Kamu Diplomasisi Aracı Olarak Arkeoloji: Zeugma Örneği

Öz

Kamu diplomasisi ülkelerin yurt dışındaki hedef kitleleri bilgilendirip etkileyerek ve hedef gruplarla etkileşimi artırmayı amaçlayan iletişim etkinliğidir. Makalede arkeoloji ile kamu diplomasisi arasındaki ilişki ele alınmış ve Zeugma Arkeolojik Alanı ve bu alandan çıkan eserlerin sergilendiği Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi, kamu diplomasisi yönünden tartışılmıştır. Zeugma Antik Kenti MS 2-3. yüzyıla tarihlenen konut alanlarıyla dünyadaki en güzel mozaik yer döşemelerinin bulunduğu, döneminin en büyük ve kozmopolit kentidir. Kent ticari ve askeri bir üs konumundadır. Kentin zenginliği buluntulardan ortaya çıkmaktadır. Bu önemli yerleşimin büyük kısmı Bilecik Barajı’nın su tutması dolayısıyla sular altında kalmıştır. 2000 yılında uluslararası destekle yürütülmüş olan kurtarma kazıları farklı ülkelerden kazı ekipleri ve profesyonel bir arkeoloji şirketi ile yürütülmüş ve bugün Zeugma Mozaik Müzesinde sergilenmekte olan eşsiz eserler ortaya çıkarılmıştır. Zeugma Arkeolojik Kazıları hala farklı paydaşların bir arada işbirliği içinde çalışması ile yürütülmektedir. Ortaya çıkan eserler pek çok bilimsel yayın ve konferansa konu olmuştur. Bu süreç kamu diplomasisinin kültürel diplomasi içeriğine karşılık gelmektedir. Zeugma’dan kaçırılan mozaiklerin geri alınma süreci de kamu diplomasi açısından savunma etkinliğine örnek olarak makalede yer almıştır. Ayrıca, Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi tüm dünyadan gelen ziyaretçileriyle hem kente hem de ülkeye bir yumuşak güç öğesi olarak kamu diplomasi işlevi taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kamu Diplomasisi
• Kültürel Diplomasi
• Arkeoloji
• Müze
• Zeugma

Archaeology as a Public Diplomacy Instrument: Zeugma Case

Öz

Public diplomacy is a communication activity of nations to inform and influence foreign publics and establish a dialogue. In this article the relation between archaeology and public diplomacy is reviewed and Zeugma Archaeological Site and the Gaziantep Zeugma Mosaic Museum which houses the findings from this Site is discussed in public diplomacy perspective. Ancient Zeugma being one of the biggest and cosmopolitan city of its time, is dated around 2-3. BC and famous for most beatiful mosaic floors in its residential areas. The city was a economic and military center of its time. The wealth of the city is apperant from the archaeological findings. Today most of the city lies under waters of Bilecik Dam. Rescue excavations were carried out by a professional archaeological firm and international team at 2000 with international financial support. The excavations still continue today with collobration of multiple stakeholders. The findings found place in many scientific articles, books and conferences. This can be regarded as a part of cultural diplomacy content of public diplomacy. The reclaiming of mosaic parts smuggled from Zeugma is a an example of defence activity within public diplomacy. In conjunction with that Gaziantep Zeugma Mosaic Museum acts as a soft power asset of public diplomacy of the country with visitors from all around the world.

Anahtar Kelimeler

• Public diplomacy
• Cultural diplomacy
• Archaeology
• Museum
• Zeugma

Kaynakça

1. Referans 1 Albustanlıoğlu, Tulga (2015), “Zeugma (Arulis/Ehneş) Taş Ocaklarında İsmi Belirlenen Bir Başka Lejyon: Legio IIII Flavia Felix”, Anadolu, (41): 135-158.