Âdâb-ı Muâşeret Yolunda Nazik Bir Savaş: Saygısızlıkla Savaş Derneği

Ömer Obuz

doi:10.18037/ausbd.1136407

Âdâb-ı Muâşeret Yolunda Nazik Bir Savaş: Saygısızlıkla Savaş Derneği

Öz

Dünyanın önde gelen şehirlerinden olan İstanbul, asırlar boyunca Osmanlı İmparatorluğu’na başkentlik yaptı. Bu büyük ve kozmopolit şehir, Cumhuriyet ilan edildikten sonra, hem başkent payesini Ankara’ya kaptırdı, hem de geçmişteki renkliliğini giderek kaybederek tek tipleşti. Gerçi coğrafi konumunun ve tarihinin büyük etkisiyle önemini her daim korudu ancak şehrin giderek artan çözülmesi gereken pek çok sorunu vardı. Bunlardan biri şehrin, göçlerin etkisiyle demografik açıdan dönüşmesi ve kimi sakinleriydi. Özellikle kamusal alanda, görgü kurallarını hiçe sayan davranışlar giderek sorun olmaya başladı. İstanbulluların âdâb-ı muâşeret kurallarına uyması gerektiğine inanan, bunun için mücadele etmek isteyen az sayıdaki insan ise 1945 yılında Saygısızlıkla Savaş Derneğini kurdu. Böylece sinama, tiyatro, tramvay ve so-kaklarda görgü kurallarına aykırı davrananları uyararak, gerektiğinde doğru yolu tembihleyerek onları terbiye edeceklerdi. İşte bu çalışma da söz konusu cemiyete ve faali-yetlerine odaklanıyor, İstanbul’un “saygısızlarını” ve “saygısızlıklarını” mesele ediyor.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abdullah Cevdet. (1927). Mükemmel ve resimli âdâb-ı muâşeret rehberi. İstanbul, Yeni Matbaa.
Akçura, G. (2020). Bir şehr-i İstanbul ki. İstanbul: Oğlak Yayınları.
Aksel, M. (2019). İstanbul’un ortası. İstanbul: Kapı Yayınları.
Akşam, (1943, 21 Teşrin-i Sani), s. 7.
Aykaç, F. A. (1943, 1 Mayıs). Görgü bahsi. Ulus, s. 2.
Bildik, C. (1948, 17 Ağustos). Dünden bugüne, hürmet, nezaket ve saygı tarihe mi karışıyor?. Akşam, s. 5.
C. Sahir. (1341). Âlem-i medeniyette âdâb-ı muâşeret ve elbise ve şapka giymek usulleri, Ankara: İktisat Matbaası.
Cumhuriyet, (1952, 25 Kasım), s. 3.

