Evlilik Yoluyla Gelen Göçmenler ve Kırsal Yaşamın Sürdürülebilirliği: Yozgat'ta Faslı Gelinler

Öz

Düzenli göçün belirgin bir alt türü olan uluslararası evlilik göçü, sebepleri ve sonuçları açısından akademide uzun zamandır incelenen çok yönlü bir olgudur. Bu çalışmanın merkezinde son on yılda sıkça gözlenen Fas uyruklu kadınların kırsal bölgelerde yaşayan Türk erkekleri ile evlenerek gerçekleştirdikleri evlilik göçü yer almaktadır. Çalışmanın temel amacı bu uluslararası evlilik göçünün kırsal yaşamın sürdürülebilirliğine etkisini incelemektedir. Bu amaçla Yozgat iline bağlı Sorgun ve Akdağmadeni ilçelerinin köylerinde Faslı kadınlar ve evlendiği Türk eşleri ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Evlilik göçünün nedenleri, göç sonrasında aile ilişkileri, topluluk faaliyetleri ve vatandaşlık sorunlarına ilişkin deneyimler anlaşılmaya çalışılmıştır. Araştırma; daha iyi yaşam koşulları nedeniyle kırsalda yaşamayı tercih etmeyen Türk kadınlarının bıraktığı boşluğun, kendi ülkelerindeki olumsuz koşullardan kurtulmak amacıyla Türkiye kırsalında daha iyi bir yaşam arayan Faslı kadınların evlilik göçüyle doldurulduğunu ortaya koymaktadır. Araştırmanın bulguları, Faslı gelinlerin doğrudan tarımsal üretime katkı sağlamakla olmasa bile evlendiği erkeğin kırsal yaşamda tutunmasına imkân sağlaması açısından dolaylı olarak kırsal kalkınmayı olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Göçün yönetimi ve göçmen kadınların uyum ve entegrasyonu bağlamında göç politikalarına bir bakış açısı sunan araştırma, daha genel anlamda sürdürülebilir kırsal yaşam için kadın ve toplumsal cinsiyet eşitliğini merkeze alan ve kırsal alanda tutunmayı sağlayacak kalıcı çözümlere odaklanan politikalara ihtiyaç duyulduğunu vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Uluslararası evlilik göçü
• Faslı gelinler
• kırsal yaşam
• kırsal kalkınma
• toplumsal cinsiyet

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu)

Proje Numarası

123K321

Etik Beyan

Bu çalışmanın bulgularını destekleyen veriler, ilgili yazarlardan talep üzerine sağlanabilir. Gizlilik veya etik kısıtlamalar nedeniyle veriler kamuya açık değildir. Yazarlar arasında çıkar çatışması yoktur.

Teşekkür

Çalışmaya katılan tüm katılımcılara ve destekleri için Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumuna (TÜBİTAK) teşekkür ederiz.

Marriage-Led Immigrants and the Sustainability of Rural Life: Moroccan Brides in Yozgat

Öz

International marriage migration is a distinct subtype of regular migration, the causes and consequences of which are well-studied. This study focuses on the marriage migration of Moroccan women marrying Turkish men in rural areas, a phenomenon frequently observed in the last decade. The primary objective is to examine the impact on rural life. In-depth interviews were conducted with Moroccan women and their Turkish husbands in the villages of Sorgun and Akdağmadeni districts of Yozgat province. The study explores reasons for marriage migration and experiences with family relations, community activities, and citizenship issues after migration. The study reveals that the gap created by Turkish women who do not prefer to live in rural areas due to the pursuit of better living conditions is being filled through the marriage migration of Moroccan women who seek a better life in rural Turkey in order to escape the adverse conditions in their home country. While Moroccan brides may not directly contribute to agricultural production, they positively impact rural development by enabling their husbands to establish themselves in rural life. The research offers a perspective on migration policies in the context of migration management and the adaptation and integration of migrant women, emphasising the need for policies centred on women and gender equality for a more general, sustainable rural life and focusing on permanent solutions to ensure a foothold in rural areas.

