Yenilenebilir Enerji Kaynağı Kullanımının Çevre Kirliliği Üzerindeki Etkisinin Araştırılması: Sürekli Dalgacık Uyumu Modeli Yaklaşımı

Sevda Kuşkaya; Faik Bilgili

doi:10.18037/ausbd.668612

Yenilenebilir Enerji Kaynağı Kullanımının Çevre Kirliliği Üzerindeki Etkisinin Araştırılması: Sürekli Dalgacık Uyumu Modeli Yaklaşımı

Öz

Sera gazları, yeryüzü sıcaklığı üzerinde doğrudan etkisi olan ve yoğunluğu aşırı arttığında küresel ısınmaya yol açan atmosfer bileşenleridir. Artan enerji ihtiyacı ve beraberinde getirdiği küresel ısınma hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerin ortak sorunu haline gelmiştir. Bu nedenle, küresel ısınmanın kontrol altına alınmasında yenilenebilir enerji kaynakları kullanımının, karbondioksit (CO2) emisyonu üzerindeki etkisinin araştırılması önemli bir araştırma konusudur. Ülkelerin CO2 emisyonları dikkate alındığında, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ilk sıralarda yer almaktadır. Bu duruma ek olarak hem enerji verilerine erişilebilirlik hem de kullanılan enerji değişkenlerinin yüksek frekansa sahip olması nedeniyle analiz için ABD tercih edilmiştir. Dalgacık uyumu (wavelet coherence) yöntemlerinden birisi olan Morlet dalgacık uyumu modelinin kullanıldığı çalışmada, 1989:1-2017:8 dönemi dikkate alınmıştır. ABD’nin biyoyakıt tüketimi, toplam biyokütle enerji tüketimi, odun enerji tüketimi, hidroelektrik enerji tüketimi, sanayi üretim endeksi, toplam fosil yakıt tüketimi, nükleer enerji tüketimi ve toplam enerji ile ilişkili karbon dioksit emisyonu değişken olarak modele dahil edilmiştir. Analiz neticesinde; biyoyakıt ve toplam biyokütle enerji kullanımı ile CO2 emisyonu arasındaki ilişkinin negatif korelasyona sahip olduğu faz aralıkları belirlenmiştir. Böylece, yenilenebilir enerji kaynağı kullanımının CO2 emisyonuna öncülük ederek, emisyonu azalttığı dönemlerin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Çevre Kirliliği,CO2 Emisyonları,Dalgacık Uyumu,Enerji Tüketimi

Kaynakça

Acaroğlu, M. (2001). Alternatif Enerji Kaynakları. Ankara: Nobel.
Addison, P. S. (2002). The Illustrated Wavelet Transform Handbook Introductory Theory and Application in Science. Engineering, Medicine and Finance, (1st Edition). Taylor&Francis Group, CRS Press.
Aguiar-Conraria, L., Magalhães P.C., Soares, M.J. (2013). The Nationalization of Electoral Cycles in The United States: A Wavelet Analysis. Public Choice, 156 (3-4), 387–408. doi:10.1007/s11127-012-0052-8.
Arı, N., Özen, Ş., Özen, Ö.H. (2008). Dalgacık Teorisi (Wavelet). Ankara: Palme.
Baek, J. (2015). Panel Cointegration Analysis of CO2 Emissions, Nuclear Energy and Income in Major Nuclear Generating Countries. Applied Energy, 145, 133-138. doi: https://doi.org/10.1016/j.a penergy.2015.01.074.
Bayraç, H. N. (2011). Enerji Kullanımının Küresel Isınmaya Etkisi ve Önleyici Politikalar. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(11), 229-260. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/113309.
Bhattacharjee, A. (2012). Everything You Need to Know About The Types of Renewable Energy. Brainmass Inc.
Bilgili, F. (2012). The Impact of Biomass Consumption on CO2 Emissions: Cointegration Analyses with Regime Shifts. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 16, 5349-5354. https://doi.org/10.1016/j.rser.2012.04.021.

