SÜRDÜRÜLEBİLİR PEYZAJ TASARIMI AÇISINDAN OKUL BAHÇELERİ

Öz

Dünyadaki kaynaklar her geçen gün daha fazla tükenirken, çevre eğitimi konusu ön plana çıkıyor. Çevre eğitimi bireylerin yaşadıkları çevreye daha bilinçli yaklaşmalarını sağlarken, okul öncesi dönemlerden itibaren verilen çevre eğitimleri yaşamları boyunca bireylere çevre konusunda daha bilinçli davranmalarına, çevre hakkındaki olaylara daha duyarlı yaklaşmalarına yardımcı olur. Bu makalede, sürdürebilir peyzajların sağlanmasında bireylerin eğitim almaları ve özellikle de okullardaki eğitime çevre eğitimi müfredatını entegre etme gerekliliği vurgulanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, dünyadan sürdürülebilir okul bahçesi örnekleri sunarak çevre dostu özelliklerini hem var olan okul bahçelerine entegre etmek hem de yapılması planlanan okulların yeşil alanlarının tasarlanmasına katkı sağlamaktır. Böylece, okul bahçelerindeki sürdürülebilir peyzaj uygulamaları öğrencilere verilen çevre eğitimini destekleme fırsatı sunacaktır. Ayrıca, tasarlanan okul bahçelerinin çevre eğitimini desteklemesi ve sürdürülebilirlik ilkeleriyle tasarlanmış ortamlar sayesinde yarının geleceği olan gençlerin çevre hakkında bilinç ve davranışlarının gelişmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilir Peyzaj
• Okul Bahçeleri
• Çevre Eğitimi

School Gardens in Terms of Sustainable Landscape Design

Öz

As the resources in the World become more depleted day by day, the issue of environmental education comes to the fore. While environmental education enables individuals to approach the environment they live in more consciously, environmental education given from pre-school periods helps individuals act more consciously about the environment throughout their lives and approach environmental events more sensitively. This article emphasises the need for individuals to receive education in ensuring sustainable landscapes, and especially the necessity of integrating environmental education curriculum into education in schools. The aim of this study is to present examples of sustainable school gardens from around the world, to integrate their environmentally friendly features into existing school gardens, and to encourage the design of green spaces of planned schools. Thus, sustainable landscaping practices in school gardens will provide the opportunity to support environmental education given to students. In addition, the designed school gardens are intended to support environmental education and to develop environmental awareness and behaviour of young people, who are the future of tomorrow, thanks to environments designed with sustainability principles.

Anahtar Kelimeler

• Sustainable Landscape
• School Gardens
• Environmental Education

Kaynakça

1. Aktaş Arnas, Y., 2019. Çocuk Merkezli Öğrenme Ortamları (2). Aktaş Arnas, Y. (Ed.) Ankara: Pegem Akademi.
2. ArchDaily, 2020. “Sipoonlahti School Extension / Architects Rudanko + Kankkunen + AFKS”, https://www.archdaily.com/951701/sipoonlahti-school-extension-architects-rudanko-plus-kankkunen, (Erişim tarihi, 07.12.2023).
3. ASLA, 2018. The Landscape Architecture Firm Award, https://www.asla.org/uploadedFiles/CMS/Media/News_Releases/AndropogonNomination.pdf, (Accessed in November 2023).
4. ASLA, 2023. Sustainable Landscape Criteria, The Sustainable Sites Initiative, http://www.sustainablesites.org. Başarangil, I. ve Tokatlı, C., 2016. Botanik Bahçelerinde Sürdürülebilir Yönetim İlkeleri: Örnek Botanik Bahçeleri, 2. Ulusal Sürdürülebilir Turizm Kongresi, Antalya.
5. Cameron, L., Millard, R., 2021. “Spreading Their Wings, St. Francis Assisi Catholic Schools Magazine”, https://www.sfoa.catholic.edu.au/news-events/news?newsItem=18088(14.09.2023).
6. Campbell, H., 2013. Landscape and Child Development, A Design Guide for Early Years-Kindergarten Play-Learning Environments. Toronto: Toronto District School Board and Evergreen.
7. Çelik, F., 2020. Eğitim Yapıları Dersi, Kingsmead İlköğretim Okulu, https://prezi.com/p/xkfnnhdifk21/egitimyaplar/?frame=0c78b15b3f1b413ff1fd6c2b7c4a63f277619f81, (Erişim tarihi, 12.10.2023).
8. Dede, A., 2018. Okulda Doğa Eğitimi ve Perma kültür Bahçesi, https://www.yesilcocuk.com/okulda-doga-egitimi-permakultur/, (Erişim tarihi, 23.07.2022).

