Araştırma Makalesi

Çevresel Faktörler ile Finansal Performans İlişkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Üzerine Bir Araştırma

Cilt: 26 Sayı: 2 28 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Çevresel Faktörler ile Finansal Performans İlişkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Üzerine Bir Araştırma

Öz

Günümüzde doğal kaynakların hızla tükenmesi, iklim değişikliği ve çevresel bozulma gibi küresel sorunlar, sürdürülebilirlik odaklı çalışmaların önemini her zamankinden daha fazla artırmaktadır. İşletmeler için sürdürülebilirlik stratejilerinin en temel unsurlarından biri çevresel sorumluluk ve bu doğrultuda gerçekleştirilen çevresel yatırımlardır. Bu çerçevede, pek çok şirket çevreye duyarlı projelere ve yatırımlara daha fazla kaynak ayırmaktadır. Ancak, çevresel yatırımların şirketlerin finansal performansı üzerindeki etkisi hâlen tartışmalı bir konudur. Bu araştırmanın amacı, 2020-2024 döneminde BIST Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer alan 18 sanayi ve üretim şirketinin çevresel harcamaları ve kaynak kullanımları ile finansal performansları arasındaki ilişkiyi analiz etmektir. Çalışmada, finansal performans göstergeleri olarak aktif kârlılık, özsermaye kârlılığı ve fiyat/kazanç oranı bağımlı değişken olarak kullanılırken; çevresel harcamalar, enerji tüketimi, tehlikeli atık miktarı, su tüketimi ve sera gazı emisyonu ise bağımsız değişkenler olarak ele alınmıştır. Analiz bulguları, çevresel harcamalar, enerji tüketimi ve sera gazı emisyonlarının aktif kârlılık üzerinde negatif bir etkisi olduğunu göstermektedir. Öte yandan, tehlikeli atık miktarı ile aktif kârlılık arasında pozitif yönlü ilişki tespit edilmiştir. Özsermaye kârlılığı açısından yalnızca tehlikeli atık miktarıyla pozitif yönlü bir ilişki saptanmış, diğer çevresel değişkenlerle anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Fiyat/kazanç oranında ise tehlikeli atık miktarı dışında çevresel değişkenlerle anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. AR-GE yatırımları finansal performans üzerinde pozitif, finansal kaldıraç oranı ve şirket büyüklüğü ise genellikle negatif etki göstermiştir. Çalışma genelinde çevresel harcamaların finansal performans üzerindeki etkisinin sınırlı olduğu ve piyasa değerleme ölçütleriyle çevresel göstergeler arasındaki ilişkinin zayıf kaldığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yoktur

Etik Beyan

Bu çalışma, kapsamı gereği etik kurul onayı gerektirmemektedir.

Teşekkür

Değerli katkılarınız için teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Akbar, A., Jiang, X., Qureshi, M. A., & Akbar, M. (2021). Does corporate environmental investment impede financial performance of Chinese enterprises? The moderating role of financial constraints. Environmental Science and Pollution Research, 28(41), 58007-58017.
  2. Ambec, S., & Lanoie, P. (2008). Does it pay to be green? A systematic overview. The Academy of Management Perspectives, 45-62.
  3. Baltagi, B. H., Jung, B. C. and Song, S. H. (2010). Testing for heteroskedasticity and serial correlation in a random effects panel data model. Journal of Econometrics, 154(2), 122-124. https://doi.org/10.1016/j.jeconom.2009.04.009
  4. Berg, F., Kölbel, J. F., & Rigobon, R. (2022). Aggregate confusion: The divergence of ESG ratings. Review of Finance, 26(6), 1315-1344.
  5. Chariri, A., Bukit, G. R. S. B., Eklesia, O. B., Christi, B. U., & Tarigan, D. M. (2018). Does green investment increase financial performance? Empirical evidence from Indonesian companies. In E3S web of conferences (Vol. 31, p. 09001). EDP Sciences.
  6. Chen M, Shi V and Wei X (2022), Environmental regulations, R&D intensity, and enterprise profit rate: Understanding firm performance in heavy pollution industries. Front. Environ. Sci. 10:1077209. doi: 10.3389/fenvs.2022.1077209
  7. Cheng, Q., Lin, A. P., & Yang, M. (2025). Green innovation and firms’ financial and environmental performance: The roles of pollution prevention versus control. Journal of Accounting and Economics, 79(1), 101706.
  8. Cortez, M. C., Andrade, N., & Silva, F. (2022). The environmental and financial performance of green energy investments: European evidence. Ecological Economics, 197, 107427.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finans, Sürdürülebilirlik Muhasebesi ve Raporlama

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

16 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

9 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 26 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Akdeniz, F. (2026). Çevresel Faktörler ile Finansal Performans İlişkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Üzerine Bir Araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(2), 574-589. https://doi.org/10.18037/ausbd.1743966
AMA
1.Akdeniz F. Çevresel Faktörler ile Finansal Performans İlişkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Üzerine Bir Araştırma. AÜSBD. 2026;26(2):574-589. doi:10.18037/ausbd.1743966
Chicago
Akdeniz, Fatih. 2026. “Çevresel Faktörler ile Finansal Performans İlişkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Üzerine Bir Araştırma”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 (2): 574-89. https://doi.org/10.18037/ausbd.1743966.
EndNote
Akdeniz F (01 Haziran 2026) Çevresel Faktörler ile Finansal Performans İlişkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Üzerine Bir Araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 2 574–589.
IEEE
[1]F. Akdeniz, “Çevresel Faktörler ile Finansal Performans İlişkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Üzerine Bir Araştırma”, AÜSBD, c. 26, sy 2, ss. 574–589, Haz. 2026, doi: 10.18037/ausbd.1743966.
ISNAD
Akdeniz, Fatih. “Çevresel Faktörler ile Finansal Performans İlişkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Üzerine Bir Araştırma”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26/2 (01 Haziran 2026): 574-589. https://doi.org/10.18037/ausbd.1743966.
JAMA
1.Akdeniz F. Çevresel Faktörler ile Finansal Performans İlişkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Üzerine Bir Araştırma. AÜSBD. 2026;26:574–589.
MLA
Akdeniz, Fatih. “Çevresel Faktörler ile Finansal Performans İlişkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Üzerine Bir Araştırma”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy 2, Haziran 2026, ss. 574-89, doi:10.18037/ausbd.1743966.
Vancouver
1.Fatih Akdeniz. Çevresel Faktörler ile Finansal Performans İlişkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Üzerine Bir Araştırma. AÜSBD. 01 Haziran 2026;26(2):574-89. doi:10.18037/ausbd.1743966