Neoliberal Politikaların Küresel Düzeyde Sağlık Üzerindeki Etkileri
Öz
Neoliberal politikalar ve sağlık arasındaki ilişki tartışılırken sağlık sıklıkla sağlık politikalarına indirgenmekte, neoliberal politikaların etkisi de küresel düzeyde sağlık sistemlerinde yaşanan dönüşüm çerçevesinde değerlendirilmektedir. Halbuki sağlık, biyolojik faktörler ve sağlık sistemlerinin yapısının yanı sıra yaşama, çalışma, barınma ve beslenme koşulları gibi çok sayıda ekonomik, sosyal ve politik faktör tarafından da şekillendirilmektedir. Bu çalışma, dünya genelinde neoliberal politikaların sağlıkla ilgili sonuçları üzerine yapılış araştırmaların bir derlemesine dayanmaktadır. Çalışmanın amacı mevcut literatürdeki bulguları ilişkilendirerek toplum sağlığının sadece sağlık sistemlerindeki dönüşümle değil, çalışma ve yaşama koşullarındaki dönüşüm ve eşitsizlikle ilişkili olduğunu vurgulamaktır. Diğer bir deyişle çalışma, neoliberal politikaların sağlıkla ilişkili sonuçlarını farklı boyutlar açısından ele alarak neoliberalizmin sağlık üzerindeki etkilerini sağlık sistemlerinin dönüşümüne indirgemeksizin bütünlüklü, ilişkisel ve eleştirel bir bakış açısı içinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma Türkiye’ye odaklanmamakta, neoliberal politikaların küresel düzeyde toplum sağlığını hangi boyutlar üzerinden etkilediğini ortaya koymaya çalışmaktadır. Çalışmanın sonucuna göre mevcut literatürdeki ampirik bulgular, neoliberalizmin sağlık üzerindeki etkisinin sadece sağlık sistemlerinin dönüşümüyle sınırlı olmadığını göstermektedir. İşsizliğin artması, çalışma koşullarının kötüleşmesi, çevre, tarım ve gıda güvenliği, kentleşme ve beslenme konularında mevzuatın esnekleştirilmesi, sağlığa zarar verecek şekilde işleyen kapitalist işletmeler üzerinde devlet denetiminin zayıflaması ve toplumsal eşitsizliklerin derinleşmesi, neoliberal politikaların toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyen diğer boyutları arasında yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ağartan, T. (2007). Sağlıkta Reform Salgını. N. Üstündağ, T. Ağartan ve Ç. Yoltar (Ed.), Avrupa’da ve Türkiye’de Sağlık Politikaları içinde (s.37-54). İstanbul: İletişim.
- Akdağ, R., Aydın, S. ve Demirel, H. (Ed.). (2008). İlerleme Raporu: Sağlıkta Dönüşüm Programı. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı (Yayın no.749).
- Aksakoğlu, G. (2003). Dünya Sağlık Örgütü ve Sağlık Politikalarında Değişim. Sol, 199, 41-5.
- Albritton, R. (2011). Obezite ile açlık arasında: Kapitalist gıda endüstrisi. L. Panitch ve C. Leys (Ed.), Kapitalizm: Sağlık Sağlıksızlık Semptomları içinde (s.205-218). Çeviren: Umut Haskan. İstanbul: Yordam.
- Alfranca, O. , Rama, R., Tunzelmann, N. (2003). Technological fields and concentration of innovation among food and beverage multinationals. International Food and Agribusiness Management Review, 5(2) http://www.ifama.org/files/rama.PDF (Erişim: 10.12.2014)
- Anderson., J.W. (2006). Coal. Dirty Cheap Energy. W.E. Oates (Ed), The RFF Reader in Environmental and Resource Policy içinde (s.181-3). 2nd Edt., Washington: RFF.
- Arslan, E. ve Durukanoğlu, Ç. (2008). Tuzla Tersaneler Bölgesi Gerçeği. Metalurji.150, 27- 30. www.metalurji.org.tr/dergi/dergi150/d150_2730.pdf (Erişim: 08.10.2010).
- Aslan, D. ve Şengelen, M. (2010). Farklı Boyutlarıyla Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar. Ankara: Ankara Tabip Odası.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yrd. Doç. Dr. Temmuz Gönç
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
15 Mart 2017
Gönderilme Tarihi
1 Şubat 2015
Kabul Tarihi
5 Ocak 2016
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 17 Sayı: 1
Cited By
Sanayi Toplumlarında Sağlığın Toplumsal Bir Kurum Olarak Ortaya Çıkışı
Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
https://doi.org/10.31020/mutftd.1187253Should the Mandatory Health Referral System be Implemented in Türkiye? A Perspective from a Tertiary Pulmonology Hospital
Thoracic Research and Practice
https://doi.org/10.4274/ThoracResPract.2025.2025-6-5Covid-19 Pandemisinde Neoliberal Politikalar: Sosyal Devletin Sağlıkta Eşitlik ve Hakkaniyeti Sağlamadaki Rolü
Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.53586/susbid.1643994Gerçek Tıp Hareketi Ekseninde Kadınların Alternatif Şifa Arayışları ve Dinî-Manevi Dönüşümü
Uludağ İlahiyat Dergisi
https://doi.org/10.51447/uluid.1740544Sağlık Evi Ebelerinin Mesleki Sorumluluklarının ve Çalışma Koşullarının Dönüşümü: Nitel Bir Araştırma
Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
https://doi.org/10.31020/mutftd.1764552ETİK BİR SORUN OLARAK, NEOLİBERAL POLİTİKALARIN TOPLUMSAL CİNSİYET TARTIŞMALARI İLE BİRLİKTE HİMENOPLASTİ KONUSUNA YAKLAŞIM
Ankara Barosu Dergisi
https://doi.org/10.30915/abd.1729624İnternet Haber Sitelerinde HPV Aşısı ve Rahim Ağzı Kanseri Haberleri Üzerine Bir İçerik Analizi
Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1662995