The Role of Advertising in the Creation of National Identity: A Study on İhap Hulusi Görey Posters in Early Republican Advertising

Öz

From a structuralist perspective advertisements are not merely marketing tools but also tools that produce social life and cultural codes. In this context, behind the visible faces of advertisements lie the meanings they convey to society. Cultural structures are produced through the symbols carried by advertisements. National identity, too, is a structure of meaning that is not given but produced. Advertising activities play a significant role in the creation of the new social life and identity emerged with the establishment of the Republic. This study aims to examine how national identity was idealized in early Republican advertisements. To this end, 12 posters designed by İhap Hulusi Görey, selected through purposive sampling, were analyzed using semiotics method. As a result of the analysis, it was determined that the relevant posters depicted the clothes of modern Turkish women and modern Turkish men, and reflected the lifestyle envisaged for Turkish people and their understanding of consuming domestic goods and saving in line with economic policies.

Anahtar Kelimeler

• National Identity
• Advertising
• İhap Hulusi Görey
• early republican era
• semiotics

Ulusal Kimliğin Yaratılmasında Reklamın Rolü: Erken Cumhuriyet Dönemi Reklamcılığında İhap Hulusi Görey Afişleri Üzerine Bir İnceleme

Öz

Yapısalcı perspektiften reklamlar, yalnızca pazarlama araçları değil, toplumsal yaşamı ve kültürel kodları üreten araçlar olmaktadır. Bu bağlamda reklamların görünen yüzlerinin arkasında topluma ilettiği anlamlar bulunmaktadır. Reklamların taşıdığı semboller aracılığıyla kültürel yapılar üretilmektedir. Ulusal kimlik de verili olmayan üretilen bir anlam yapısı olmaktadır. Cumhuriyet’in ilanı ile birlikte doğan yeni toplumsal yaşamın ve kimliğin de yaratım sürecinde reklamcılık faaliyetleri önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada ulusal kimliğin, erken dönem Cumhuriyet reklamlarında nasıl idealize edildiğini irdelemek amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda amaçsal örneklem yöntemi ile belirlenen İhap Hulusi Görey tasarımı olan 12 afiş, göstergebilimsel yöntem ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda ilgili afişlerde modern Türk kadını, modern Türk erkeğinin giysilerinin betimlendiği, Türk insanı için öngörülen yaşam biçiminin ve ekonomi politikaları doğrultusunda yerli malı tüketme, birikim yapma anlayışlarının yansıdığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Ulusal Kimlik
• Reklamcılık
• İhap Hulusi Görey
• Erken Cumhuriyet Dönemi
• Göstergebilimsel Analiz

Kaynakça

1. Akdoğan, A. (2012). İhap Hulusi Görey ve Cumhuriyet dönemi reklam afişlerinde görsel mitoloji. Sanat ve Toplum Dergisi, 27(2), 45–67.
2. Alabay, E., Seven, D. Z., Akçay, Ç. E., & Başkurt, A. (2019). Okul öncesi 6 yaş çocuklarının bazı demografik özelliklerinin sosyal beceri ve problem davranışlarına etkisinin incelenmesi. E-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 35–50.
3. Anderson, B. (1983). Imagined communities: Reflections on the origin and spread of nationalism. Verso.
4. Ariely, G. (2019). Measuring dimensions of national identity across countries: Theoretical and methodological reflections. National Identities, 22(4), 1–18.
5. Aşkın, M. (2007). Kimlik ve giydirilmiş kimlikler. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 213–220.
6. Aydın, S. (1998). Kimlik sorunu, ulusalcılık, Türk kimliği. Öteki Matbaası.
7. Aydın Sevim, B., & Metin, A. C. (2022). Eski köye yeni zihniyet: İhap Hulusi Görey’in grafik tasarımlarında köycü söylem. Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, 4(2), 50–69.
8. Barthes, R. (1972). Mythologies (A. Lavers, Trans.). Hill and Wang.