Bilgili, F., Öztürk, İ., Koçak, E., Bulut, Ü., Pamuk, Y., Muğaloğlu, E., Bağlıtaş, H.H. (2016). The Influence of Biomass Energy Consumption on CO2 Emissions: A Wavelet Coherence Approach. Environmental Science and Pollution Research, 23, 19043-19061. doi: 10.1007/s11356-016-7094-2.
Burrus, C.S., Gopinath, R.A., Guo, H. (1998). Introduction to Wavelets And Wavelet Transforms A Primer. New Jersey: Prentice Hall.
EIA (2017). U.S. Energy Information Administration, Independent Statistics and Analysis, International. erişim https://www.eia.gov/totalenergy/data/monthly/index.php.
EPA, U.S. Environmental Protection Agency (2015). Inventory of US. Greenhouse Gas Emissions and Sinks:1990-2013, USA.
Europa (2018). Fossil CO2 & GHG emissions of all world countries, 2017. erişim http ://edgar.jrc.ec.europa.eu/overview. php?v=CO2andGHG1970-2016&sort=des9.
Farge, M. (1992). Wavelet Transforms and Their Applications to Turbulence. Annual Reviews, 24, 395-457. doi:10.1146/annurev.fl.24.010192.002143.
Gençay R., Selçuk, F., Whitcher, B. (2002). An Introduction to Wavelets and Other Filtering Methods in Finance and Economics, San Diego: Academic.
Graps, A. (1995). An Introduction to Wavelets. IEEE Computational Science and Engineering, 2, 50-51. doi:10.1109/99.388960.
Hudgins L., Friehe CA., Mayer ME. (1993). Wavelet Transform and Atmospheric Turbulence. Physical Review Letters, 71 (20), 3279-3282. doi:10.1103/PhysRevLett.71.3279.
Illing, L. (2008). Fourier analysis, http://www.reed.edu/physics/courses/Physics33 1.f08/pdf/Fourier.pdf.
IPCC. Climate Change (2013). The Physical Science Basis, Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel On Climate Change [Stocker, T.F., D. Qin, G.-K. Plattner, M. Tignor, S.K. Allen, J. Boschung, A. Nauels, Y. Xia, V. Bex and P.M. Midgley (eds.)], Cambridge University Press, Camridge, United Kingdom and New York, NY, USA, 2013.
Irps, H. (2009). Energy Sources: Non Renewable and Renewable. Agriculturel Mechanization and Automation, 1, 200-231. https://pdfs.semanticscholar.org/ae48/405362100745eb84792da0efb5de06b68c8b.pdf.
Iwata, H., Okada, K., Samreth, S. (2012). Empirical Study on the Determinants of CO2 Emissions: Evidence from OECD Countries. Applied Economics, 44, 3513-3519. doi: https://doi.org/10.1080/00036846.2011.577023.
Jalil, A., Mahmud, S. F. (2009). Environment Kuznets Curve for CO2 Emissions: A Cointegration Analysis for China. Energy Policy, 37, 5167-5172. doi: https://doi.org/10.1016/j.enpol.2009.07.044.
Kayfeci, M. (2011). Alternatif Enerji Kaynakları. https://staff.emu.edu.tr/mustafailkan /tr/documents/elet319/.../materyal5.pdf.
Aguiar-Conraria, L., Soares, M.J. (2014). The Continuous Wavelet Transform: Moving Beyond Uni-And Bivariate Analysis. Journal of Economics Survey, 28(2), 344-375. doi: http://dx.doi.org/10.1111/joes.12012.
Menyah, K., Wolde- Rufael Y. (2010). CO2 Emissions, Nuclear Energy, Renewable Energy and Economic Growth in the US. Energy Policy, 38, 2010, 2911-2915. doi: https://doi.org/10.1016/j.enpol.2010.01.024.
Mitchell, J. F.B. (1989). The Greenhouse Effect and Climate Change. Reviews of Geophysics, 27 (1), 115-139. doi: https://doi.org/10.1029/RG027i001p00115.
Morlet, J., Grossmann, A. (1984). Decomposition of Hardy Functions Into Square Integrable Wavelets of Constant Shape. SIAM Journal on Mathematical Analysis, 15 (4), 723–736. doi: https://doi.org/10.1137/0515056.
Saboori, B., Subiman, J. (2013). CO2 Emission Energy Consumption and Economic Growth in Association of Southwest Asian Nations (ASEAN) Countries: A Cointegration Approach. Energy, 55, 813-822. doi: https://doi.org /10.1016/j.energy.2013.04.038.
Say, N.P., Yücel, M. (2016). Energy Consumption and CO2 Emissions in Turkey: Empirical Analysis and Future Projection Based on Economic Growth, Energy Policy, 34 (18), 3870-3876. doi: https://doi.org/10.10 16/j.enpol.2005.08.024.
Sorensen, T.C. (2016). Global Warming and Impacts on Climate of India, https://www.researchgate.net/profile/S_ Sarvade/post/What_is_the_impact_of_global_warming_on_the_environment/attachment/59d64bf079197b80779a5db0/AS%3A482366322941955%401492016501665/download/3113.pdf.pdf .
Soytas, U., Sarı, R. (2009). Energy Consumption, economic growth and Carbon Emissions: Challenges Faced by an EU Candidate Member. Ecological Economics, 68 (6), 1667-1675. doi: https://doi.org/10.1016/j. ecolecon.2007.06.014.
Soytaş, U., Sarı,R., Ewing, B.T. (2007). Energy Consumption, Income and Carbon Emissions in the United States. Ecological Economics, 62 (3-4), 482-489. doi: https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2006.07.009.
Tuna, M. (2000). Çevresel Sorunların Küreselleşmesi. Muğla Üniversitesi SBE Dergisi, 1(2), 1-16. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/217462.
Vacha, L., Barunik, J. (2012). Co-Movement of Energy Commodities Revisited: Evidence from Wavelet Coherence Analysis. Energy Economics, 34 (1), 241-247.doi: https://doi.org/10.1016/j.eneco.2011.10.007
Wallington, T.J., Srinivasan, J., Nielsen, O.J., Highwood, E.J. (2016). Greenhouse Gases and Global Warming, Encyclopedia of Life Support Systems (EOLSS). erişim https://www.eolss.net/sample-chapters/C06/E6-13-01-01.pdf.
WES, World Energy Scenario Energy. [R]evolution A Sustainable World Outlook 2015, Greenpeace.
Worldenergy, Energy Resources: Biomass, 2018. erişim https://www.worldenergy.org/data /resources/resource/biomass/
Yousefi, M., Khoramivafo, M., Mondani, F. (2014). Integrated Evaluation of Energy Use, Greenhouse Gas Emissions and Global Warming Potential for Sugar Beet (Beta Vulgaris) Agroecosystems in Iran. Atmospheric Environmental, 92, 501-505. Doi: https://doi.org/10.1016/j.atmosenv.2014.04.050.
Zhang, X.P., Mei, X. (2009). Energy Consumption, Carbon Emissions and Economic Growth in China. Ecological Economics, 68 (10), 2706-2712.doi: https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2009.05.011.
Zhao, G., Jiang, D., Diao, J., Qian, L. (2004). Application of Wavelet Time-Frequency Analysis on Fault Diagnosis for Steam Turbine, In:5th International Conference of Acoustical and Vibratory Surveillance Methods and Diagnostic Techniques, France, CETIM.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sevda Kuşkaya
0000-0003-4527-5713
Türkiye

