Türkiye'de Kamu Personeli İstihdamında Dönüşüm: Sağlık Bakanlığı Örneği

Öz

Günümüzde yeni kamu işletmeciliği anlayışının etkisiyle kamu kurumlarının işleyiş ve örgütlenme tarzındaki değişime paralel olarak devletin istihdam ettiği personelin çalıştırılma rejimi de değişime uğramaktadır. Sağlık alanı yeni kamu işletmeciliğinin personel yönetimine ilişkin uygulamalarının en belirgin görüldüğü alanlardan biridir. Bu süreç dahilinde, sağlık hizmetlerinde örgütlenme değişimini yansıtan “aile hekimliği” ve “kamu hastane birlikleri” modellerinde personel istihdamı “sözleşmelilik” esasına dayandırılmakta; hizmetin özel hukuk sözleşmeleri ile üçüncü kişilere yaptırılmasının yolunu açan “taşeron personel çalıştırma” düzenlemesine gidilmekte; özel hastane işletmeciliğinin geliştirilmesi ve ucuz işgücü ihtiyacını karşılamaya yönelik “yabancı sağlık personeli” istihdamının yolu açılmaktadır. Çalışmada, sağlık hizmetlerinin niteliğindeki dönüşümün sağlık personeli istihdamının yönünü kadroluluktan sözleşmeliliğe doğru çevireceği ve kamu-özel ortaklığı ile kamu hastane birlikleri tarzındaki örgütlenme değişiminin taşeron personel ile yabancı sağlık personeli istihdamını arttıracağı ileri sürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sağlık personeli
• sözleşmeli personel
• taşeron personel
• yabancı personel istihdamı
• 663 Sayılı KHK

Transformation of Public Personnel Employment in Turkey: Example of Ministry of Health

Öz

Today, parallel to changes in the organizational style and functioning of public institutions triggered by the “new” understanding of public management the employment regime of the state is also being transformed. Personnel management practices of the new public health enterprises are one of the most significant areas to observe this trend. In due process, practices such as "family medicine" and "public hospital associations" reflecting the change in health care organization are based on models of staff employment based on "contractual system". Furthermore service contracts with private law paved the way for outsourcing to third parties "employing subcontractor personnel" in order to develop private hospital management and meet the requirement of cheap labour, “foreign medical personnel” is employed. In this study, it is argued that the transformation of health services towards the direction of the employment of health personnel and that of public-private partnership staff towards contractual system will pave the way for personnel outsourcing and increase the employment of foreign medical personnel. 

Anahtar Kelimeler

• Medical personnel
• contracted personnel
• subcontracted personnel
• employment of foreign personnel
• decree law no.663

Kaynakça

1. Akdağ, Recep (2007), Nereden Nereye Türkiye Sağlıkta Dönüşüm Programı Kasım 2002- Haziran 2007, T.C.Sağlık Bakanlığı Yayın No:713, Ankara.
2. Akdağ, Recep (2008), İlerleme Raporu: Sağlıkta Dönüşüm Programı Ağustos 2008, T.C.Sağlık Bakanlığı Yayın No:749, Ankara.
3. Akdağ, Recep (2010), Türk Sağlık Sistemi’nde Kurum Dışından Hizmet Alımı Uygulamaları, Hıfzıssıhha Mektebi Müdürlüğü, Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı, Sağlık Bakanlığı, Ankara.
4. Akdağ, Recep (2011), T.C. Sağlık Bakanlığı 2012 Mali Yılı Bütçesi’nin T.B.M.M. Plan ve Bütçe Komisyonu’na Sunumu, 23.11.2011. http://www.saglik.gov.tr/TR/belge/1-14495/ saglikbakanligi-2012-mali-yili-butce-sunumu (19.01.2012)
5. Akdağ, Recep (2011), Türkiye Sağlıkta Dönüşüm Programı: Değerlendirme Raporu (2003-2010), T.C. Sağlık Bakanlığı Yayın No:839, Ankara.
6. Aslan, Onur Ender (2005), Kamu Personel Rejimi Statü Hukukundan Esnekliğe, (Ankara: TODAİE Yayınları).
7. Aslan, Onur Ender (2007), Anayasa Mahkemesi Kararları Işığında – 1982 Anayasasına Göre Kamu Personel Rejimi, (Ankara: Seçkin Yayıncılık).
8. Ataay, Faruk (2008), "Sağlık Reformu ve Yurttaşlık Hakları", Amme İdaresi Dergisi, 41 (3): 169- 184.

