Dijital Çağda Siyasal Örgütlenme ve Örgütsel İktidarın Dönüşümü

Öz

Dijitalleşme, siyasal örgütlenmeyi yalnızca teknik araçlar düzeyinde değil; siyasal katılımın niteliği, örgütsel yapıların işleyişi ve iktidarın dağılımı bakımından da köklü biçimde dönüştürmektedir. Bu çalışma, dijital çağda siyasal örgütlenmenin dönüşümünü üç analitik düzeyde ele almaktadır: (i) dijital katılım biçimlerindeki değişim, (ii) yerleşik siyasal örgütlerin dijitalleşme süreci ve (iii) örgütsel iktidarın merkezileşmesi ile erozyonunun eşzamanlı ortaya çıkışı. Makale, Dahl ve Habermas’ın klasik demokrasi kuramları ile Castells, Gerbaudo ve Tufekci’nin dijital siyaset yaklaşımlarını sentezleyen kuramsal bir analiz sunmaktadır. Analiz, dijitalleşmenin siyasal katılımı niceliksel olarak genişlettiğini; buna karşılık örgütsel iktidarı veri, algoritma ve görünürlük ekseninde yeniden yapılandırdığını göstermektedir. Çalışma, dijital çağda siyasal örgütlenmenin eşzamanlı olarak demokratikleştirici ve merkezileştirici bir mantıkla işlediğini savunmakta; bu ikili yapının siyaset bilimi açısından yeni bir kuramsal tartışma alanı oluşturduğunu ileri sürmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dijital siyaset
• siyasal örgütlenme
• siyasal katılım
• örgütsel iktidar
• algoritmik meşruiyet

Destekleyen Kurum

Bu araştırma, herhangi bir kamu kurumu, özel sektör kuruluşu veya sivil toplum örgütü tarafından maddi ya da ayni olarak desteklenmemiştir. Çalışmanın tüm aşamaları yazarın kendi imkânlarıyla gerçekleştirilmiştir.

Etik Beyan

Bu çalışma, etik kurul izni gerektiren insan veya hayvan denekleriyle yürütülmüş bir araştırma değildir. Çalışma, tamamen kuramsal ve literatür temelli bir analiz niteliği taşımaktadır.

Teşekkür

Editöryal ve hakem incelemesi süreçlerinde emek vereceklere teşekkür ederim.

Political Organization and the Transformation of Organizational Power in the Digital Age

Öz

Digitalization has transformed political organization not merely at the level of technical tools, but also in terms of the nature of political participation, organizational structures, and the distribution of power. This article examines the transformation of political organization in the digital age through three analytical dimensions: (i) changes in digital participation, (ii) the digital transformation of established political organizations, and (iii) the simultaneous centralization and erosion of organizational power. The study provides a theoretical analysis synthesizing classical democratic theory, particularly the works of Dahl and Habermas, with contemporary scholarship on digital politics by Castells, Gerbaudo, and Tufekci. The analysis demonstrates that while digitalization expands political participation quantitatively, it simultaneously reconfigures organizational power through data, algorithms, and digital visibility. The article argues that political organization in the digital age operates through a dual logic of democratization and centralization, thereby generating a new theoretical challenge for political science.

Anahtar Kelimeler

• Digital politics
• political organization
• political participation
• organizational power
• algorithmic legitimacy

Destekleyen Kurum

This research did not receive any financial or in-kind support from public institutions, private sector organizations, or civil society organizations. All stages of the study were conducted using the author’s own resources.

Etik Beyan

This study does not involve research conducted with human or animal subjects and therefore does not require ethics committee approval. The research is purely theoretical and based on a literature review.

Teşekkür

The author would like to thank all those who will contribute to the editorial and peer review processes.

Kaynakça

1. Barber, B. R. (1998). Three scenarios for the future of technology and strong democracy. Political Science Quarterly, 113(4), 573–589. https://doi.org/10.2307/2658245
2. Barney, J. B. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
3. Benkler, Y., Faris, R., & Roberts, H. (2018). Network propaganda: Manipulation, disinformation, and radicalization in American politics. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780190923624.001.0001
4. Bennett, W. L., & Segerberg, A. (2012). The logic of connective action: Digital media and the personalization of contentious politics. Information, Communication & Society, 15(5), 739–768. https://doi.org/10.1080/1369118X.2012.670661
5. Castells, M. (2006). Enformasyon çağı: Ekonomi, toplum ve kültür: Cilt 2. Kimliğin gücü (E. Kılıç, Çev.). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
6. Castells, M. (2008). Enformasyon çağı: Ekonomi, toplum ve kültür: Cilt 1. Ağ toplumunun yükselişi (2. b., E. Kılıç, Çev.). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
7. Castells, M. (2015). Networks of outrage and hope: Social movements in the Internet age (2. b.). Polity Press.
8. Chadwick, A. (2017). The hybrid media system: Politics and power (2. b.). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780190696726.001.0001

