Araştırma Makalesi

Bir Dispositif Formu Olarak Borçlandırma: Dövüş Kulübü, Mr. Robot ve Squid Game’i Distopya Olarak Okumak

Cilt: 78 Sayı: 1 22 Mart 2023
PDF İndir
EN TR

Bir Dispositif Formu Olarak Borçlandırma: Dövüş Kulübü, Mr. Robot ve Squid Game’i Distopya Olarak Okumak

Öz

Michel Foucault’nun 1970’lerin ortasında önerdiği, ancak, tam olarak geliştirmediği dispositif kavramı, son yıllarda siyaset felsefesinin önemli tartışma ve uygulama konularından birine dönüşmüştür. Dolayısıyla, içeriği ve sınırları tam olarak çizilmemiş olan dispositif hem farklı yorumlamaların konusunu oluşturmakta hem de önemli bir analiz aracı olma potansiyeli taşımaktadır. Bu çalışma, dispositif kavramını farklı düşünürlerin perspektiflerinden ele alarak tartışmakta ve analitik bir çerçeve sunmaktadır. Sonrasında, borçlandırmayı neo-liberal kapitalist düzenin bir dispositifi olarak önermektedir. Çalışma, borçlandırma dispositifinin iktidar ve bilgi ilişkilerindeki rolünü ve işlevini göstermek amacıyla son dönemde oldukça ilgi çeken Dövüş Kulübü (1996/ 1999), Mr. Robot (2015-2019) ve Squid Game (2021) adlı kültürel eserleri birer distopik tür olarak önermekte ve analiz etmektedir. Çalışma, analize tâbi üç eserin de 1990’lardan itibaren gelişen neo-liberal kapitalist düzenin yarattığı siyasal, kültürel ve ekonomik ilişkilere dair önemli perspektifler sunduğunu ve bunların sorunsallaştırılması için önemli araçlar sağladığını savunmaktadır. Farklı zamanlarda geçmelerine rağmen, bu üç yapım, anti-kapitalist birer eleştiri sunarak neo-liberal düzende, hegemonik kültür ve normlar üzerinden bireylerin nasıl özneleştirildiklerini göstermektedir. Bu bağlamda, çalışma, siyaset felsefesi literatürüne ve aynı zamanda Foucault’cu çalışmalara bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agamben, Giorgio (2009), What is an Apparatus, and Other Essays (Stanford: Stanford University Press).
  2. Ağkaya, Onur (2016), “Ütopya ve Distopya: Siyasetin Edebiyat Üzerindeki Etkisi”, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14 (4): 23-48. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.280053.
  3. Bigo, Didier (2008), “Security: A field left fallow”, Michael Dillon ve Andrew W. Neal (Der.), Foucault on Politics, Security and War (New York: Palgrave Macmillan): 93-114.
  4. Bigo, Didier, Isin, Engin ve Ruppert, Evelyn (Der.) (2019), Data Politics: Worlds, Subjects, Rights (New York: Routledge).
  5. Bussolini, Jeffrey (2010), “What is a Dispositive?” Foucault Studies, 10: 85-107. https://doi.org/10.22439/fs.v0i10.3120.
  6. Deleuze, Gilles (1992), “What is a Dispositive?”. https://theanarchistlibrary.org/library/gilles-deleuze-what-is-a-dispositif.
  7. Ditrych, Ondrej (2013), “From discourse to dispositif: States and terrorism between Marseille and 9/11”, Security Dialogue, 44 (3): 223-240. https://doi.org/10.1177/0967010613484076.
  8. Evans, Brad (2010). “Foucault's Legacy: Security, War and Violence in the 21st Century”, Security Dialogue, 41 (4): 413-433. https://doi.org/10.1177/0967010610374313.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyaset Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

8 Eylül 2022

Kabul Tarihi

10 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 78 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ağkaya, O. (2023). Bir Dispositif Formu Olarak Borçlandırma: Dövüş Kulübü, Mr. Robot ve Squid Game’i Distopya Olarak Okumak. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 78(1), 29-48. https://doi.org/10.33630/ausbf.1172815
AMA
1.Ağkaya O. Bir Dispositif Formu Olarak Borçlandırma: Dövüş Kulübü, Mr. Robot ve Squid Game’i Distopya Olarak Okumak. SBF Dergisi. 2023;78(1):29-48. doi:10.33630/ausbf.1172815
Chicago
Ağkaya, Onur. 2023. “Bir Dispositif Formu Olarak Borçlandırma: Dövüş Kulübü, Mr. Robot ve Squid Game’i Distopya Olarak Okumak”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi 78 (1): 29-48. https://doi.org/10.33630/ausbf.1172815.
EndNote
Ağkaya O (01 Mart 2023) Bir Dispositif Formu Olarak Borçlandırma: Dövüş Kulübü, Mr. Robot ve Squid Game’i Distopya Olarak Okumak. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi 78 1 29–48.
IEEE
[1]O. Ağkaya, “Bir Dispositif Formu Olarak Borçlandırma: Dövüş Kulübü, Mr. Robot ve Squid Game’i Distopya Olarak Okumak”, SBF Dergisi, c. 78, sy 1, ss. 29–48, Mar. 2023, doi: 10.33630/ausbf.1172815.
ISNAD
Ağkaya, Onur. “Bir Dispositif Formu Olarak Borçlandırma: Dövüş Kulübü, Mr. Robot ve Squid Game’i Distopya Olarak Okumak”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi 78/1 (01 Mart 2023): 29-48. https://doi.org/10.33630/ausbf.1172815.
JAMA
1.Ağkaya O. Bir Dispositif Formu Olarak Borçlandırma: Dövüş Kulübü, Mr. Robot ve Squid Game’i Distopya Olarak Okumak. SBF Dergisi. 2023;78:29–48.
MLA
Ağkaya, Onur. “Bir Dispositif Formu Olarak Borçlandırma: Dövüş Kulübü, Mr. Robot ve Squid Game’i Distopya Olarak Okumak”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, c. 78, sy 1, Mart 2023, ss. 29-48, doi:10.33630/ausbf.1172815.
Vancouver
1.Onur Ağkaya. Bir Dispositif Formu Olarak Borçlandırma: Dövüş Kulübü, Mr. Robot ve Squid Game’i Distopya Olarak Okumak. SBF Dergisi. 01 Mart 2023;78(1):29-48. doi:10.33630/ausbf.1172815