9. Batchelder, John Stuart ve Ross C. Alexander, (2009), “Effects of Personnel Policy on the Public Administration Paradigm Shift: From Merit to Neo-managerial”, Journal of Social Science, 21 (2): 153-159.
10. Chanda, Rupa (2002), “Trade in Health Services”, Special Theme – Commission on Macroeconomics and Health, Bulletin of the World Health Organization, 80 (2): 158- 163.
11. DPT (2000), Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı, Hizmet Ticaretinin Serbestleştirilmesi Özel İhtisas Komisyonu Raporu, Ankara. http://ekutup.dpt.gov.tr/ticaret/oik 559.pdf (13.01.2012)
12. Drager, Nick ve David P. Fidler (2004), “GATS and Health Related Services: Managing Liberalization of Trade in Services From A Health Policy Perspective”, Trade and Health Notes, World Health Organization, Geneva.
13. Eren, Veysel, Musa Eken (2007), “Kamu Personel Rejiminde Reform Arayışları”, (Ed.Şinasi Aksoy, Yılmaz Üstüner), Kamu Yönetimi Yöntem ve Sorunlar, 173-193, (Ankara: Nobel Yayınları).
14. Erişoğlu, Bilal (2008), “Türkiye’de İthal Hekim Tartışmaları”, Toplum ve Hekim, 23 (3): 232-234.
15. Gül, Songül Sallan, Ayşe Dericioğulları, Cem Ergun ve Hüseyin Gül (2009), “Sosyal Devletin Tasfiyesi ve Sağlıkta Dönüşüm Programı Çerçevesinde Aile Hekimliği Uygulaması Üzerine Bir İnceleme”, Akyıldız, Necat vd. (Eds.), 18.Yüzyıldan 21.Yüzyıla Kamu Yönetiminde Reform, Kayfor 2008, (Ankara: Todaie Yayınları)
16. Güler, Birgül Ayman (2005), Kamu Personeli: Sistem ve Yönetim, (Ankara: İmge Kitabevi).
17. Hamzaoğlu, Onur (2007), “Yeni Liberal Politikalar ve Türkiye’de Sağlıkta Reform-Dönüşüm”, Toplum ve Hekim, 22 (6): 418-431.
18. Hamzaoğlu, Onur ve Cavit Işık Yavuz (2006), “Sağlıkta AKP’li Dönemin Bilançosu Üzerine”, Mülkiye Dergisi, XXX (252): 275-296.
19. Karasu, Koray (2011), "Sağlık Hizmetlerinin Örgütlenmesinde Kamu-Özel Ortaklığı," A.Ü. SBF Dergisi, 66 (3): 217 - 262.
20. Kazancı, Ahmet Koray (2007), 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu Çerçevesinde Vekâlet Müessesesi, Ankara, http://www.debud.org/dokumanlar/vekalet.pdf (15.01.2012)
21. ÖSYM (2011), Basın Duyurusu, (16 Ağustos 2011, KPSS-2011/8) ve (19 Aralık 2011, KPSS- 2011/9): Yerleştirme Sonuçlarının Açıklanması, http://www.osym.gov.tr/belge/1- 13162/saglik-bakanligi-sozlesmeli-pozisyonlarina-yerlestirme-.html (20.01.2012).
22. Sağlık Bakanlığı (1993), Ulusal Sağlık Politikası, T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Projesi Genel Koordinatörlüğü, Ankara.
23. Sağlık Bakanlığı (2011), T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2010, T. C. Sağlık Bakanlığı Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Hıfzıssıhha Mektebi Müdürlüğü, Ankara.
24. Sayan Ö. İpek ve Aytül Demirci (2010), “4/C Geçici Personel İstihdamı”, Türk-İş, 388: 62-63.
25. Sertlek, Tufan (2008), “Sağlık Hizmetleri ve Taşeronlaştırma”, Toplum ve Hekim, 23 (4): 309-315.