9. Chadwick, A., Dennis, J., & Smith, A. P. (2016). Politics in the age of hybrid media: Power, systems, and media logics. A. Bruns, G. S. Enli, E. Skogerbø, A. O. Larsson, & C. Christensen (Ed.), The Routledge companion to social media and politics içinde (ss. 7–22). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315716299-3
10. Clarke, A., & Francoli, M. (2014). What’s in a name? A comparison of “open government” definitions across seven Open Government Partnership members. JeDEM: eJournal of eDemocracy and Open Government, 6(3), 248–266. https://doi.org/10.29379/jedem.v6i3.227
11. Coleman, S., & Blumler, J. G. (2009). The internet and democratic citizenship: Theory, practice and policy. Cambridge University Press.
12. Coşkun Tuna, P., & Türkölmez, O. (2023). Yeni toplumsal hareketler ve dijital aktivizm. Kamu Yönetimi ve Politikaları Dergisi, 4(2), 211–240. https://doi.org/10.58658/kaypod.1314396
13. Dahl, R. A. (1957). The concept of power. Behavioral Science, 2(3), 201–215. https://doi.org/10.1002/bs.3830020303
14. Dahl, R. A. (1993). Demokrasi ve eleştirileri (L. Köker, Çev.). Türk Siyasi İlimler Derneği ve Türk Demokrasi Vakfı.
15. Dean, J. (2009). Democracy and other neoliberal fantasies: Communicative capitalism and left politics. Duke University Press. https://doi.org/10.2307/j.ctv11smj29
16. Dean, J. (2024). The neofeudalising tendency of communicative capitalism. tripleC, 22(1), 197–207. https://doi.org/10.31269/triplec.v22i1.1460
17. Demirhan, K. (2024). E-devlet ve e-katılım bağlamında Türkiye ve AB dijital toplum istatistiklerinin karşılaştırmalı analizi. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 10(2), 368–394. https://doi.org/10.5281/zenodo.14554668
18. Dışişleri Bakanlığı. (2024, 14 Ekim). EU Digital Services Act translated into Turkish. AB ile İlişkiler Genel Müdürlüğü. https://www.ab.gov.tr/siteimages/resimler/hcdb_dsa_14.10.2024.pdf
19. Dobler, C. (2020). The 2019 Grand Débat national in France: A participatory experiment with limited legitimacy. Democracy International. https://www.democracy-international.org/sites/default/files/2025-09/gdn_france_research_note_0.pdf
20. Dolgun, U. (2008). Şeffaf hapishane yahut gözetim toplumu: Küreselleşen dünyada gözetim, toplumsal denetim ve iktidar ilişkileri. Ötüken Neşriyat.
21. Engesser, S., Ernst, N., Esser, F., & Büchel, F. (2017). Populism and social media: How politicians spread a fragmented ideology. Information, Communication & Society, 20(8), 1109–1126. https://doi.org/10.1080/1369118X.2016.1207697
22. Foucault, M. (2012). Seçme yazılar 4: İktidarın gözü (3. b., I. Ergüden, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
23. Freedom House. (2020). Chile: Freedom in the world 2020 country report. https://freedomhouse.org/country/chile/freedom-world/2020
24. Freedom House. (2021). Belarus: Freedom in the world 2021 country report. https://freedomhouse.org/country/belarus/freedom-world/2021
25. Freedom House. (2022). Myanmar: Freedom in the world 2022 country report. https://freedomhouse.org/country/myanmar/freedom-world/2022
26. Gençay, Y. (2025). Yapay zekâ çağında siyasal iktidarın dönüşümü: Dijital otoriteryanizm ve e-demokrasi bağlamında bir inceleme. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(30), 1078–1107. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1717176
27. Gerbaudo, P. (2019). The digital party: Political organisation and online democracy. Pluto Press. https://doi.org/10.2307/j.ctv86dg2g
28. Güngör, S. (2012). Bilgi toplumu ve e-dönüşüm sürecinin demokrasi üzerine dönüştürücü etkisinin analizi [İdari uzmanlık tezi, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu]. https://www.btk.gov.tr/s3/web-btk-site/7708c26c-5161-4919-8b3d-daa31d4ac8fb/2026/03/b66e9afa-985d-406f-9335-950cb5110798.pdf
29. Güngör, S. (2014). E-demokrasi: Umutlar ve riskler. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (39), 68–89. https://izlik.org/JA98ZU44BY
30. Güngör, S. (2017). Siyasetin @ hali: Dijital çağda siyasal katılım. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(Kayfor 15 Özel Sayısı), 2259–2273. https://izlik.org/JA68ZG65FG
31. Habermas, J. (2003). Kamusallığın yapısal dönüşümü (5. b., T. Bora & M. Sancar, Çev.). İletişim Yayınları.
