (2010). Input-Output model analysis: Pricing carbondioxide emissions. Tax Analysis Division, Congressional Budget Office Working Paper Series, Washington, DC.
27. Sel, A. (2019). “Bulanık Girdi Çıktı Analizi ile Doğrusal ve Hedef Programlama: Türkiye Örneği”, Doktora Tezi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
28. Sel, A. (2019).“Girdi Çıktı Analizi ile Bulanık Hedef Programlama: Sektörel Üretim ve Elektrik Tüketim Değerleri Projeksiyonu”, Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 267-284.
29. Tay Bayramoğlu, A, Koç Yurtkur, A . (2016). “Türkiye’de Karbon Emisyonu ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Doğrusal Olmayan Eşbütünleşme Analizi”, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16 (4), 31-46. DOI: 10.11616/basbed.vi.455402
30. Trinh, B., and Phong, N. V.(2013).“A Short Note on RAS Method”, Advances in Management and Applied Economics, 3(4), 133.
31. Türkiye Cumhuriyeti Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, (2018). “Türkiye’nin YedinciUlusalBildirimi”. (https://www.undp.org/content/dam/turkey/UNDP-TR-7NC-TUR-2019.pdf) (Erişim: 28/05/2020)
32. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, (2020). “İklim Değişikliğiyle Mücadelenin Önemi”. (mfa.gov.tr) (Erişim: 20/11/2019)
33. Türkiye İstatistik Kurumu,(2019).“Sera Gazı Emisyon Bülteni”,(www.tuik.gov.tr) (Erişim: 05/12/2019)
34. Türkiye İstatistik Kurumu, (2019).Ulusal Hesaplar, “Girdi Çıktı Tabloları”.(www.tuik.gov.tr) (Erişim: 03/12/2019)
35. Türkiye İstatistik Kurumu, (2019). Yıllık Hesaplar, “Yıllık Gayrisafi Yurt İçi Hasıla”.(www.tuik.gov.tr) (Erişim: 02/12/2019)
36. ÜnlüD. (2019). “Fosil Yakıtlara Çevre DostuYenilenebilir Bir Alternatif: Biyoyakıtlar”. Uluslararası Enerji Ekonomi ve Güvenlik Kongresi, Tam Metin Bildiriler Kitabı, 30-39.
37. Xu, M., Li, R., Crittenden, J. C., &Chen, Y. (2011). CO2EmissionsEmbodiedin China's Exports From2002 to 2008: A Structural Decomposition Analysis. EnergyPolicy, 39(11), 7381-7388.
38. Zahra, Z. G., Seyed Nematollah, M., & Bahaeddin, N. (2019). Economic evaluation of the effects of exerting green tax on the dispersion of bioenvironmental pollutants based on multi-regional general equilibrium model (GTAP-E). Energy Sources, Part A: Recovery, Utilization, and Environmental Effects, 1-12.