İşletmelerin Maddi Olmayan Kaynakları ve Çevresel Olumsuzluk Algıları İle Stratejik Yönelimleri Arasındaki İlişki

Öz

Anahtar Kelimeler

• -

İŞLETMELERİN MADDİ OLMAYAN KAYNAKLARI VE ÇEVRESEL OLUMSUZLUK ALGILARI İLE STRATEJİK YÖNELİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ

Öz

Bu çalışmada işletmelerin maddi olmayan kaynaklara verdikleri önem ve algıladıkları çevresel olumsuzluk derecesi ile stratejik yönelimleri (tipleri) arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Anket çalışması yoluyla ‘kobinet’e kayıtlı 154 işletmeden veriler toplanmıştır. İşletmelerin Miles ve Snow’un geliştirdiği 3 strateji tipinden (savunmacı, analizci ve öncü) hangisini benimsediğini belirlemek için, 12 değişkene kümeleme analizi uygulanmıştır. Ayrıca maddi olmayan kaynaklara ilişkin 15 değişkene faktör analizi uygulanmış ve bu değişkenlerin 4 faktörde (pazarlama yeteneği, iş/işletme etkinliği, ürün/hizmet yeniliği, müşteri yönelimi) toplandığı belirlenmiştir. Daha sonra değişkenlere diskriminant (ayırma) analizi yapılmıştır. Bu analizin sonuçları maddi olmayan kaynaklara verilen önemin analizci, öncü ve savunmacı stratejileri ayırmada belirleyici olduğunu göstermiştir. Dolayısıyla maddi kaynaklara verilen öneme göre strateji tipleri farklılaşmaktadır. Özellikle pazarlama yeteneği ve müşteri yönelimi faktörleri açısından öncü ve savunmacı strateji izleyen işletmelerin farklılaştığı gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Maddi olmayan kaynaklar, stratejik yönelim (savunmacı, analizci, öncü), çevresel olumsuzluk

Kaynakça

1. AMIT, Raphael / SCHOEMAKER, Paul J. H. (1993), “Strategic Assets and Organizational Rent,” Strategic Management Journal, 14/1:33-46.
2. BARNEY, Jay B. (2002), Gaining and Sustaining Competitive Advantage (New Jersey: Prentice Hall).
3. BLUMENTRITT, Tim / DANIS, Wade M.(2006), “Business strategy types and innovative practices,” Journal of Managerial Issues, 18/2: 274-292.
4. CONANT, Jeffrey S. / MOKWA, Michael P./ VARADARAJAN, P. Rajan, (1990), “Strategic Types, Distinctive Marketing Competencies and Organizational Performance: A Multiple Measures-based Study,” Strategic Management Journal,11/5:365-383.
5. DIEFENBACH, T. (2006), “Intangible resources: a categorial system of knowledge and other intangible assets,” Journal of Intellectual Capital, 7/3:406-420.
6. EDVINSSON, L. (2000), “Some Perspectives on Intangibles and Intellectual Capital,” Journal of Intellectual Capital, 1/1:12-16.
7. EMREM, E. (2004), “AR-GE Yatırımları-Bilgi Varlıkları İlişkisinin Sektörel Analizi,” 3. Ulusal Bilgi, Ekonomi ve Yönetim Kongresi, 25-26 Kasım 2004 (Eskişehir: Osmangazi Üni. İİBF).
8. EREN, Erol (2001), Stratejik Yönetim (Eskişehir: Açıköğretim Fakültesi Yayınları).

9. HAANES, Knut / FJELDSTAD, Oystein (2000) “Linking Intangible Resources and Competition,” European Management Journal, 18/1: 52-62.
10. HALL, Richard (1993), “A Framework Linking Intangible Resources and Capabilities to Sustainable Competitive Advantage,” Strategic Management Journal, 14/8: 607-618.
11. HALL, Richard, (1992), “The Strategic Analysis of Intangible Resources,” Strategic Management Journal, 13/ 2:135-144.
12. KAPLAN, Robert S. / NORTON, David P. (2006), Strateji Haritaları: Gayri maddi varlıkları maddi sonuçlara dönüştürmek (İstanbul: Alfa Yayıncılık).
13. KURTULUŞ, Kemal (2004), Pazarlama Araştırmaları (İstanbul: Literatür Yayıncılık).
14. KURZ, P. (2000), “Intellectual Capital Management and Value Maximization,” Technology, Law and Insurance, 5: 27-32.
15. LOFSTEN, Hans / LINDELOF, Peter (2005), “Environmental hostility, strategic orientation and the importance of management accounting-an empirical analysis of new technologybased firms,” Technovation, 25:725-738.
16. LOPEZ, Vicente A. (2003), “Intangible Resources as Drivers of Performance: Evidences from a Spanish Study of Manufacturing Firms,” Irish Journal of Management, 24/2: 125-134.
17. LOU, Yadong / PARK, Seung Ho (2001), “Strategic Alignment and Performance of Market-Seeking MNC’s in China,” Strategic Management Journal, 22:141-155.
18. LOVINGSSON, F. / DELL’ORTO, S. / BALADI, P. (2000), “Navigating With New Managerial Tools,” Journal of Intellectual Capital, 1/2: 147-154.
19. NAKTİYOK, Atılhan (2004), “Entelektüel Sermaye: Yöneticilerin Entelektüel Sermaye Göstergelerinin Faydasına İlişkin Algıları,” Atatürk Üniversitesi İİBF Dergisi, Cilt 18, Sayı 1-2:389-411.
20. NAKTİYOK, Atılhan (2004), İç Girişimcilik (İstanbul: Beta Yayıncılık).
21. ORDAZ, Carmen Camelo / ALCAZAR, Fernando Martin / CABRERA, Ramon Vale, (2003), “Intangible resources and strategic orientation of companies: An analysis in the Spanish context,” Journal of Business Research, 56: 95-103.
22. ÖZDAMAR, Kazım (1999), Paket Programlarla İstatistiksel Veri Analizi , (Eskişehir: Kaan Kitabevi).
23. ÖZSOMER, Ayşegül / CALANTONE, Roger J. / DI BONETTO, Anthony, (1997), “What makes firms more innovative? A look at organizational and environmental factors?,” Journal of Business and Industrial Marketing, 12/6: 400-416.
24. PAMELL, John A. / LESTER, Donald L. / MENEFEE, Michael L. (2000), “Strategy as a response to organizational uncertainty: An alternative perspective on the strategy-performance relationship,” Management Decision, 38/8:520-530.
25. RAGHURAM, Sumita / ARVEY, Richard D. (1994), “Business strategy links with staffing and training practices,” Human Resource Planning, 17/3: 55-73.
26. SANCHEZ, Antonio Aragon / MARIN, Gregorio Sanchez (2005), “Strategic Orientation, Management Characteristics and Performance: A study of Spanish SMEs,” Journal of Small Business Management, 43/3:287-308.
27. TAN, J. Justin / LITSCHERT, Robert J. (1994), “Environment-strategy relationship and its performance implications: An empirical study of the Chinese electronics industry,” Strategic Management Journal, 15/1:1-20.
28. ÜLGEN, Hayri / MİRZE, S. Kadri (2004), İşletmelerde Stratejik Yönetim (İstanbul: Literatür Yayıncılık).
29. WHEELEN, Thomas L. / HUNGER, J. David (2002), Strategic Management and Business Policy (New Jersey: Prentice Hall).
30. www.kobinet.org.tr, 27.02.2007.
31. http://www.surveysystem.com/sscalc.htm, 27.02.2007.