TR
EN
Turizm Sektöründeki Yenilikçi Faaliyetlerin Finansal Performans Üzerindeki Etkisi: BİST Uygulaması
Öz
Turizm sektörü, sürekli değişen koşullar ve artan rekabet nedeniyle yenilikçi çözümler benimsemeyi zorunlu kılan dinamik bir yapıya sahiptir. Bu amaçla turizm işletmeleri farklı inovasyon stratejileri geliştirerek pazardaki konumlarını güçlendirmekte ve özellikle ekonomik sürdürülebilirliklerini sağlamaktadırlar. İnovatif çözümler başlangıçta birer maliyet unsuru olarak görülseler de işletmelerin müşteri sayılarının artmasını sağlayarak finansal performanslarını etkilemektedirler. Bu çalışmanın temel amacı da Türkiye’de turizm işletmelerinde gerçekleştirilen inovasyonların işletmelerin finansal performansı üzerindeki etkisini ölçmektir. Bu doğrultuda çalışmada öncelikle 2016-2023 yılları arasında BIST'te işlem gören 11 turizm işletmesinin faaliyet raporları incelenmiş olup işletmelerin inovasyon faaliyetleri türlerine göre sınıflandırılarak puanlandırılmıştır. Bu sınıflandırma sonrasında inovasyon faaliyetlerinin işletmelerin finansal performansı üzerindeki etkilerini ölçmek amacıyla panel veri analizi uygulanmıştır. Modelde, literatürde ve uygulamada en yaygın kullanılan finansal performans göstergeleri olan ROA ve ROE göstergelerinden yararlanılmıştır. Bulgular, süreç inovasyonunun işletmelerin finansal performansı üzerinde anlamlı bir etki yarattığını, ürün, organizasyonel ve pazarlama inovasyonlarının ise istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin bulunmadığını ortaya koymaktadır. Süreç inovasyonunun ROA ve ROE'yi pozitif yönde etkilediği, özellikle COVID-19 pandemisi sonrası dönemde turizm işletmelerinin dijitalleşmeye ve süreç yeniliklerine yöneldiği gözlemlenmiştir. Ayrıca, işletmelerin kaldıraç oranındaki artışın finansal performans üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, turizm sektöründe sürdürülebilir büyüme ve rekabet avantajı elde etmek için süreç inovasyonlarının önemini vurgularken, diğer inovasyon türlerinin finansal performans üzerindeki etkisinin sınırlı kaldığını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Avrupa Birliği- Horizon Europe
Proje Numarası
101079203
Etik Beyan
Bu çalışma Avrupa Birliği’nin Horizon Europe Araştırma ve Yenilik Programı tarafından finanse edilen REMODEL projesi kapsamında yapılmıştır. Burada ifade edilen görüş ve fikirler sadece yazar(lar)a aittir ve Avrupa Birliği'nin veya Avrupa Araştırma Yürütme Ajansı’nın görüş ve fikirlerini yansıtmaz. Bunlardan Avrupa Birliği ve Avrupa Araştırma Yürütme Ajansı sorumlu tutulamaz.
“COPE-Dergi Editörleri İçin Davranış Kuralları ve En İyi Uygulama İlkeleri” çerçevesinde
aşağıdaki beyanlara yer verilmiştir:
“Bu çalışmanın yazarı bu çalışma için Etik Kurul onayı gerekmediğini beyan etmiştir.
Teşekkür
Bu çalışma 11-13 Eylül 2023 tarihinde "International Conference On Economics, Finance And Business"'da sunularak özeti yayınlanan bildiriden türetilmiştir.
