Araştırma Makalesi

Karbon Emisyonu ile Vergileme Arasındaki İlişkinin Cumhuriyetten Günümüze Analizi: Kantil Eşbütünleşme Yaklaşımından Kanıtlar

Cilt: 23 Sayı: Özel Sayı 23 Ekim 2023
PDF İndir
TR EN

Karbon Emisyonu ile Vergileme Arasındaki İlişkinin Cumhuriyetten Günümüze Analizi: Kantil Eşbütünleşme Yaklaşımından Kanıtlar

Öz

100’üncü yılını kutlayan Türkiye’nin, önümüzdeki asır için çözmek zorunda olduğu sorunlardan biri dramatik oranda artan çevresel kirlilik meselesidir. Sürdürülebilir kalkınmanın temel hedefleri arasında yer alan çevresel kirliliğin minimize edilmesine ilişkin politikaların uygulanması kritik öneme sahiptir. Ulusal ve uluslararası alanda çevresel sorunlara yönelik kamusal müdahale yöntemlerinin başında maliye politikası araçları gelmektedir. Çalışmanın amacı, Türkiye’de Cumhuriyetten günümüze (1923-2021) vergilemenin karbon emisyonu (CO2) üzerindeki etkilerini ampirik olarak araştırmaktır. Çalışmada yöntem olarak, Xiao (2009) tarafından önerilen kantil eşbütünleşme testinden yararlanılmaktadır. Pozitif ve negatif şokların ayrıştırılarak incelenebilmesine olanak sağlaması, kuyruklu dağılımların varlığı durumunda dirençli sonuçlar vermesi ve olası içsellik sorununu dikkate alması, bu yöntemin avantajlı yönleridir. Ampirik analizden elde edilen bulgulara göre, çevre kirliliği ile vergileme arasında eşbütünleşme ilişkisinin var olduğu yani Türkiye’de çevre kirliliği ile vergilemenin uzun dönemde birlikte hareket ettiği sonucuna ulaşılmaktadır. Katsayı sonuçları incelendiğinde, vergilemenin çevre kirliliği üzerinde arttırıcı etkisinin olduğu görülmektedir. Kantil bazında sonuçlar, pozitif şoklarda ilişkinin anlamsız olduğuna negatif şoklarda ise anlamlı hale geldiğine işaret etmektedir. Bu bağlamda, çevre kirliliği ile vergileme arasında asimetrik bir yapının var olduğuna dair yeni kanıtlar sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adebayo, T.S. ve Samour, A. (2023). Renewable energy, fiscal policy and load capacity factor in BRICS countries: novel findings from panel nonlinear ARDL model. Environment, Development and Sustainability, 1-25 (article in press). doi: 10.1007/s10668-022-02888-1
  2. Akbar, M.W., Yuelan, P., Zia, Z. ve Arshad, M. I. (2022). Role of fiscal policy in energy efficiency and CO2 emission nexus: An investigation of belt and road region. Journal of Public Affairs, 22(4), e2603. doi: 10.1002/pa.2603
  3. Akkaya, S. ve Hepsag, A. (2021). Does fuel tax decrease carbon dioxide emissions in Turkey? Evidence from an asymmetric nonlinear cointegration test and error correction model. Environmental Science and Pollution Research, 28, 35094–35101. doi: 10.1007/s11356-021-12907-9
  4. Akyol, H. ve Gül, K. (2021). Çevresel vergi politikaları sürdürülebilir kalkınmayı desteklemede ne kadar etkilidir: OECD ülkeleri örneği. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(46), 977-997. doi: 10.31795/baunsobed.896534
  5. Arı, A. ve Zeren, F. (2011). CO2 emisyonu ve ekonomik büyüme: panel veri analizi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 18(2), 37-47. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/yonveek/issue/13695/165744
  6. Atay Polat, M. ve Ergün, S. (2021). Kirlilik emisyonlarının azaltılmasında çevre vergilerinin rolü: AB ülkeleri örneği. İzmir İktisat Dergisi, 36(2), 379-397. doi: 10.24988/ije.202136209
  7. Bekmez, S. ve Nakıpoğlu, F. (2012). Çevre vergisi-ekonomik büyüme ikilemi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(3), 641-658. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/223331
  8. Bostan, I., Onofrei, M., Dascălu, E.D., Fîrțescu, B. ve Toderașcu, C. (2016). Impact of sustainable environmental expenditures policy on air pollution reduction, during European integration framework. Amfiteatru Economic Journal, 18(42), 286-302. Erişim adresi: http://hdl.handle.net/10419/169002

