Araştırma Makalesi

İstismarcı Yönetimin Çalışan Özgeciliğine Etkisi: Psikolojik Sözleşme İhlalinin Düzenleyici Etkisi

Cilt: 8 Sayı: 1 20 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

İstismarcı Yönetimin Çalışan Özgeciliğine Etkisi: Psikolojik Sözleşme İhlalinin Düzenleyici Etkisi

Öz

Özgeci davranışlar, prososyal bir davranış olarak çıkar gözetmeden diğerlerinin yararına gösterilmektedir. Özgeci davranışların sosyal yaşama olduğu kadar örgütsel yaşama da katkıları bulunmaktadır. Özgeciliği örgütsel ortamlarda hangi unsurların etkilediğinin belirlenmesi örgütsel etkinlik için önemlidir. Bu etkinliğin sağlanmasındaki bir diğer husus da örgüt içerisindeki istismarcı yönetim algılarıdır. Çalışanlar aktif yaşamlarının büyük bir kısmının geçtiği işyerinde yöneticinin kaba ve istenmeyen söz ve davranışlarıyla karşılaşabilmektedir. Bu çalışanların stresini artırmakta, olumsuz iş tutum ve davranışlarına neden olabilmektedir. İstismarcı yönetim adaletsizlik algısında, aykırı iş davranışı, iş tatminsizliği, iş-aile çatışmasında artışa neden olurken, iş performansı, örgütsel bağlılık ve örgütsel destek algılarında azalışa neden olmaktadır. Psikolojik sözleşme veya psikolojik sözleşme ihlali yönetim ile çalışanlar arasındaki ilişkilerin dengesini değiştirebilmektedir. Bu araştırmada; istismarcı yönetim algısı ile özgeci davranış arasındaki ilişki ve bu ilişkide psikolojik sözleşme ihlali algısının düzenleyici rolü incelenmiştir. Araştırma verileri imalat sektöründe çalışan 294 kişiden kolayda örnekleme yöntemiyle toplanmıştır. Hipotez testi için korelasyon ve regresyon analizi yapılmıştır. Sonuçlara göre istismarcı yönetimin özgeciliği negatif ve anlamlı bir şekilde etkilediği görülmektedir. İstismarcı yönetim algısı çalışan özgeciliği üzerindeki negatif değişimin %24’ünü açıklamaktadır. Ayrıca psikolojik sözleşme ihlali algısı istismarcı yönetim ile özgecilik arasındaki negatif ilişkiyi artırmaktadır. Bulgular istismarcı yönetim algısının özgeci davranışları azalttığı yönündedir ve çalışanların psikolojik sözleşme ihlal algılarının yüksek olması istismarcı yönetimin özgecilik üzerindeki negatif etkisini artırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aquino, K., Tripp, T. M., & Bies, R. J. (2001). How employees respond to personal offense: the effects of blame attribution, victim status, and offender status on revenge and reconciliation in the workplace. Journal of Applied Psychology, 86(1), 52-59.
  2. Ai-Hua, H., Yang, L., & Guo-Tao, G. (2018). Abusive supervision and employee silence: The mediating effect of perceptions of organizational politics and the moderating effect of LMX. International Interdisciplinary Business-Economics Advancement Journal, 3(1), 19-27.
  3. Argyris, C. (1962). Understanding organizational behavior. homewood, IL: Dorsey Press.
  4. Bateman, T. S. & Organ, D. W. (1983). Job satisfaction and the good soldier: The relationship between affect and employee "Citizenship." Academy Of Management Journal, 26, 587- 595.
  5. Batson, C. Daniel, & Nadia Y. Ahmad. (2009). Empathy-Induced altruism: A threat to the collective good. Ss. 1–23 İçinde altruism and prosocial behavior in groups. C. 26, Advances in group processes, Editör S. R. Thye ve E. J. Lawler. Emerald Group Publishing Limited.
  6. Batson, C., Ahmad, N., & Stocks, E.L. (2011). Four forms of prosaically motivation: egoism, altruism, collectivism, and principlism, in dunning, d. and dunning, D. (Eds), Social motivation, psychology press.
  7. Blagg, R. D. (2011). Exploring religiousness, community & altruism: Implications for health. The Claremont Graduate University.
  8. Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. John Wiley & Sons

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

28 Haziran 2022

Kabul Tarihi

31 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Uğurlu Kara, A., & Köksal, K. (2023). İstismarcı Yönetimin Çalışan Özgeciliğine Etkisi: Psikolojik Sözleşme İhlalinin Düzenleyici Etkisi. Aurum Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 5-29. https://izlik.org/JA93JP67EN
AMA
1.Uğurlu Kara A, Köksal K. İstismarcı Yönetimin Çalışan Özgeciliğine Etkisi: Psikolojik Sözleşme İhlalinin Düzenleyici Etkisi. ajss. 2023;8(1):5-29. https://izlik.org/JA93JP67EN
Chicago
Uğurlu Kara, Arzu, ve Kemal Köksal. 2023. “İstismarcı Yönetimin Çalışan Özgeciliğine Etkisi: Psikolojik Sözleşme İhlalinin Düzenleyici Etkisi”. Aurum Sosyal Bilimler Dergisi 8 (1): 5-29. https://izlik.org/JA93JP67EN.
EndNote
Uğurlu Kara A, Köksal K (01 Haziran 2023) İstismarcı Yönetimin Çalışan Özgeciliğine Etkisi: Psikolojik Sözleşme İhlalinin Düzenleyici Etkisi. Aurum Sosyal Bilimler Dergisi 8 1 5–29.
IEEE
[1]A. Uğurlu Kara ve K. Köksal, “İstismarcı Yönetimin Çalışan Özgeciliğine Etkisi: Psikolojik Sözleşme İhlalinin Düzenleyici Etkisi”, ajss, c. 8, sy 1, ss. 5–29, Haz. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93JP67EN
ISNAD
Uğurlu Kara, Arzu - Köksal, Kemal. “İstismarcı Yönetimin Çalışan Özgeciliğine Etkisi: Psikolojik Sözleşme İhlalinin Düzenleyici Etkisi”. Aurum Sosyal Bilimler Dergisi 8/1 (01 Haziran 2023): 5-29. https://izlik.org/JA93JP67EN.
JAMA
1.Uğurlu Kara A, Köksal K. İstismarcı Yönetimin Çalışan Özgeciliğine Etkisi: Psikolojik Sözleşme İhlalinin Düzenleyici Etkisi. ajss. 2023;8:5–29.
MLA
Uğurlu Kara, Arzu, ve Kemal Köksal. “İstismarcı Yönetimin Çalışan Özgeciliğine Etkisi: Psikolojik Sözleşme İhlalinin Düzenleyici Etkisi”. Aurum Sosyal Bilimler Dergisi, c. 8, sy 1, Haziran 2023, ss. 5-29, https://izlik.org/JA93JP67EN.
Vancouver
1.Arzu Uğurlu Kara, Kemal Köksal. İstismarcı Yönetimin Çalışan Özgeciliğine Etkisi: Psikolojik Sözleşme İhlalinin Düzenleyici Etkisi. ajss [Internet]. 01 Haziran 2023;8(1):5-29. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93JP67EN