Faik Bilgili
0000-0003-4138-6897
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

15 Ekim 2018

Kabul Tarihi

23 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 19 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.18037/ausbd.668612

IZ

https://izlik.org/JA32YH92JK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kuşkaya, S., & Bilgili, F. (2019). Yenilenebilir Enerji Kaynağı Kullanımının Çevre Kirliliği Üzerindeki Etkisinin Araştırılması: Sürekli Dalgacık Uyumu Modeli Yaklaşımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(4), 39-60. https://doi.org/10.18037/ausbd.668612

AMA

1.Kuşkaya S, Bilgili F. Yenilenebilir Enerji Kaynağı Kullanımının Çevre Kirliliği Üzerindeki Etkisinin Araştırılması: Sürekli Dalgacık Uyumu Modeli Yaklaşımı. AÜSBD. 2019;19(4):39-60. doi:10.18037/ausbd.668612

Chicago

Kuşkaya, Sevda, ve Faik Bilgili. 2019. “Yenilenebilir Enerji Kaynağı Kullanımının Çevre Kirliliği Üzerindeki Etkisinin Araştırılması: Sürekli Dalgacık Uyumu Modeli Yaklaşımı”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 19 (4): 39-60. https://doi.org/10.18037/ausbd.668612.

EndNote

Kuşkaya S, Bilgili F (01 Aralık 2019) Yenilenebilir Enerji Kaynağı Kullanımının Çevre Kirliliği Üzerindeki Etkisinin Araştırılması: Sürekli Dalgacık Uyumu Modeli Yaklaşımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 19 4 39–60.

IEEE

[1]S. Kuşkaya ve F. Bilgili, “Yenilenebilir Enerji Kaynağı Kullanımının Çevre Kirliliği Üzerindeki Etkisinin Araştırılması: Sürekli Dalgacık Uyumu Modeli Yaklaşımı”, AÜSBD, c. 19, sy 4, ss. 39–60, Ara. 2019, doi: 10.18037/ausbd.668612.

ISNAD

Kuşkaya, Sevda - Bilgili, Faik. “Yenilenebilir Enerji Kaynağı Kullanımının Çevre Kirliliği Üzerindeki Etkisinin Araştırılması: Sürekli Dalgacık Uyumu Modeli Yaklaşımı”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 19/4 (01 Aralık 2019): 39-60. https://doi.org/10.18037/ausbd.668612.

JAMA

1.Kuşkaya S, Bilgili F. Yenilenebilir Enerji Kaynağı Kullanımının Çevre Kirliliği Üzerindeki Etkisinin Araştırılması: Sürekli Dalgacık Uyumu Modeli Yaklaşımı. AÜSBD. 2019;19:39–60.

MLA

Kuşkaya, Sevda, ve Faik Bilgili. “Yenilenebilir Enerji Kaynağı Kullanımının Çevre Kirliliği Üzerindeki Etkisinin Araştırılması: Sürekli Dalgacık Uyumu Modeli Yaklaşımı”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 19, sy 4, Aralık 2019, ss. 39-60, doi:10.18037/ausbd.668612.

Vancouver

1.Sevda Kuşkaya, Faik Bilgili. Yenilenebilir Enerji Kaynağı Kullanımının Çevre Kirliliği Üzerindeki Etkisinin Araştırılması: Sürekli Dalgacık Uyumu Modeli Yaklaşımı. AÜSBD. 01 Aralık 2019;19(4):39-60. doi:10.18037/ausbd.668612