9. Dyment, J. E., 2005. Green school grounds as sites for outdoor learning: Barriers and opportunities. International Research in Geographical & Environmental Education 14(1), 28–45.
10. Ekoyapı, 2014. “On Sürdürülebilir Okul binası Örneği”, https://www.ekoyapidergisi.org/10-surdurulebilir-okul-binasi-ornegi, (Erişim tarihi, 20.10.2023).
11. Eminel Kutay, M. ve Oğuz, D., 2020. Okul Bahçeleri Tasarım Standartlarının Yeşil Altyapı Araçları Açısından Değerlendirilmesi, Peyzaj, 2 (1), 12-21. DOI: https://dergipark.org.tr/tr/pub/peyzaj/issue/55616/649011
12. Evran, A., 2012. Sürdürülebilir Yapım ve Eğitim Binaları Üzerine Bir Araştırma, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
13. Fira Landscape Architecture, 2017. “St. Francis Assisi Academy”, Accessed in November 2017, http://www.fira-la.com/portfolio/st-francis-of-assisi-academy/, (Erişim tarihi, 4.3.2020).
14. Hansen, G., 2021. “Playground Slope at Risskov School in Denmark”, Play Zones for Ample Activities, SB Magazine, https://iaks.sport/en/news/playground-slope-risskov-school-aarhus-denmark, (Accessed in October 2023).
15. Herrington, S., 2007. In Outdoor Spaces M. Dudek (Ed.), Schools and Kindergartens: A Design Manual (p. 42-45), Springer Science and Business Media.
16. Karaburun, A., Demirci, A. ve Saka, E., 2015. İstanbul Avrupa Yakasındaki Okul Bahçelerinin Öğrenci Sayısına Göre Yeterliliklerinin Mekânsal Olarak Değerlendirilmesi, Marmara Coğrafya Dergisi, 31, s. 20-47. 10.14781/mcd.94461.
17. Kieran Timberlake Architects, 2010, Sidwell Friends Middle School, Project Presentation, Accessed in Agust 2016, http://kierantimberlake.com/featured_projects/.
18. Korkut, A., Kiper, T., Ustun Topal, T., 2017. Kentsel Peyzaj Tasarımında Ekolojik Yaklaşımlar, Artium, Vol. 5(1), 14-26.
19. Köse, Ç. ve Barkul, Ö., 2012. İlköğretim Yapılarında Tip Proje Uygulama Sorunları Üzerine Bir İnceleme. Megaron, 7 (2), 94–102.
20. Landezine, 2020. “Playground Slope at the Risskov School,” https://landezine.com/playground-slope-at-the-risskov-school/, (Accessed in November 2023).
21. Louv, R., 2008. Ormandaki Son Çocuk: Çocuklarımızı Doğa Eksikliği Bozukluğundan Kurtarmak. Eğitim İncelemesi.
22. Malin, N., 2010. “Sidwell Friends Middle School”, Project Definiton, GreenSource, http://greensource.construction.com/projects/0707_sidwell.asp, (Erişim tarihi, 25.11.2016).
23. MEB, 2015. Millî Eğitim Bakanlığı, Eğitim Yapıları Asgari Tasarım Standartları Kılavuzu. T. C. Millî Eğittim Bakanlığı İnşaat ve Emlak Dairesi Başkanlığı, https://acikerisim.fsm.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11352/4285/Sardar.pdf?sequence=1&isAllowed=y, (Erişim tarihi, 25.11.2021).
24. Mercan, G., 2023. Türkiye Çevre Eğitim Vakfı (TÜRÇEV)'nın Çevre Eğitimindeki Öncü Rolü: Sürdürülebilir Gelecek İçin Eğitim ve Bilinçlendirme Çalışmalarının İncelenmesi, International Journal of Eurasia Social Sciences (IJOESS), XX(XX), s. 1212-1238. DOI: http://dx.doi.org/10.35826/ijoess.3358
25. Moore, R. C., 1997. The Need for Nature: A Childhood Right. Social Justice 24 (3), 203–220.
26. Onur, E. B., 2012. Peyzaj Tasarım ve Yönetiminde Ekolojik Yaklaşım ve Sürdürülebilir Kent Hedefine Katkıları, İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, ISSN: 1309-9876, 2(5):245-252.