Anahtar Kelimeler

• International marriage migration
• Moroccan brides
• rural life
• rural development
• gender

Destekleyen Kurum

Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TUBITAK- Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu)

Proje Numarası

123K321

Etik Beyan

The data that support the findings of this study are available on request from the corresponding author. The data are not publicly available due to the privacy of research participants. No potential conflict of interest was reported by the authors.

Teşekkür

We thank all the study participants and the Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TUBITAK) for their support.

Kaynakça

1. Ağırseven, N., & Örki, A. (2017). Türk televizyon dizilerinin yumuşak güç aracı olarak değerlendirilmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 7(13), 836-853. https://doi.org/10.26466/opus.353287
2. Ben-David, E. (2009). Europe’s shifting immigration dynamic. Middle East Quarterly, 16(2), 15-24. https://www.meforum.org/middle-east-quarterly/europe-shifting-immigration-dynamic
3. Bıçkı, D. (2011). Türkiye kırsalında yoksulluk sorunu: Çanakkale Kocalar köyü örneği. Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 30(1), 161-180. https://acikerisim.uludag.edu.tr/handle/11452/17986
4. Bilican Gökkaya, V., & Ayan, S. (2016). İç göç ve kentleşme süreci̇nde kadının ekonomi̇k yoksunluğu. Journal of International Social Research, 9(46), 390-399. https://doi.org/10.17719/jisr.20164622606
5. Bloch, A. (2011). Intimate circuits: Modernity, migration and marriage among post-Soviet women in Turkey. Global Networks, 11(4), 502-521. https://doi.org/10.1111/J.1471-0374.2011.00303.X
6. Bock, B. B. (2015). Gender mainstreaming and rural development policy; The trivialisation of rural gender issues. Gender, Place & Culture, 22(5), 731-745. https://doi.org/10.1080/0966369X.2013.879105
7. Buz, S. (2007). Göçte kadınlar: Femi̇ni̇st yaklaşım çerçevesi̇nde bi̇r çalışma. Toplum ve Sosyal Hizmet, 18(2), 37-50. https://izlik.org/JA44RL76NL
8. Charsley, K. (2013). Transnational marriage: New perspectives from Europe and beyond. Routledge.

