Türkiye’de Kentsel Büyümenin Mekânsal Olarak Değişen Dinamikleri

Öz

Her bir kent için büyüme dinamiklerinin belirlenmesi ve mevcut politikaların buna göre güncellenmesi hem kentsel gelişimin hem de ulusal ekonomik büyümenin sağlanması açısından önemlidir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, Türkiye’deki kentlerin büyüme dinamiklerinin açıklanmasıdır. Çalışma, Türkiye İstatistikî Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) Düzey 3 için 2007 ve 2016 yıllarında kişi başına geliri ve nüfus büyümesini açıkladığı düşünülen sosyal ve ekonomik faktörleri incelemektedir. Söz konusu faktörlerin mekânsal olarak değişen etkileri, Coğrafi Ağırlıklı Regresyon (CAR) yöntemi aracılığıyla analiz edilmektedir. Elde edilen sonuçlar, tüm illere uygulanacak tek tür politikalar yerine iller bazında farklılaşan politikaların tercih edilmesi gerektiği görüşünü desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kentsel Büyüme
• Yığılma Ekonomileri
• Bölgesel Eşitsizlik
• Mekânsal Ekonometri

Spatially Changing Dynamics of Urban Growth in Turkey

Öz

Determination of the dynamics of city growth and implementation of proper policies compatible with these dynamics is important for urban development and national economic growth. Thus, aim of this study is to explain the growth dynamics of cities (Nomenclature of Territorial Units for Statistics-NUTS Level 3 regions) in Turkey. The social and economic factors affecting cities’ per capita income and population growth are investigated for 2007 and 2016. Geographically Weighted Regression (GWR) is employed to examine the spatially changing effects of these factors. The results show that the differentiating policies to each city should be preferred instead of uniform policies.

Anahtar Kelimeler

• Urban Growth
• Agglomeration Economies
• Regional Inequality
• Spatial Econometrics

Kaynakça

1. Bradley, R., ve Gans, J. S. (1998). “Growth in Australian Cities”. The Economic Record, 74(226), 266–278.
2. Brunsdon, C., Fotheringham, A. S., ve Charlton, M. E. (1996), “Geographically Weighted Regression: A Method for Exploring Spatial Nonstationarity”, Geographical Analysis, 28(4), 281–298.
3. Brunsdon, C., Fotheringham, A. S., ve Charlton, M. E (1998), “Geographically Weighted Regression”, Journal of the Royal Statistical Society: Series D (The Statistician), 47(3), 431–443.
4. Charlton, M., ve Fotheringham, A. S. (2009), “Geographically Weighted Regression (White Paper)”. National Centre for Geo-computation, National University of Ireland, Maynooth. GWR_WhitePaper.pdf.
5. Cheshire, P., ve Carbonaro, G. (1996). “European Urban Economic Growth: Testing Theory and Policy Prescriptions”. Urban Studies, 33(7), 1111–1128.
6. Clark, J. S., ve Stabler, J. C. (1991). “Gibrat’s Law and the Growth of Canadian Cities”. Urban Studies, 28(4), 635–639.
7. Cuberes, D. (2011). “Sequential City Growth: Empirical Evidence”. Journal of Urban Economics, 69(2), 229–239.
8. Eaton, J., ve Eckstein, Zvi. (1997). “City and Growth: Theory and Evidence from France and Japan." Regional Science and Urban Economics, 27(4-5), August, 443-74.

