Araştırma Makalesi

‘‘Bu Yemek Böyle Yapılmaz!”: Tüketici Arrogansı ve Geleneksel Tatların Korunması Arasındaki Çatışma

Cilt: 26 Sayı: 3 30 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

‘‘Bu Yemek Böyle Yapılmaz!”: Tüketici Arrogansı ve Geleneksel Tatların Korunması Arasındaki Çatışma

Öz

Bu çalışma, geleneksel yemeklerin yeniden yorumlanması sürecinde ortaya çıkan tüketici arrogansı olarak kavramsallaştırılan tutumlar ve bu tutumların kültürel mirasın korunmasıyla kurduğu ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Gastronomik modernleşme ve yenilikçi mutfak uygulamaları hız kazanırken geleneksellik; kimlik, aidiyet ve otantiklikle ilişkilendirilen güçlü bir kültürel referans noktası hâline gelmiştir. Bu bağlamda, geleneksel yemeklerin modern yorumlarına yönelik olarak dile getirilen “Bu yemek böyle yapılmaz!” söylemi, bireysel damak alışkanlığının ötesinde, kültürel sınırları korumaya yönelik normatif bir tutum olarak ele alınmaktadır. Araştırma, Siirt ilinde geleneksel yemek pratiklerine ilişkin deneyim ve değerlendirmeleri bulunan kadın tüketicilerle yürütülmüştür. Katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiş ve 18 yaş ve üzeri 8 bireyden oluşmuştur. Veriler yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler aracılığıyla toplanmış; analiz sürecinde tematik analiz kullanılarak tümevarımsal bir yorumlama yaklaşımı benimsenmiştir. Bulgular, katılımcıların geleneksel tariflerde yapılan değişiklikleri çoğunlukla “özün bozulması” olarak değerlendirdiklerini; buna karşın, yemeğin temel kimliği ve tat bütünlüğünü koruyan sınırlı yenilikleri kabul edebildiklerini göstermektedir. Bulgular, bu tutumların yalnızca üstünlük veya dışlayıcılık temelinde değil, önemli ölçüde kültürel kimlik, aidiyet ve kolektif belleği koruma motivasyonlarıyla şekillendiğine işaret etmektedir. Çalışma, gastronomik inovasyonun kültürel sınırlar içinde müzakere edilerek geleneği dönüştürme ve yeniden üretme potansiyeli taşıdığını; geleneksel yemeklerin korunmasına yönelik tutumlarınsa tüketici arrogansı ile kültürel korumacılık arasında konumlanabilen çok katmanlı bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Araştırma için 07.04.2025 tarih ve 1116 sayılı Siirt Üniversitesi Etik Kurulu’ndan gerekli izin alınmıştır (Evrak Tarih ve Sayısı: 11.04.2025-8938).

Kaynakça

  1. Almansouri, M., Verkerk, R., Fogliano, V., & Luning, P. A. (2022). The heritage food concept and its authenticity risk factors-Validation by culinary professionals. International Journal of Gastronomy and Food Science, 28, 100523. https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2022.100523
  2. Antón, C., Camarero, C., Laguna, M., & Buhalis, D. (2019). Impacts of authenticity, degree of adaptation and cultural contrast on travellers’ memorable gastronomy experiences. Journal of Hospitality Marketing & Management, 28(7), 743-764. https://doi.org/10.1080/19368623.2019.1564106
  3. Beverland, M. B. (2005). Crafting brand authenticity: The case of luxury wines. Journal of Management Studies, 42(5), 1003-1029. https://doi.org/10.1111/j.1467-6486.2005.00530.x
  4. Bourdieu, P. (2018). Distinction a social critique of the judgement of taste. In Inequality (pp. 287-318). Routledge.
  5. Boyle, D. (2024). ‘Authentic and Amazing’: Authenticity as an evaluative category in online consumer restaurant reviews. Journal of Cultural Analytics, 7(2), 1-25. https://doi.org/10.22148/001c.91289
  6. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  7. Chauhan, Y. (2023). Culinary creativity unleashed: A review of innovative techniques in food gastronomy. International Journal for Multidimensional Research Perspectives, 1(2), 37-46.
  8. Chua, B. L., Kim, S., Badu-Baiden, F., Yong, R. Y. M., Kim, B., Gedecho, E. K., & Han, H. (2025). The effects of hawker influence and local gastronomy involvement on authenticity, personal nostalgia, and hawker cultural identity. Journal of Hospitality and Tourism Insights, 8(1), 198-222. https://doi.org/10.1108/JHTI-01-2024-0077

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tüketici Davranışı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

20 Ekim 2025

Kabul Tarihi

25 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 26 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Koç, F. (2026). ‘‘Bu Yemek Böyle Yapılmaz!”: Tüketici Arrogansı ve Geleneksel Tatların Korunması Arasındaki Çatışma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(3), 1201-1229. https://doi.org/10.18037/ausbd.1807043
AMA
1.Koç F. ‘‘Bu Yemek Böyle Yapılmaz!”: Tüketici Arrogansı ve Geleneksel Tatların Korunması Arasındaki Çatışma. AÜSBD. 2026;26(3):1201-1229. doi:10.18037/ausbd.1807043
Chicago
Koç, Fatma. 2026. “‘‘Bu Yemek Böyle Yapılmaz!”: Tüketici Arrogansı ve Geleneksel Tatların Korunması Arasındaki Çatışma”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 (3): 1201-29. https://doi.org/10.18037/ausbd.1807043.
EndNote
Koç F (01 Eylül 2026) ‘‘Bu Yemek Böyle Yapılmaz!”: Tüketici Arrogansı ve Geleneksel Tatların Korunması Arasındaki Çatışma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 3 1201–1229.
IEEE
[1]F. Koç, “‘‘Bu Yemek Böyle Yapılmaz!”: Tüketici Arrogansı ve Geleneksel Tatların Korunması Arasındaki Çatışma”, AÜSBD, c. 26, sy 3, ss. 1201–1229, Eyl. 2026, doi: 10.18037/ausbd.1807043.
ISNAD
Koç, Fatma. “‘‘Bu Yemek Böyle Yapılmaz!”: Tüketici Arrogansı ve Geleneksel Tatların Korunması Arasındaki Çatışma”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26/3 (01 Eylül 2026): 1201-1229. https://doi.org/10.18037/ausbd.1807043.
JAMA
1.Koç F. ‘‘Bu Yemek Böyle Yapılmaz!”: Tüketici Arrogansı ve Geleneksel Tatların Korunması Arasındaki Çatışma. AÜSBD. 2026;26:1201–1229.
MLA
Koç, Fatma. “‘‘Bu Yemek Böyle Yapılmaz!”: Tüketici Arrogansı ve Geleneksel Tatların Korunması Arasındaki Çatışma”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy 3, Eylül 2026, ss. 1201-29, doi:10.18037/ausbd.1807043.
Vancouver
1.Fatma Koç. ‘‘Bu Yemek Böyle Yapılmaz!”: Tüketici Arrogansı ve Geleneksel Tatların Korunması Arasındaki Çatışma. AÜSBD. 01 Eylül 2026;26(3):1201-29. doi:10.18037/ausbd.1807043