9. Cho, S. (2018). A bride deficit and marriage migration in South Korea. International Migration, 56(6), 100-119. https://doi.org/10.1111/IMIG.12432
10. Constable, N. (2006). Brides, maids, and prostitutes: Reflections on the study of ‘trafficked’ women. PORTAL: Journal of Multidisciplinary International Studies, 3(2), 1-25. https://search.informit.org/doi/10.3316/informit.158354380758904
11. Constable, N. (2010). Cross-border marriages: Gender and mobility in transnational Asia. University of Pennsylvania Press.
12. Çağlayan, S. (2006). Göç kuramları, göç ve göçmen ilişkisi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (17), 67-91. https://izlik.org/JA49DL22LU
13. Davin, D. (2007). Marriage migration in China and East Asia. Journal of Contemporary China, 16(50), 83-95. https://doi.org/10.1080/10670560601026827
14. Decimo, F. (2021). The transnational making of population: Migration, marriage and fertility between Morocco and Italy. Journal of International Migration and Integration, 22(1), 289-310. https://doi.org/10.1007/s12134-019-00736-2
15. Dedeoğlu, S. (2012). Göç ve hayatta kalma mücadelesi: İstanbul’da Azerbaycanlı kadın göçmenlerin hayatta kalma mücadelesi ve endüstriyel üretim. Migration Letters, 9(4), 365-372.
16. Deji, O. F. (2011). Gender and rural development: Introduction (C. 1). LIT Verlag Münster.
17. Deniz, A. (2020). Türk kahvesi̇ni̇n yanına alman çi̇kolatasını ki̇m koydu? Türki̇ye’deki̇ Alman geli̇nleri̇n ulusaşırı ekonomi̇k prati̇kleri̇. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 60(2), 873-899. https://doi.org/10.33171/dtcfjournal.2020.60.2.19
18. Deniz, A., & Özgür, E. M. (2013). Antalya’daki Rus gelinler: Göçten evliliğe, evlilikten göçe. İstanbul University Journal of Sociology, 3(27), 151-175. https://izlik.org/JA45EK98LM
19. Diamanti, G., & Duncan, J. (2023). Gender and agriculture: Policy tensions behind the EU gender gap: Summary report of a systematic literature review of the gender responsiveness of Europe’s agriculture and rural policy. Wageningen University & Research. https://doi.org/10.18174/634564
20. Durgunoğlu, A. Y., & Nimer, M. (2020). A holistic approach to new language and literacy development of refugee women: The case of syrians in Turkey. G. Neokleous, A. Krulatz ve R. Farrelly (eds.), Handbook of research on cultivating literacy in diverse and multilingual classrooms (ss. 448-471). IGI Global.
21. Eren, Z. C. (2017). Köylülüğün i̇tibar kaybı: Bakırçay havzası dağ köylerinden kadınların anlatıları ve kırsal dönüşüm. Praksis, (1), 811-838.
22. Erkeç, U. F. (2017). Evlilik yoluyla kadın göçü ve Türkiye’de “Rus gelin”lerin durumu. Journal of Social Sciences and Humanities, 1(2), 21-43. https://izlik.org/JA68FZ23HG
23. Essers, C., Benschop, Y., & Doorewaard, H. (2010). Female ethnicity: Understanding Muslim immigrant businesswomen in the Netherlands. Gender, Work & Organization, 17(3), 320-339. https://doi.org/10.1111/J.1468-0432.2008.00425.X
24. Farhall, K., & Rickards, L. (2021). The “gender agenda” in agriculture for development and its (lack of) alignment with feminist scholarship. Frontiers in Sustainable Food Systems, 5(573424), 1-15. https://doi.org/10.3389/fsufs.2021.573424
25. Göç İdaresi Başkanlığı. (2024). Aile İkamet İzni ile Bulunan Uyruklar. www.goc.gov.tr: https://www.goc.gov.tr/ikamet-izinleri adresinden alındı
26. Gökmen, Ç. E. (2011). Türk turizminin yabancı gelinleri: Marmaris yöresinde turizm sektöründe çalışan göçmen kadınlar. Çalışma ve Toplum, 1(28), 201-232. https://izlik.org/JA75GC28EW
27. Harunoğulları, M. (2021). Suriyeli sığınmacı kadınların sözlü anlatılarında savaş, göç ve Evlilik. International Journal of Social Sciences and Education Research, 7(4), 353-368. https://doi.org/10.24289/ijsser.969897
28. Ishii, S. K. (2023). Remarriage migration of women in Asia: The case of Japan. International Migration, 61(4), 186-200. https://doi.org/10.1111/imig.13090
