Afrika Basın-Medyasında Türkiye Algısı: Somali Sofrası Örneği

Öz

Doğu Afrika ülkelerinden Somali, Türkiye’nin dış politikasında önemli bir yer teşkil etmektedir. Siyasi, ekonomik ve güvenlik olarak ciddi krizler içerisinde olan ülkeye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın (Başbakanlık döneminde) 2011’deki ziyareti, iki ülke ilişkilerine büyük bir ivme kazandırmıştır. Atılan adımlarla hem hükümetler hem de halklar arasındaki derin bağlar daha da güçlenmiştir. Somali ile ilişkiler derinleştikçe Somali’deki Türk yatırımları artığı gibi Türkiye’ye yatırım için gelen Somalilerin sayısı da artmıştır. Ankara’nın Kızılay ilçesindeki Somali Sofrası isimli restoran da bu süreçte faaliyete geçen kuruluşlar arasındadır. Ancak özellikle 2021 senesinden itibaren Somali Sofrası gibi Somaliler tarafından açılan kuruluşlara yönelik güvenlikçi yaklaşımların arttığı görülmüş ve bunun sonucunda isim değiştirmek zorunda kalan bu firmalar ya kapanma ya da devredilme sürecine girmiş, diasporadan gelen Somalililer ise yeniden geldikleri ülkelere ya da başka ülkelere dönmüşlerdir. Bu çalışmada, Türkiye’nin dış politikasında önemli bir yerde olan Somali ile ilişkilerin her alanda derinleşmesine rağmen daha önce Somali Sofrası olarak bilinen “Güzelyurt Sofrası” adlı firma ve sahibi Muhammed İsa'ya yönelik 2021 yılından itibaren yapılan uygulamaların Somali basını ve Somaliler nezdindeki etkisi incelenecektir. Somali basınında bu süreçte konu ile ilgili yayınlanmış haberler incelenmiş, Somalililerin bu konu ile ilgili sosyal medya paylaşımları taranmış ve forum tartışmaları araştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Somali Sofrası
• Türkiye-Somali ilişkileri
• Afrika
• Somali diasporası
• Göç
• Yabancı öğrenci

Perception of Turkey in the African Press-Media: The Example of the Somali Sofrası

Öz

The visit of President Recep Tayyip Erdoğan in 2011 in the country, which is in severe crisis in terms of politics, economy and security, allows a great impetus to the relations between the two countries. As the relationship with Somalia has intensified, the number of Somalis who have come to Turkey to invest in Turkey has increased, as has the number of Turkish investments in Somalia. The restaurant, called Somali Sofrası in the Kızılay district of Ankara, is one of the establishments that started to function in this process. However, it has been observed that the security measures for the institutions opened by the Somalis such as Somali Sofrası have increased and as a result, these companies, which had to change their names, either entered the process of closure or transfer. In this study, the outcomes of the practices made since 2021 counter to the company called Somali Sofrası on the Somali press and Somalis will be examined. For this article, the Somali press has been examined for news related to this process, social media posts by Somalis on this topic have been scanned, and forum discussions have been researched

Anahtar Kelimeler

• : Somali Sofrası
• Turkey-Somalia relations
• Africa
• Somali diaspora
• Migration
• Foreign student.

Kaynakça

1. Abdolahi, Muhammed (2021), “Türk-Somali İlişkileri ve Türkiye’de Somali Diasporası, Türkiye Notları, Temmuz-Ağustos 18 (3): 29-35.
2. Abdisalam, Kaasim (@Kaaasimi) (2022), June 18, 2022, 18:36. Twitter, https://twitter.com/Kaaasimi/status/1538002719511674881?s=20&t=rIvhj9B1hqpAxM_RtBAlnQ, (12.11.2022).
3. Abdullahi, Mohamed (@Mohabdilah) (2022), May 7, 2022, 18:29. Twitter. https://twitter.com/mohabdilah/status/1522992131555708929?s=48&t=qJiaQzCUokfcIq5W7UIeGQ. (13.11.2022).
4. Abdullahi, Mohamed (@Mohabdilah) (2022), May 7, 2022, 22:38, Twitter. https://twitter.com/xabxab32/status/1523024410843746311?s=20&t=qZ4ZHacs9_wlCLfhlTo-gw, (25.11.2022).
5. Attayb, Waleed (@waleedattayb), May 8, 2022, 14:55, Twitter. May 26, 2022. https://twitter.com/waleedattayb/status/1523270298053021698, (13.11.2022).
6. Aktaş, Tufan (2022), “Türkçe Somali’de seçmeli ders olacak”, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/turkce-somali-de-secmeli-ders-olacak/2593006, (20.05.2022).
7. Caasimada Online (2022), https://www.caasimada.net/somali-restaurant-owner-who-faced-racist-attacks-in-ankara-detained-for-deportation/ (23.09.2022).
8. Cadaani, Nasiib (@NasiibCadaani), May 8, 2022, 05:06, Twitter. May 26, 2022. https://twitter.com/nasiibcadaani/status/1523122062503591937?s=48&t=qJiaQzCUokfcIq5W7UIeGQ, (13.11.2022).