9. Fotheringham, A. S., Charlton, M. E., ve Brunsdon, C. (2001). “Spatial Variations in School Performance: A Local Analysis Using Geographically Weighted Regression”. Geographical and Environmental Modelling, 5(1), 43–66.
10. Fujıta, M. (1989). Urban economic theory: land use and city size, Cambridge University Press.
11. Gao, J., ve Li, S. (2011). “Detecting Spatially Non-Stationary and Scale-Dependent Relationships Between Urban Landscape Fragmentation and Related Factors Using Geographically Weighted Regression”. Applied Geography, 31(1), 292–302.
12. Gerni, C., Değer, M. K., ve Emsen, Ö. S. (2009). “Provincial Economic Growth in Turkey: Cross-Section Analyses”. İktisat İşletme ve Finans, 24(282), 54–81.
13. Glaeser, E.L., Kallal, H.D., Scheınkman, J.A., ve Shleıfer, A. (1992). “Growth in Cities”. Journal of Political Economy, 61, 1126-1152.
14. Glaeser, E. L., Scheinkman, J. A., ve Shleife, A. (1995). “Economic growth in a cross-section of cities”. Journal of Monetary Economics, 36, 117-143.
15. Goldstein, G.S., ve Gronberg, T.J. (1984). “Economies of scope and economies of agglomeration”. Journal of Urban Economics, 16, 91-104.
16. Hu, S., Yang, S., Li, W., Zhang, C., ve Xu, F. (2016). “Spatially Non-Stationary Relationships Between Urban Residential Land Price and Impact Factors in Wuhan City, China”. Applied Geography, 68, 48–56.
17. Ioannides, Y., ve Rossi-Hansberg, E., (2005). Urban Growth. Discussion Papers Series, Department of Economics, Tufts University 0513, Department of Economics, Tufts University.
18. Jacobs, J. (1969). The Economy of Cities. New York: Random House.
19. Kalkınma Bakanlığı. (2013). İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması (SEGE-2011). T.C. Kalkınma Bakanlığı, Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü, Ankara.
20. Kıymalıoğlu, Ü. (2004). “Yığılma Ekonomileri”. KEAS- Ekonomik araştırmalar Sempozyum Kitabı, cilt1, 364-374.
21. Kıymalıoğlu, Ümit (2005). “Dışsallıklar, Yığılma Ekonomileri ve Türkiye’de Kentlere Göre Yığılmaların Belirlenmesi”. Hacettepe Üniv. Sosyal Bil. Ens. Yayınlanmamış Doktora Tezi.
22. Li, S., Zhao, Z., Miaomiao, X., ve Wang, Y. (2010). “Investigating Spatial Non-Stationary and Scale-Dependent Relationships between Urban Surface Temperature and Environmental Factors Using Geographically Weighted Regression”. Environmental Modelling & Software, 25(12), 1789–1800.
23. Lucas Jr, R. E. (1988). “On the Mechanics of Economic Development”. Journal of Monetary Economics, 22(1), 3–42.
24. Lucıo, J.J., Herce, J.A., ve Goıcolea, A. (2002). “The effects of externalities on productivity growth in Spanish Industry”. Regional Science and Urban Economics, 32, 241-258.
25. Marsal, E. V. (2002). The Growth of Cities: Does Agglomeration Matter?. IEB Working Papers, Institutd’Economia de Barcelona (IEB), Working Papers No. 2002/3.
26. Mata, D. d., Deichmann, U., Henderson, J., Lall, S., ve Wang, H. (2007). “Determinants of city growth in Brazil”. Journal of Urban Economics, 62, 252–272. doi:10.1016/j.jue.2006.08.010.
27. McCann, P., ve Shefer, D. (2004). “Location, agglomeration and infrastructure”. Papers in Regional Science, 83, 177–196 doi:10.1007/s10110-003-0182-y.
28. McCann, P., (2008). Urban and Regional Economics. USA: Oxford University Press.
29. McDonald, J. F.(1997). Fundamentals of Urban Economics. New Jersey: Prentince Hall.
30. McDonald, J. F., ve McMillen, D. P., (2007). Urban Economics and Real Estate: Theory and Policy, Blackwell Publishing, Singapore.
31. O’Sullivan, A.,(2009). Urban Economics, McGraw-Hill International, Singapore.
32. Özdemir, A. R., ve Taşçı, H. M. (2008). “Kentleşme ve Kentsel İstihdam, Ekonomik Büyüme İçin Önemli Bir Potansiyel Midir?”. Maliye Dergisi, 155, 55–71.
33. Palivos, T., ve Wang, P. (1996). “Spatial Agglomeration and Endogenous Growth”. Regional Science and Urban Economics, 26(6), 645–669.
34. Quah, D., (1993 ). Empirical Cross-Section Dynamics in Economic Growth. LSE Working Paper http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.142.5504&rep=rep1&type=pdf
35. Seyfettinoğlu, Ü.K. ve Akın, B. (2019). “Analysing socio-economic drivers of province growth in Turkey”, The Dynamics of Growth in Emerging Economies: The Case of Turkey. A. A. Wigley ve S. Çağatay (Ed.). Routledge, London/New York, 125-150. Türkiye Bankalar Birliği (TBB), TBB Veri Sistemi, https://verisistemi.tbb.org.tr/ .
36. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), İstatistik Göstergeler Veri Tabanı, Bölgesel İstatistikler, https://biruni.tuik.gov.tr/bolgeselistatistik/ .
37. Sveikauskas, L. (1975). “The Productivity of Cities”. The Quarterly Journal of Economics, 89(3), 393–413.
38. World Bank (2018), World Development Indicators, GDP Deflator, https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.DEFL.KD.ZG?locations=TR , Erişim 14.11.2018.
39. Zeren, F., ve Yurtkur, A. K. (2012). “Türkiye’de Telekomünikasyon Altyapısının Ekonomik Gelişmişliğe Etkisi: Coğrafi Ağırlıklı Regresyon Yöntemi”. Sosyoekonomi, 17(17), 63–84.