29. İçduygu, A. (2015). Syrian refugees in Turkey: The long road ahead. Migration Policy Institute. https://www.migrationpolicy.org/sites/default/files/publications/TCM-Protection-Syria.pdf
30. Jurat, A. Y. (2023). The tragedy of irregular migration: The case of Afghans in Turkey. Central Asian Survey, 42(2), 274-292.
31. Kalkınma Bakanlığı. (2018). On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023) Kırsal Kalkınma Özel İhtisas Komisyonu Raporu. www.sbb.gov.tr: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2020/04/KirsalKalkinmaOzelIhtisasKomisyonuRaporu.pdf adresinden alındı
32. Karaçizmeli, F. (2023). Faslı geli̇nler: Sosyo- kültürel uyum açısından Alaca örneği̇. (Yüksek Lisans Tezi). Hitit Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
33. Kim, M. (2010). Gender and international marriage migration. Sociology Compass, 4(9), 718-731. https://doi.org/10.1111/J.1751-9020.2010.00314.X
34. Kingdon, J. W. (1984). Agendas, alternatives, and public policies. Little, Brown.
35. Kojima, Y. (2001). In the business of cultural reproduction: Theoretical implications of the mail-order bride phenomenon. Women’s Studies International Forum, 24(2), 199-210. https://doi.org/10.1016/S0277-5395(01)00159-5
36. Layder, D. (2006). Sosyal teoriye giriş. (Ü. Tatlıcan, Çev.). Küre Yayınları.
37. Lee, E. S. (1966). A theory of migration. Demography, 3(1), 47-57. https://doi.org/10.2307/2060063
38. Lievens, J. (1999). Family-forming migration from Turkey and Morocco to Belgium: The demand for marriage partners from the countries of origin. International Migration Review, 33(3), 717-744. https://doi.org/10.1177/019791839903300307
39. Mațoi, E.-E., & Constantin, D.-M. (2021). Turkish movies in former ottoman territories: Propaganda or just an efficient soft power in Turkish foreign policy? Romanian Military Thinking, (1), 82-101. https://doi.org/10.55535/rmt.2021.1.06
40. Merriam, S. B. (2002). Introduction to qualitative research. John Wiley & Sons, Inc.
41. Okali, C. (2012). Gender analysis: Engaging with rural development and agricultural policy processes. Future Agricultures Consortium. Working Paper 026. www.future-agricultures.org: https://assets.publishing.service.gov.uk/media/57a08a7fe5274a31e000062a/FAC_Working_Paper_026.pdf adresinden alındı
42. Orta Anadolu Kalkınma Ajansı. (2016). Yozgat Sosyal Profil Araştırması. www.oran.org.tr: https://www.oran.org.tr/materyaller/Editor/document/PlanlamaBirimi/Dokmerkezi/ORAN_YOZGAT_SOSYAL_PROFIL_ARASTIRMASI_PRESS.pdf adresinden alındı
43. Öztornacı, B., & Şengül, H. (2019). Türkiye’de çok boyutlu kırsal yoksulluk. Tarım Ekonomisi Dergisi, 25(2), 201-206. https://doi.org/10.24181/tarekoder.625990
44. Pusch, B. (2013). Karşı istikametten göç: Türkiye’deki yüksek vasıflı Alman kadınlar. İstanbul University Journal of Sociology, 3(27), 123-149. https://izlik.org/JA63FM35CC
45. Quisumbing, A. R., Meinzen-Dick, R., Raney, T. L., Croppenstedt, A., Behrman, J. A., & Peterman, A. (eds.). (2014). Gender in agriculture. Springer Netherlands.
46. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (2013, 4 Nisan). Resmî Gazete (Sayı: 28615) https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6458&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
47. Rosario, V. O. del. (1994). Lifting the smoke screen: Dynamics of mail-order bride migration from the Philippines (Doktora Tezi). Institute of Social Studies, The Hague.
48. Saldaña, J. (2023). Nitel araştırmacılar için kodlama el kitabı. (A. Tüfekçi ve S. N. Şad, Çev.). Pegem Akademi.
49. Sánchez-Domínguez, M., De Valk, H., & Reher, D. (2011). Marriage strategies among immigrants in Spain. Revista Internacional de Sociología, 69(M1), 139-166. https://doi.org/10.3989/ris.2011.iM1.389