9. Demirci, Zuhal, “Somali mutfağını başkente taşıdırlar”, https://www.aa.com.tr/tr/yasam/somali-mutfagini-baskente-tasidilar/1356449, (05.01.2019).
10. Demirci, Ensar (2021), “Türkiye-Somali İlişkileri Bağlamında Afrika'da Yapıcı Bir Aktör Olarak Türkiye", Türkiye Notları, (19) 3: 11-16.
11. DEİK (2020), https://www.deik.org.tr/uploads/somali-bilgi-notu-haziran-22.pdf, (18.10.2022).
12. Dışişleri Bakanlığı (2022), https://www.mfa.gov.tr/2-istanbul-somali-konferansi.tr.mfa, (02.11.2022).
13. Dışişleri Bakanlığı (2022), https://www.mfa.gov.tr/turkiye-somali-siyasi-iliskileri.tr.mfa, (02.11. 2022).
14. FTL Somalia (2022), https://www.ftlsomalia.com/somalis-facing-xenophobic-attacks-in-turkey/, (14.01.2022).
15. Garowe Online (2022), https://www.garoweonline.com/en/news/world/somalis-under-xenophobic-attacks-in-turkey, (13.01.2022).
16. Global Diaspora News, July 29, 2022, 02.00. Twitter, July 29, 2022. https://twitter.com/DiasporaNews123/status/1552791033678798850?t=OrKa_e6Y3YnswlBcJdj6JQ&s=08, (11.11.2022).
17. Hoshes, A. (@Ahoshes), May 7, 2022, 01.18. Twitter, May 28, 2022. https://twitter.com/Ahoshes/status/1522702673388187648?s=20&t=qZ4ZHacs9_wlCLfhlTo-gw, (12.11.2022).
18. Hoshes, A. (@Ahoshes), May 7, 2022. 03.00. Twitter, May 29, 2022. https://twitter.com/ahoshes/status/1522727944321482754?s=48&t=qJiaQzCUokfcIq5W7UIeGQ, (13.11.2022).
19. Hiiraan Online, September 22, 2022, 12.15. Twitter, September 28, 2022. https://twitter.com/hiiraan/status/1572696083117277184?t=7qzQ1QIZwzJYRRJXIbV5Kw&s=08, (12.11.2022).
20. Horseed Media (2022), https://horseedmedia.net/somali-restaurant-owner-detained-in-ankara-turkey-373600, (23.12.2022).
21. Jama A. J. (@JAMAABDIJAAMA), May 7, 2022, 10.50. Twitter. May 28, 2022. https://twitter.com/jamaabdijaama/status/1522846401717227521?s=48&t=qJiaQzCUokfcIq5W7UIeGQ, (11.11.2022).
22. Jeex, C. (@Koni_Jr), May 7, 2022, 10.50. Twitter. May 28, 2022. https://twitter.com/koni_jr/status/1522993600509882372?s=48&t=qJiaQzCUokfcIq5W7UIeGQ, (12.11.2022).
23. Kabakçı, F. (2022), “Somali Cumhurbaşkanı: Türkiye-Somali ilişkileri son derece pozitif ve katlanarak büyüyor”, https://www.aa.com.tr/tr/gundem/somali-cumhurbaskani-turkiye-somali-iliskileri-son-derece-pozitif-ve-katlanarak-buyuyor/2630547, (05.07.2022).
24. Kalale, A. (@cabdixakimKa) (2022), https://twitter.com/cabdixakimKa/status/1570848051530530816?s=20&t=Z2xlG2Veotd98FoIbmMV0Q, (16.09.2022).
25. MAZLUMDER (2019), https://ankara.mazlumder.org/tr/main/faaliyetler/basin-aciklamalari/1/kizilay-bolgesinde-somalililere-karsi-ayrimci/14117, (16.02.2022).
26. Nur, Abdulkadir Muhammed (2022), https://www.aa.com.tr/tr/analiz/somali-ve-dostlari-icin-yeni-bir-umut/2629646, (20.11. 2022).
27. Refugee Media, (@multecimedyasi) (2021), https://twitter.com/multecimedyasi/status/1386748069610414086, (29.09.2022).
28. Resmî Gazete (1982), “Hükümetimiz ile Somali Demokratik Cumhuriyeti Arasında Yapılan Kültür Andlaşması”, (26.03.1982).
29. Resmî Gazete (2017), “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Somali Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Güvenlik İş Birliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun”, (01.03.2017).
30. Shabelle Media (2022), https://shabellemedia.com/somalis-under-attack-in-turkey-amid-anti-immigrant-sentiments/, (13.01. 2022).
31. Som Tribune (2022), https://www.somtribune.com/2022/09/23/restaurant-proprietor-detained-amid-rising-police-local-resentment-against-somalis-in-turkey/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=restaurant-proprietor-detained-amid-rising-police-local-resentment-against-somalis-in-turkey, (23.09.2022).
32. Somali Spot (2022), https://www.somalispot.com/threads/somalis-under-xenophobic-attack-in-turkey.126640/, (13.01. 2022).
33. Sözcü (2021), (2021), https://www.sozcu.com.tr/2021/gundem/ankaranin-gobegi-somali-oldu-6374193/, (15.04.2021).
34. Şahin, M. (2021), “Türkiye’nin Somali Politikasının İncelenmesi: 2011-2020 Dönemi”, Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, 9 (1): 109-147.
35. Ticaret Bakanlığı (2022), https://ticaret.gov.tr/data/5b885d7baf23be7c5c10c692/SOMAL%c4%b0.pdf, (18.11.2022).
36. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı (2022), https://www.tccb.gov.tr/haberler/410/138669/-son-10-yilda-somali-ye-yaptigimiz-yardimlarin-tutari-bir-milyar-dolari-asti-, (02.11. 2022).