32. Isaak, J., & Hanna, M. J. (2018). User data privacy: Facebook, Cambridge Analytica, and privacy protection. Computer, 51(8), 56–59. https://doi.org/10.1109/MC.2018.3191268
33. Işıklı, Ş. (2014). Büyük veri, epistemoloji ve etik tartışmalar. AJIT-e: Online Academic Journal of Information Technology, 5(17), 89–122. https://doi.org/10.5824/1309-1581.2014.4.006.x
34. Karaca, M. F. (2024). 2023 Cumhurbaşkanlığı seçiminde sosyal medya kullanımı: Instagram ve X üzerine bir inceleme. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 136–175. https://doi.org/10.54282/inijoss.1454160
35. Kefford, G., Dommett, K., Baldwin-Philippi, J., Bannerman, S., Dobber, T., Kruschinski, S., Kruikemeier, S., & Rzepecki, E. (2023). Data-driven campaigning and democratic disruption: Evidence from six advanced democracies. Party Politics, 29(3), 448–462. https://doi.org/10.1177/13540688221084039
36. Kreiss, D. (2016). Prototype politics: Technology-intensive campaigning and the data of democracy. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199350247.001.0001
37. Landemore, H. (2015). Inclusive constitution-making: The Icelandic experiment. Journal of Political Philosophy, 23(2), 166–191. https://doi.org/10.1111/jopp.12032
38. Luhmann, N. (2000). Die Politik der Gesellschaft (A. Kieserling, Haz.). Suhrkamp.
39. Macintosh, A. (2004). Characterizing e-participation in policy-making. Proceedings of the 37th Annual Hawaii International Conference on System Sciences içinde (ss. 117–126). IEEE. https://doi.org/10.1109/HICSS.2004.1265300
40. Melendez, S. (2024, 19 Aralık). Taiwan’s digital revolution: Healing polarization and strengthening democracy [Audrey Tang ile röportaj]. Harvard Business School. https://www.hbs.edu/bigs/taiwans-digital-revolution-audrey-tang
41. Morozov, E. (2011). The net delusion: The dark side of internet freedom. PublicAffairs.
42. Norris, P. (2001). Digital divide: Civic engagement, information poverty, and the Internet worldwide. Cambridge University Press.
43. OECD. (2023). Digital government review of Türkiye: Towards a digitally-enabled government (OECD Digital Government Studies). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/3958d102-en
44. Papacharissi, Z. (2015). Affective publics: Sentiment, technology, and politics. Oxford University Press.
45. Pariser, E. (2011). The filter bubble: What the internet is hiding from you. Penguin Press.
46. Provan, K. G., & Kenis, P. (2008). Modes of network governance: Structure, management, and effectiveness. Journal of Public Administration Research and Theory, 18(2), 229–252. https://doi.org/10.1093/jopart/mum015
47. Randma-Liiv, T. (2023). Adoption is not enough: Institutionalization of e-participation initiatives. Public Policy and Administration, 38(3), 329–351. https://doi.org/10.1177/09520767211069199
48. Rogers, E. M. (1983). Diffusion of innovations (3. b.). Free Press.
49. Royo, S., Pina, V., & Garcia-Rayado, J. (2020). Decide Madrid: A critical analysis of an award-winning e-participation initiative. Sustainability, 12(4), Article 1674. https://doi.org/10.3390/su12041674
50. Sarıbay, A. Y. (1992). Siyasal sosyoloji. Gündoğan Yayınları.
51. Shane, P. M. (2012). Online consultation and political communication in the era of Obama: An introduction. S. Coleman & P. M. Shane (Ed.), Connecting democracy: Online consultation and the flow of political communication içinde (ss. 1–20). MIT Press. https://doi.org/10.7551/mitpress/9006.001.0001
52. Teece, D. J., Pisano, G., & Shuen, A. (1997). Dynamic capabilities and strategic management. Strategic Management Journal, 18(7), 509–533. https://www.jstor.org/stable/3088148
53. Tufekci, Z. (2017). Twitter and tear gas: The power and fragility of networked protest. Yale University Press.
54. Ünür, E. (2024). Siyasal pazarlama süreçlerinde dijital kampanyalar: 2023 Cumhurbaşkanlığı seçimleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(1), 139–176. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1375357
55. vTaiwan. (2023, Aralık). vTaiwan: Rethinking democracy. https://info.vtaiwan.tw/
56. Weber, M. (2005). Bürokrasi ve otorite (H. B. Akın, Çev.). Adres Yayınları.
57. Yerlikaya, T., & Aslan, S. T. (2020). Social media and fake news in the post-truth era: The manipulation of politics in the election process. Insight Turkey, 22(2), 177–196. https://doi.org/10.25253/99.2020222.11