50. Schiff, M., & Morrison, A. R. (2007). The international migration of women. World Bank Publications. http://hdl.handle.net/10986/6804
51. Sefer Aktaş, A., & Uğurelli, Y. Ö. (2023). Language barrier and integration issues of refugee women in Türki̇ye. International Journal of Language Academy, 11(3), 419-434. https://doi.org/10.29228/ijla.71038
52. Sevinç, G., Davran Kantar, M., & Sevinç, M. R. (2018). Türki̇ye’de kırdan kente göç ve göçün ai̇le üzeri̇ndeki̇ etki̇leri̇. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 3(6), 70-82. https://doi.org/10.25204/iktisad.330930
53. Tarım ve Orman Bakanlığı. (2021). Ulusal Kırsal Kalkınma Stratejisi (2021-2023). www.tkdk.gov.tr: https://www.tkdk.gov.tr/Content/File/UKKS-3Belgesi.pdf adresinden alındı
54. T.C. Dışişleri Bakanlığı. (2023). Evlilik Tescili Başvurusu (Yabancı Yerel Makamlar Önünde Evlilik Sonrasında). www.konsolosluk.gov.tr: https://www.konsolosluk.gov.tr/Procedure/ShowProcedureDetail/?procedureId=3&procedureDetailId=5018 adresinden alındı
55. Tsiaousi, A., & Partalidou, M. (2023). How fast are women farmers in Greece transforming contested gender identities in a (still) male‐dominant sector? Sociologia Ruralis, 63(2), 249-267. https://doi.org/10.1111/soru.12427
56. Tüfekçi, H. (2020). Yozgat ili küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinin yapısal durumu ve geliştirme olanaklarının belirlenmesi. Hayvansal Üretim, 61(2), 91-100. https://doi.org/10.29185/hayuretim.663273
57. TÜİK. (2022). TÜİK İşgücü İstatistikleri, 2022. www.tuik.gov.tr: https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Istihdam,-Issizlik-ve-Ucret-108 adresinden alındı
58. TÜİK. (2023a). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2022. www.tuik.gov.tr: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=49685#:~:text=%C4%B0stanbul'un%20n%C3%BCfusu%2015%20milyon%20907%20bin%20951%20ki%C5%9Fi%20oldu&text=T%C3%BCrkiye%20n%C3%BCfusunun%20%18%2C65',4%20ki%C5%9Fi%20ile%20Antalya%20izledi adresinden alındı
59. TÜİK. (2023b). Tabiiyete Göre Yabancı Nüfus. Nüfus İstatistikleri Portalı. www.tuik.gov.tr: https://nip.tuik.gov.tr/?value=TabiiyetYabanciNufus adresinden alındı
60. TÜİK. (2023c). Erkek ve Kadının Uyruğuna Göre Evlenmeler. Evlenme İstatistikleri—İstatistiksel Tablolar. www.tuik.gov.tr: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Marriage-and-Divorce-Statistics-2022-49437 adresinden alındı
61. TÜİK. (2023d). Karşılıklı Yaş Grubuna Göre Evlenenler, İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması ve Eşlerin Yaş Farkına Göre Evlenmeler. Evlenme İstatistikleri—İstatistiksel Tablolar. www.tuik.gov.tr: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Marriage-and-Divorce-Statistics-2022-49437 adresinden alındı
62. Türk Vatandaşlığı Kanunu. (2009, 29 Mayıs). Resmî Gazete (Sayı: 27256). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5901.pdf
63. UNDP. (2023). Gender Inequality Index (GII). United Nations Development Programme. https://hdr.undp.org: https://hdr.undp.org/data-center/thematic-composite-indices/gender-inequality-index#/indicies/GII adresinden alındı
64. United Nations. (2023). World Marriage Data 2019. https://population.un.org/MarriageData/Index.html#/home adresinden alındı
65. Watts, S. J. (1983). Marriage migration, a neglected form of long-term mobility: A case study from llorin, Nigeria. The International Migration Review, 17(4), 682-698. https://doi.org/10.2307/2545825
66. Yeşilmen, G. (2022). Sultan II. Abdülhami̇d ve II. Meşruti̇yet dönemleri̇nde Osmanlı Devleti̇ ve Fas ili̇şki̇leri̇. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (43), 112-129. https://izlik.org/JA53EK95DX
67. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
68. Yılmaz, C. (2009). Türki̇ye’de kırdan kente göç süreci̇nde etki̇li̇ olan faktörlerden bi̇ri̇; Evli̇li̇k yoluyla göç. Doğu Coğrafya Dergisi, 14(21), 221-232. https://izlik.org/JA67TX32YZ