9. Barthes, R. (1977). Image, music, text. Hill and Wang.
10. Bhabha, H. (1994). The location of culture. Routledge.
11. Blank, T., & Schmidt, P. (2003). National identity in a United Germany: Nationalism or patriotism? An empirical test with representative data. Political Psychology, 24(2), 289–312.
12. Bora, T. (2001). Nationalist discourses in Turkey. South Atlantic Quarterly, 102(2–3), 433–451.
13. Calfee, J. (1998). How advertising informs to our benefit. Consumer Research, 115–119.
14. Calhoun, C. (2007). Milliyetçilik (B. Sütçüoğlu, Çev.). Bilgi Üniversitesi Yayınları.
15. Carvalho, S. W., & Luna, D. (2014). Effects of national identity salience on responses to ads. Journal of Business Research, 67(5), 1026–1034.
16. Çeken, B., & Terzi, M. F. (2024). Yapay zeka, grafik tasarım ve insan yaratıcılığı: İhap Hulusi Görey’in afişleri üzerine bir deneme. İstanbul Arel Üniversitesi İletişim Çalışmaları Dergisi, 13(26), 269–300.
17. Çelik, M. (2009). 1923–1950 yılları arası Cumhuriyet dönemi Türk reklamcılığı: Gazete reklamlarında kullanılan mesaj stratejileri [Yüksek lisans tezi, Ege Üniversitesi].
18. Daşar, E. (2023). Erken Cumhuriyet dönemi mizah basınında ulusal kimlik inşası: Karagöz gazetesi (1923–1946) [Doktora tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi].
19. Dikmen, B. (2023). Türkiye Cumhuriyeti’nin öncü grafik tasarımcılarından İhap Hulusi Görey. Yeni Yüzyıl’da İletişim Çalışmaları, 2(8), 135–151.
20. Dong, L., & Tian, K. (2009). The use of Western brands in asserting Chinese national identity. Journal of Consumer Research, 36(3), 504–523.
21. Eco, U. (1976). A theory of semiotics. Indiana University Press.
22. Er, M. (2012). İhap Hulusi Görey’in Cumhuriyet dönemi afişlerinin göstergebilimsel açıdan incelenmesi. Türkbilig / Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 13(23), 115–132.
23. Erol, A. (2018). Visual modernity and nationalism: The semiotics of İhap Hulusi’s posters. Journal of Visual Culture, 17(3), 295–312.
24. Esen, S. (2015). Modern bodies: Visual representations of the Republican woman in Turkey (1923–1945) [Unpublished PhD dissertation, University of Toronto].
25. Foucault, M. (1978). The history of sexuality, Vol. 1: An introduction. Vintage.
26. Gençtürk Hızal, G. S. (2012). Kültürel üretim mekânlarında bir aracı: İhap Hulusi Görey. Folklor/Edebiyat, 18(70), 67–92.
27. Göle, N. (1998a). Modernleşme bağlamında İslami kimlik arayışı. In S. Bozdoğan & R. Kasaba (Eds.), Türkiye’de modernleşme ve ulusal kimlik (ss. 70–81). Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
28. Göle, N. (1998b). Modern mahrem: Medeni görünümler altında mahremiyetin oluşumu. Metis.
29. Greenfeld, L. (1992). Nationalism: Five roads to modernity. Harvard University Press.
30. Güvenç, B. (1995). Türk kimliği: Kültür tarihinin kaynakları. Remzi Kitabevi.
31. Güvenç, B. (2003). Kültürün ABC’si (2. bs.). Yapı Kredi Yayınları.
32. Hall, S. (1997). Representation: Cultural representations and signifying practices. Sage Publications.
33. Hobsbawm, E., & Ranger, T. (Eds.). (1983). The invention of tradition. Cambridge University Press.
34. Judanis, G. (1998). Gecikmiş modernlik ve estetik (T. Birkan, Çev.). Metis Yayınları.
35. Kandiyoti, D. (1998). Modernin cinsiyeti: Türk modernleşmesi araştırmalarında eksik boyutlar. In S. Bozdoğan & R. Kasaba (Eds.), Türkiye’de modernleşme ve ulusal kimlik. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
36. Kaplan Çinçin, S. (2023). Türkiye konut üretiminde bir rol model olarak Türkiye Emlak (Kredi) Bankası [Doktora tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi].
37. Kavukçuoğlu, D. (2006). Bir yolculuk öyküsü: İstanbul Kitap Fuarı’nın yirmibeş yılı. Kültür Sanat Yayıncılık.
38. Kaya, S. E. (2024). İhap Hulusi Görey’in afiş tasarımlarının içerik ve duygu analizi ile değerlendirilmesi. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 14(4), 809–825.
39. Kazancı Yılmaz, S. (2019). Türk afiş sanatının gelişiminde İhap Hulusi Görey ve çağdaş Türk grafik sanatına etkisi [Yüksek lisans tezi, Giresun Üniversitesi].
40. Kecmanovic, D. (1996). The mass psychology of ethnonationalism. Springer.
41. Khadka, A. K., & Khadka, S. (2024). The impact of national identity dimensions in patriotic advertising on consumer purchasing behavior in Nepal. Journal of Logistics, Informatics and Service, 11(2), 221–233.
42. Kiryakova-Dineva, T. (2025). Communicating national identity markers in official tourism commercials: The challenge of overrepresentation. Online Journal of Communication and Media Technologies, 15(3), e202527.
43. Kivimäki, V., Suodenjoki, S., & Vahtikari, T. (2021). Lived nation: Histories of experience and emotion in understanding nationalism. In V. Kivimäki, S. Suodenjoki, & T. Vahtikari (Eds.), Lived nation as the history of experiences and emotions in Finland, 1800–2000 (pp. 1–28). Palgrave Macmillan.
