Bir İktisat Politikası Aracı Olarak Tağşiş ve Devalüasyon: Bir Nitelik Karşılaştırması
Öz
Madeni para sisteminin geçerli olduğu tarihsel dönemlerden günümüz modern ekonomilerinin kâğıt para rejimine kadar geçen tarihsel süreçte, insanlar tarafından çeşitli amaçlarla para kullanımı giderek yaygınlaşmış ve daha karmaşık bir hale gelmiştir. Bu süreçte aynı zamanda “paranın değerinin düşürülmesi”, sık tercih edilen bir iktisat politikası olmuştur. Literatürde “paranın değerinin düşürülmesi” anlamında “tağşiş” ve “devalüasyon” terimleri kullanılmaktadır. Bunlar yer yer aynı anlamı çağrıştırmakta, ancak esasen bazı açılardan birbirlerinden farklılaşmaktadır. Temel olarak tağşiş, madeni para sistemlerinde kullanılan bir uygulama olarak para otoriteleri tarafından madeni paraların değerli maden içeriğinin düşürülmesi demektir ve tağşiş sonrasında parada meydana gelen değer kaybı somuttur. Kâğıt para sistemlerinde kullanılan devalüasyon ise sabit kur rejiminde yine para otoriteleri tarafından paranın değerinin düşürülmesi demektir. Ancak devalüasyonun temsili para sisteminde geçerli olmasına bağlı olarak söz konusu değer kaybı bu kez soyut olarak gerçekleşmektedir. Bu kapsamda çalışmada tağşiş ve devalüasyon uygulamalarının niteliksel özellikleri kıyaslanarak bunları gerekli kılan koşulların ve uygulama sonrasında ortaya çıkan sonuçların karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Bu çerçevede öncelikle her iki politikanın da özellikleri ve işleyiş mekanizmaları açıklanmış, ardından karşılaştırmalı analiz yöntemiyle ortak özellikleri ve farklı yönleri değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Agenor, P.-R. (1991). Output, devaluation and the real exchange rate in developing countries. Weltwirtschaftliches Archiv, 127(1), 18-41. Erişim adresi: https://www.jstor.org/stable/40439967
- Alexander, S. S. (1959). Effects of a devaluation: A simplified synthesis of elasticities and absorption approaches. The American Economic Review, 49(1), 22-42. Erişim adresi: https://www.jstor.org/stable/1808056
- Allen, M. (2016). Currency depreciation and debasement in Medieval Europe. D. Fox ve W. Ernst (Yay. haz.). Money in the Western Legal Tradition: Middle Ages to Bretton Woods (s. 41-52) içinde. Oxford: Oxford University Press .
- Başbakanlık Osmanlı Arşiv, Cevdet-Darphane (C.DRB. (1819). Dosya No: 29. Gömlek No: 1434.
- Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Hatt-ı Hümâyûn (HAT). (1788). Dosya No: 11. Gömlek No: 412.
- Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Hatt-ı Hümâyûn (HAT). (1835). Dosya No: 568. Gömlek No: 27846.
- Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Hatt-ı Hümâyûn.(1789). Dosya No: 1442. Gömlek No: 59247.
- Başbakanlık Osmanlı Arşivi, İrade-i Dahiliyye. (1874). Dosya No: 682. Gömlek No: 47524.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
27 Haziran 2022
Gönderilme Tarihi
19 Eylül 2021
Kabul Tarihi
5 Nisan 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 22 Sayı: 2
APA
Alkan, H., & Ertürk, E. (2022). Bir İktisat Politikası Aracı Olarak Tağşiş ve Devalüasyon: Bir Nitelik Karşılaştırması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(2), 435-468. https://doi.org/10.18037/ausbd.1136317
AMA
1.Alkan H, Ertürk E. Bir İktisat Politikası Aracı Olarak Tağşiş ve Devalüasyon: Bir Nitelik Karşılaştırması. AÜSBD. 2022;22(2):435-468. doi:10.18037/ausbd.1136317
Chicago
Alkan, Halime, ve Emin Ertürk. 2022. “Bir İktisat Politikası Aracı Olarak Tağşiş ve Devalüasyon: Bir Nitelik Karşılaştırması”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 (2): 435-68. https://doi.org/10.18037/ausbd.1136317.
EndNote
Alkan H, Ertürk E (01 Haziran 2022) Bir İktisat Politikası Aracı Olarak Tağşiş ve Devalüasyon: Bir Nitelik Karşılaştırması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 2 435–468.
IEEE
[1]H. Alkan ve E. Ertürk, “Bir İktisat Politikası Aracı Olarak Tağşiş ve Devalüasyon: Bir Nitelik Karşılaştırması”, AÜSBD, c. 22, sy 2, ss. 435–468, Haz. 2022, doi: 10.18037/ausbd.1136317.
ISNAD
Alkan, Halime - Ertürk, Emin. “Bir İktisat Politikası Aracı Olarak Tağşiş ve Devalüasyon: Bir Nitelik Karşılaştırması”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22/2 (01 Haziran 2022): 435-468. https://doi.org/10.18037/ausbd.1136317.
JAMA
1.Alkan H, Ertürk E. Bir İktisat Politikası Aracı Olarak Tağşiş ve Devalüasyon: Bir Nitelik Karşılaştırması. AÜSBD. 2022;22:435–468.
MLA
Alkan, Halime, ve Emin Ertürk. “Bir İktisat Politikası Aracı Olarak Tağşiş ve Devalüasyon: Bir Nitelik Karşılaştırması”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 22, sy 2, Haziran 2022, ss. 435-68, doi:10.18037/ausbd.1136317.
Vancouver
1.Halime Alkan, Emin Ertürk. Bir İktisat Politikası Aracı Olarak Tağşiş ve Devalüasyon: Bir Nitelik Karşılaştırması. AÜSBD. 01 Haziran 2022;22(2):435-68. doi:10.18037/ausbd.1136317