27. Önder, S. ve Akay, A., 2018. Okul Bahçelerinin Planlama ve Tasarım Standartlarının Değerlendirilmesi, Tasarım+Kuram, 14 (26), 126-142.
28. Playground and Landscape, 2022, https://playground-landscape.com/en/article/2631-spielhang-risskov-schule.html, (Erişim tarihi, 25.11.2022).
29. Safi, S., 2022. Kentsel Alanlardaki̇ İlkokul Bahçelerı̇nı̇n Tasarımları Üzerı̇ne Araştırmalar, Işık Üniversitesi, Lisansüstü̈ Eğitim Enstitüsü̈, Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye, 4.
30. Sidwell Friends, 2023. Environmental Stewardship / Buildinsg as Teachers, Eating Green, Clean and Green. https://www.sidwell.edu/about/environmental-stewardship, (Erişim tarihi, 13.09.2023).
31. St. Francis of Assisi, 2022a. How Does Your Garden Grow? St. Francis of Assisi Raleigh, https://www.stfrancisraleigh.org/st-francis-how-does-your-garden-grow/ , (Erişim tarihi, 14.9.2023).
32. St. Francis of Assisi, 2022b. Sustainability. St. Francis of Assisi, Primary School Wodonga, https://sfwodonga.catholic.edu.au/sustainability/, (Erişim tarihi, 13.09.2023).
33. Sürücü, İ., 2021. Dünyadan Örnek Okul Bahçesi Tasarımları, Peyzax, https://www.peyzax.com/dunyadan-ornek-okul-bahcesi-tasarimlari/, (Erişim tarihi, 2.11.2023).
34. Şahin, B. E. ve Dostoğlu, N., 2015. Okul Binaları Tasarımında Sürdürülebı̇lı̇rlı̇k, Mühendislik Fakültesi Dergisi, Uludağ Üniversitesi, 20 (1), 75-91.
35. Şenol, Y. ve Gürbey, A. P., 2020. Sürdürülebilir Peyzaj Tasarım Kriterleri Doğrultusunda Sultanbeyli Gölet Parkı için bir Model Önerisi, Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 22 (3), 775-790. DOI: 10.24011/barofd.782050
36. Taşçı, B. G., 2015. Sürdürülebilirlik Eğitiminde Somut Materyal Olarak Mimarlık, Ekoyapı Dergisi, https://www.ekoyapidergisi.org/surdurulebilirlik-egitiminde-somut-materyal-olarak-mimarlik
37. Taylor, A. F. ve Kuo, F. E., 2006. “Is Contact with Nature Important for Health Child Development? State of Evidence”, Bulundugu yayin: Children and Their Environments: Learning, Using and Designing Spaces (editörler) Christopher Spencer ve Mark Blades (Cambridge, UK): Cambridge University Press.
38. Tepebağ, D. ve Arnas, Y. A., 2017. Okul Öncesi Öğretmenlerinin Okul Bahçesini Eğitsel Amaçlı Kullanımına Yönelik Görüşlerinin İncelenmesi, Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 2(2), 50.
39. Türkiye Çevre Atlası, 2004. T. C. Çevre ve Orman Bakanlığı, ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü, Ankara.
40. Vural, H. ve Yılmaz, S., 2018. İlköğretim Okul Bahçesi Peyzaj Uygulamalarının Eğitim Öğretim ve Öğrencilere Katkıları, Bilim ve Teknoloji Enstitüsü Dergisi, 8 (2), s. 247-256. DOI: 10.21597/jist.428972
41. Wilkinson, J., 2008. Leading Sustainable School Building Projects, National College for School Leadership (NCSL), Forum for the Future.
42. Yıldız, K., Güzel Gürbüz, P., Esentaş, M., Beşikçi, T. ve Balıkçı, I., 2021. Üniversite Öğrencilerinin Sürdürülebilir Çevre Eğitimi ve Çevre Sorunlarına Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Uluslararası Sosyal Alan Araştırmaları Dergisi, E-ISSN: 2146-8257, 10(1): 35-49, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1776541