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Zaman Serileri Analizi, Maliye Politikası, Kamu Maliyesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

23 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

6 Haziran 2023

Kabul Tarihi

25 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 23 Sayı: Özel Sayı

Kaynak Göster

APA
Akçay, F., Yavuz, E., & Kılıç, E. (2023). Karbon Emisyonu ile Vergileme Arasındaki İlişkinin Cumhuriyetten Günümüze Analizi: Kantil Eşbütünleşme Yaklaşımından Kanıtlar. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(Özel Sayı), 59-78. https://doi.org/10.18037/ausbd.1310434
AMA
1.Akçay F, Yavuz E, Kılıç E. Karbon Emisyonu ile Vergileme Arasındaki İlişkinin Cumhuriyetten Günümüze Analizi: Kantil Eşbütünleşme Yaklaşımından Kanıtlar. AÜSBD. 2023;23(Özel Sayı):59-78. doi:10.18037/ausbd.1310434
Chicago
Akçay, Fatih, Ersin Yavuz, ve Emre Kılıç. 2023. “Karbon Emisyonu ile Vergileme Arasındaki İlişkinin Cumhuriyetten Günümüze Analizi: Kantil Eşbütünleşme Yaklaşımından Kanıtlar”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 (Özel Sayı): 59-78. https://doi.org/10.18037/ausbd.1310434.
EndNote
Akçay F, Yavuz E, Kılıç E (01 Ekim 2023) Karbon Emisyonu ile Vergileme Arasındaki İlişkinin Cumhuriyetten Günümüze Analizi: Kantil Eşbütünleşme Yaklaşımından Kanıtlar. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 Özel Sayı 59–78.
IEEE
[1]F. Akçay, E. Yavuz, ve E. Kılıç, “Karbon Emisyonu ile Vergileme Arasındaki İlişkinin Cumhuriyetten Günümüze Analizi: Kantil Eşbütünleşme Yaklaşımından Kanıtlar”, AÜSBD, c. 23, sy Özel Sayı, ss. 59–78, Eki. 2023, doi: 10.18037/ausbd.1310434.
ISNAD
Akçay, Fatih - Yavuz, Ersin - Kılıç, Emre. “Karbon Emisyonu ile Vergileme Arasındaki İlişkinin Cumhuriyetten Günümüze Analizi: Kantil Eşbütünleşme Yaklaşımından Kanıtlar”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23/Özel Sayı (01 Ekim 2023): 59-78. https://doi.org/10.18037/ausbd.1310434.
JAMA
1.Akçay F, Yavuz E, Kılıç E. Karbon Emisyonu ile Vergileme Arasındaki İlişkinin Cumhuriyetten Günümüze Analizi: Kantil Eşbütünleşme Yaklaşımından Kanıtlar. AÜSBD. 2023;23:59–78.
MLA
Akçay, Fatih, vd. “Karbon Emisyonu ile Vergileme Arasındaki İlişkinin Cumhuriyetten Günümüze Analizi: Kantil Eşbütünleşme Yaklaşımından Kanıtlar”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 23, sy Özel Sayı, Ekim 2023, ss. 59-78, doi:10.18037/ausbd.1310434.
Vancouver
1.Fatih Akçay, Ersin Yavuz, Emre Kılıç. Karbon Emisyonu ile Vergileme Arasındaki İlişkinin Cumhuriyetten Günümüze Analizi: Kantil Eşbütünleşme Yaklaşımından Kanıtlar. AÜSBD. 01 Ekim 2023;23(Özel Sayı):59-78. doi:10.18037/ausbd.1310434

Cited By