44. Koçer, D. N. (2022). İhap Hulusi’nin afişlerinde modernleşme ve yeni yurttaş. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(2), 42–52.
45. Kristeva, J. (1969). Séméiotiké: Recherches pour une sémanalyse. Seuil.
46. Latour, B. (1993). We have never been modern. Harvard University Press.
47. Lévi-Strauss, C. (1962). The savage mind. University of Chicago Press.
48. Marttin, E. (2017). Cumhuriyet kadını imgesinin reklamlar üzerinden inşası [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi].
49. Marttin, V. (2017). Cumhuriyet’in ilk beş yılında sosyal hayat. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Türk Dünyası Yakın Tarih Dergisi, 1(2), 70–94.
50. Merter, E. (2003). Cumhuriyet’i afişleyen adam: İhap Hulusi Görey 110 yaşında. Literatür Yayınları.
51. Nas, A. (2017). Branding and national identity: The analysis of “Turkey: Discover the Potential” campaign. Bilig, (83), 201–224.
52. Parla, A., & Davison, A. (2004). Secularism and laiklik. Anthropological Theory, 4(2), 153–179.
53. Pollay, R. (1984). The identification and distribution of values manifest in print advertising 1900–1980. In A. G. Woodsode & R. Pitts (Eds.), Personal values and consumer behavior (pp. 115–119). Lexington Books.
54. Saussure, F. de. (1916). Course in general linguistics. McGraw-Hill.
55. Sarıçoban, G. (2020). Atatürk döneminde (1923–1929) Türkiye ekonomisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 44, 222–236.
56. Serin, A. Y. (2010). Türk afiş sanatının abidesi İhap Hulusi Görey (28 Kasım 1898–27 Mart 1986). Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, (6), 119–129.
57. Smith, A. D. (1988). The ethnic origins of nations. Blackwell Publishing.
58. Smith, A. D. (2002). Ulusların etnik kökeni (S. Bayramoğlu & H. Kendir, Çev.). Dost Kitabevi.
59. Spielmann, N., Smith Maguire, J., & Charters, S. (2020). Product patriotism: How consumption practices make and maintain national identity. Journal of Business Research, 121, 389–399.
60. Şenkal, Y. (2016). Fırçanın dilinden İhap Hulusi Görey: Yalova Kaplıcaları afişinin göstergebilimsel çözümlenmesi. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, (44).
61. Şimşek, E. (2015). Urban planning and architectural modernism in early Republican Turkey. Middle Eastern Studies, 51(4), 572–590.
62. Şimşek, G. (2015). Aydın’da mimarlık mirası olarak Cumhuriyet dönemi konutları. Megaron, 10(1), 43–56.
63. Sülün, E. N., & Serin, Y. (2006). Çağdaş dünya ve Türk afiş sanatı bağlamında Türk afiş ustası İhap Hulusi Görey’in tamamlanmamış afişlerine bir eleştirel bakış. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 17, 113–131.
64. Tapan, A. (2022). Türk milli kimliğinin reklamlar aracılığıyla yeniden üretimi. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(27), 281–292.
65. Tekeli, İ. (1997). Uluslaşma süreçleri ve ulusçu tarih yazımı. In Tarih ve Milliyetçilik (pp. 45–67). 30 Nisan–2 Mayıs Ulusal Tarih Kongresi Bildirileri.
66. Tok, N. (2003). Kültür, kimlik ve siyaset. Ayrıntı Yayınları.
67. Tokatlı, M. (2025). Nationalism in advertising: A semiotic analysis of centennial campaigns in the Republic of Türkiye. Trakya University Journal of Social Sciences, 27(1), 57–72.
68. Turan, G., & Ödekan, A. (2009). Erken Cumhuriyet döneminde yerli malı kavramı ve İstanbul yerli malı sergileri. İTÜ Dergisi, 6(2), 15–26.
69. Tunabaysal, R. (2020). Toplumsal modernleşmede bir figür olarak İhap Hulusi Görey [Yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi].
70. Türkoğlu, N. (1995). Türk reklamcılığının popüler tarihi 2. Evrensel Kültür Dergisi, 38.
71. Uralman, N. H. (2023). Ulusal kimlik çekiciliği bakımından Türkiye İş Bankası reklam filmlerinin analizi. TAM Akademi Dergisi, 2(2), 160–175.
72. Yavuz, K. (2015). Nationalism and advertising: The construction of Turkishness in commercial media. Media, Culture & Society, 37(4), 562–578.
73. Yazıcı, E. (1998). Türk sosyo-kültürel yapısında gözlenen değişmeler: Karmaşık bir dönüşümün hikayesi. Yeni Türkiye, Cumhuriyet Özel Sayısı (Sosyal Değerlendirme), 3, 1833–1847.
74. Yazıcı, F. (1994). Türkiye’de siyasal katılım ve toplumsal değişim. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
75. Yıldız, A. (2001). Ne mutlu Türküm diyebilene: Türk ulusal kimliğinin etno-seküler sınırları (1919–1938). İletişim Yayınları.
76. Yoo, J. J., & Lee, W.-N. (2015). Calling it out: The impact of national identity on consumer response to ads with a patriotic theme. Journal of Advertising.
77. Yücel, H. (2019). Cultural identity in Turkish advertisements. Social Semiotics.
78. Zürcher, E. J. (2004). Turkey: A modern history (3rd ed.). I.B. Tauris.