Kaynakça
- Alam, A., Uddin, M., Yazdifar, H., Shafique, S., & Lartey T. (2020). R&D investment, firm performance and moderating role of system and safeguard: Evidence from emerging markets. Journal of Business Research, 106, 94–105. https://doi.org/1.1016/j.jbusres.2019.09.018
- Avcı, P., Sarıgül, S. S., Karataşer, B., Çetin, M., & Aslan, A. (2024). Analysis of the relationship between tourism, green technological innovation and environmental quality in the top 15 most visited countries: Evidence from method of moments quantile regression. Clean Techn Environ Policy, 26, 2337–2355. https://doi.org/1.1007/s10098-023-02708-8
- Bhattacharyya, A., & Rahman, M. D. (2019). Mandatory CSR expenditure and firm performance, Journal of Contemporary Accounting & Economics, 15(3), 100163-10018. https://doi.org/1.1016/j.jcae.2019.100163
- Bianchi, C. (2024). COVID-19 and service innovation strategies of tourism and hospitality SMEs in an emerging country, International Journal of Emerging Markets, 19(7), 1839-1859. https://doi.org/1.1108/IJOEM-07-2021-1102
- Breier, M., Kallmuenzer, A., Clauss, T., Gast, J., Kraus, S., & Tiberius, V. (2021). The role of business model innovation in the hospitality industry during the COVID-19 crisis. International Journal of Hospitality Management, 92, 102723-102735. https://doi.org/1.1016/j.ijhm.202.102723
- Cardoso, R. C., Sohn, A. P. L., Ferasso, M., & Júnior, S. P. (2024). Open innovation in the tourism field: A systematic literature review, Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 10(3), 100359-100373. https://doi.org/1.1016/j.joitmc.2024.100359
- Chau, K. Y., Lin, C. H., Tufail, B., Tran, T. K., Van, L., & Nguyen, T. T. H. (2023). Impact of eco-innovation and sustainable tourism growth on the environmental degradation: The case of China. Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 36(3), 1-25. https://doi.org/1.1080/1331677X.2022.2150258
- Chen, X., & Ling, X. (2024). The influence mechanism of resource sharing on tourism industry innovation, Heliyon, 10(4), 1-14. https://doi.org/1.1016/j.heliyon.2024.e25855
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Turizm Politikası, Finansal Piyasalar ve Kurumlar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
5 Kasım 2024
Kabul Tarihi
10 Şubat 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 1
APA
Yücel, E., & Ertan, Y. (2025). Turizm Sektöründeki Yenilikçi Faaliyetlerin Finansal Performans Üzerindeki Etkisi: BİST Uygulaması. Aurum Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 67-95. https://doi.org/10.62393/aurum.1579786
AMA
1.Yücel E, Ertan Y. Turizm Sektöründeki Yenilikçi Faaliyetlerin Finansal Performans Üzerindeki Etkisi: BİST Uygulaması. ajss. 2025;10(1):67-95. doi:10.62393/aurum.1579786
Chicago
Yücel, Elif, ve Yasemin Ertan. 2025. “Turizm Sektöründeki Yenilikçi Faaliyetlerin Finansal Performans Üzerindeki Etkisi: BİST Uygulaması”. Aurum Sosyal Bilimler Dergisi 10 (1): 67-95. https://doi.org/10.62393/aurum.1579786.
EndNote
Yücel E, Ertan Y (01 Haziran 2025) Turizm Sektöründeki Yenilikçi Faaliyetlerin Finansal Performans Üzerindeki Etkisi: BİST Uygulaması. Aurum Sosyal Bilimler Dergisi 10 1 67–95.
IEEE
[1]E. Yücel ve Y. Ertan, “Turizm Sektöründeki Yenilikçi Faaliyetlerin Finansal Performans Üzerindeki Etkisi: BİST Uygulaması”, ajss, c. 10, sy 1, ss. 67–95, Haz. 2025, doi: 10.62393/aurum.1579786.
ISNAD
Yücel, Elif - Ertan, Yasemin. “Turizm Sektöründeki Yenilikçi Faaliyetlerin Finansal Performans Üzerindeki Etkisi: BİST Uygulaması”. Aurum Sosyal Bilimler Dergisi 10/1 (01 Haziran 2025): 67-95. https://doi.org/10.62393/aurum.1579786.
JAMA
1.Yücel E, Ertan Y. Turizm Sektöründeki Yenilikçi Faaliyetlerin Finansal Performans Üzerindeki Etkisi: BİST Uygulaması. ajss. 2025;10:67–95.
MLA
Yücel, Elif, ve Yasemin Ertan. “Turizm Sektöründeki Yenilikçi Faaliyetlerin Finansal Performans Üzerindeki Etkisi: BİST Uygulaması”. Aurum Sosyal Bilimler Dergisi, c. 10, sy 1, Haziran 2025, ss. 67-95, doi:10.62393/aurum.1579786.
Vancouver
1.Elif Yücel, Yasemin Ertan. Turizm Sektöründeki Yenilikçi Faaliyetlerin Finansal Performans Üzerindeki Etkisi: BİST Uygulaması. ajss. 01 Haziran 2025;10(1):67-95. doi:10.62393/aurum.1579786