Deniz, K. (1945, 6 Eylül). Saygısızlarla savaş derneği faaliyette. Son Posta, s. 2
Doğan, C. (2021). “Öteki” modernleşme, İstanbul: Kitabevi Yayınları.
Es, H. F. (1943, 28 Teşrin-i Sani). Saygısızla savaş meselesi. Akşam, s. 3.
Es, H. F. (1944, 7 Teşrin-i Evvel). Saygısızla mücadele. Akşam, s. 3.
Herkesin bilmesi lazım gelen muâşeret usulleri. (1927). İstanbul: Resimli Ay Matbaası.
Güneysu, A. (1945, 26 Haziran). Bir fıkra ve olaylar. Tanin, s. 5.
Münir, H. (1946, 19 Kasım). Saygısızlıkla nazik savaş. Ulus, s. 4.
Püsküllüoğlu A. (1971). Öz Türkçe sözlük. Ankara: Bilgi Yayınevi.
Rado, Ş. (1945, 22 Haziran). Sa-sa-ku!. Akşam, s. 2.
Refik, C. (1945, 22 Kasım). Saygısızlarla savaş derneği sen neredesin?. Akşam, s. 5.
Refik, C. (1950, 11 Temmuz). Hayırlı teşebbüsler. Akşam, s.3.
Saygısızlıkla Savaş Derneği 1945-1948 çalışmaları. (1948). İstanbul: İsmail Akgün Matbaası.
Saygısızlıkla Savaş Derneği Tüzüğü. (1945). İstanbul: Hüsnütabiat Basımevi.
Talu, E. E. (1945, 26 Haziran). Saygısızlar solda sıfır kalır!. Son Posta, s. 1.
Tekman, S. (1945, 20 Haziran). Saygısızlarla Savaş Kurumu neler yapacak. Son Posta, s. 7.
T.İ, (1945, 8 Eylül). Saygısızlık Savaş Derneği. Ulus, s. 2.
Ulus, (1945, 6 Eylül), s. 3.
Ulus, (1947, 27 Şubat), s. 2.
Va-Nu, (1947, 21 Mart). Akşamdan akşama. Akşam, s. 3.
Zeren, Z. (1946, 16 Haziran). Uyuyor muyuz, yoksa ilgi mi görmüyoruz. Akşam, s. 4.
Zeren, Z. (1945, 2 Temmuz). Saygısızlıkla Savaş Kurumu. Son Posta, s. 4.
Zeren, Z. (1946, 6 Ekim). Sa. Sa. De. Hiç bir şey yapmadı ise… Akşam, s. 4.
Zeren, Z. (1946, 27 Ekim). Saygısızlıkla savaş yolundan ilhamlar. Akşam, s. 4.
Z.Z. (1946, 3 Mart). Sinemalarımızdaki saygısızlıklar. Akşam, s. 4.
Z.Z. (1945, 23 Eylül). Saygısızlıkla Savaş Derneği. Akşam, s. 4.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ömer Obuz Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

6 Nisan 2022

Kabul Tarihi

30 Mayıs 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 22 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.18037/ausbd.1136407

IZ

https://izlik.org/JA89CY98TR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Obuz, Ö. (2022). Âdâb-ı Muâşeret Yolunda Nazik Bir Savaş: Saygısızlıkla Savaş Derneği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(2), 681-694. https://doi.org/10.18037/ausbd.1136407

AMA

1.Obuz Ö. Âdâb-ı Muâşeret Yolunda Nazik Bir Savaş: Saygısızlıkla Savaş Derneği. AÜSBD. 2022;22(2):681-694. doi:10.18037/ausbd.1136407

Chicago

Obuz, Ömer. 2022. “Âdâb-ı Muâşeret Yolunda Nazik Bir Savaş: Saygısızlıkla Savaş Derneği”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 (2): 681-94. https://doi.org/10.18037/ausbd.1136407.

EndNote

Obuz Ö (01 Haziran 2022) Âdâb-ı Muâşeret Yolunda Nazik Bir Savaş: Saygısızlıkla Savaş Derneği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 2 681–694.

IEEE

[1]Ö. Obuz, “Âdâb-ı Muâşeret Yolunda Nazik Bir Savaş: Saygısızlıkla Savaş Derneği”, AÜSBD, c. 22, sy 2, ss. 681–694, Haz. 2022, doi: 10.18037/ausbd.1136407.

ISNAD

Obuz, Ömer. “Âdâb-ı Muâşeret Yolunda Nazik Bir Savaş: Saygısızlıkla Savaş Derneği”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22/2 (01 Haziran 2022): 681-694. https://doi.org/10.18037/ausbd.1136407.

JAMA

1.Obuz Ö. Âdâb-ı Muâşeret Yolunda Nazik Bir Savaş: Saygısızlıkla Savaş Derneği. AÜSBD. 2022;22:681–694.

MLA

Obuz, Ömer. “Âdâb-ı Muâşeret Yolunda Nazik Bir Savaş: Saygısızlıkla Savaş Derneği”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 22, sy 2, Haziran 2022, ss. 681-94, doi:10.18037/ausbd.1136407.

Vancouver

1.Ömer Obuz. Âdâb-ı Muâşeret Yolunda Nazik Bir Savaş: Saygısızlıkla Savaş Derneği. AÜSBD. 01 Haziran 2022;22(2):681-94. doi:10.18037/ausbd.1136407