Discussions on Education within the Turkish Left between 1961 and 1965

Öz

In the process following the Constitution of 1961 went into force, leftist/socialist ideas became publicly visible in Turkey. In the early years of the 1960s, the leftist circles were concerned with their selforganization shared similar ideas regarding the protection of the rights demanded by the 1961 Turkish Constitution, the achievement of the development plan objectives, and the elimination of social inequalities by means of central policies. The left considered the re-structuralizing the educational system as a prerequisite forachieving these goals.
This study will examine the political economic contexts and the main titles under which the leftist/socialist politics in the period of 1961-1965 handled the title of education. In line with this proposal, this research will make use of the Yön Dergisi, Sosyal Adalet Dergisi published by circles close to TİP (Workers Party of Turkey), the party programs and election bulletins of TİP and CHP (Republican People’s Party), and newspaper archives. The importance the Turkish left refer to education will be discussed in relation to the widely referred concepts such as planned development, anti imperialism, and social justice. We will also investigate the social reactions to American and anti-Communist influence in the education system, the demands for the reopening of “Village Institutes” (Köy Enstitüleri), popular discussions of education, and the ways in which problems regarding higher education were treated in the leftist/socialist journals and political parties.

Anahtar Kelimeler

• Socialist left
• Education
• Youth
• Anti-imperialism
• Development plan

1961-1965 Arasında Türkiye Solunda Eğitim Tartışmaları

Öz

1961 Anayasası’nın yürürlüğe girmesini takip eden süreçte sol/sosyalist fikirler görünürlük kazanmıştır. 1960’ların ilk yarısında örgütlenme faaliyetlerine yoğunlaşan sol çevreler Anayasanın
kazanımlarının korunması, planlı kalkınma hedefinin gerçekleştirilmesi ve toplumsal eşitsizliklerin merkezi politikalarla giderilmesi konusunda benzer fikirlere sahip olmuştur. Eğitim sisteminin yeniden yapılandırılması bu hedeflere ulaşabilmenin ön şartlarından biri olarak düşünülmüştür.
Bu çalışmada 1961-1965 arasındaki dönemde sol/sosyalist siyasetin eğitim başlığını hangi ekonomi politik bağlamda ve hangi temel başlıklar altında ele aldığı incelenecektir. Sözü edilen amaca uygun olarak Yön Dergisi’ne, TİP çevresinin çıkardığı Sosyal Adalet Dergisi’ne TİP’in ve CHP’nin parti programı, bildiri ve seçim beyannamelerine, gazete arşivlerine başvurulacaktır. Türkiye solunun eğitime yüklediği misyon, planlı kalkınma, anti-emperyalizm ve sosyal adalet gibi dönemin sık başvurulan kavramları etrafında tartışılacaktır. Eğitim sistemindeki ABD etkisine ve anti-komünizm uygulamalarına karşı tepkilere, Köy Enstitülerinin yeniden açılması taleplerine, halkçı eğitim tartışmalarına yer verilecek, bu dönemde yükseköğretime dair sorunların sol/sosyalist dergilerde ve partilerde nasıl ele alındığı incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyalist sol
• Eğitim
• Gençlik
• Anti-emperyalizm
• Planlı kalkınma

Kaynakça

1. Referans 1 Ağtaş, Özkan (2007), "Ortanın Solu: İsmet İnönü'den Bülent Ecevit'e", Modern Türkiye'de Siyasi Düşünce: Sol, Cilt: 8, (İstanbul: İletişim Yayınları): 194-221