EN
TR
Yaygın Mikotoksinler: Aflatoksinler, Okratoksin A, Fumonisinler, Deoksinivalenol ve Zearalenon
Öz
Mikotoksinler özellikle Aspergillus, Penicillium ve Fusarium cinsi mantarlar tarafından sentezlenen düşük moleküler ağırlığa sahip ikincil metabolitlerdir. Tarımsal açıdan önemli kabul edilen mikotoksinler; aflatoksinler, okratoksin A, fumonisinler, deoksinivalenol ve zearalenondur. Bu toksinler gıdalarda yaygın olarak bulunmaları, sağlık üzerine olumsuz etkileri ve gıda zinciri boyunca ekonomik kayıplara yol açmaları nedeniyle önem taşımaktadır. Moleküler yapıları çok çeşitli olan mikotoksinlerin insan ve hayvan sağlığı üzerine etkileri de değişkenlik göstermektedir. Toksisitelerine göre immün sistemi baskılayıcı, karsinojenik, teratojenik ya da mutajenik olarak sınıflandırılmaktadırlar. Farklı mikotoksinler hormonal sistemleri bozabilir, organlara zarar verebilir, immün sistemi baskılayabilir ya da kansere neden olabilir. Birçok ülkede tüketicileri korumak, gıda güvenliğini sağlamak ve mikotoksinlere maruziyeti mümkün olan en düşük seviyede tutabilmek amacıyla gıdalarda bulunabilecek mikotoksinler için limitler belirlenmiştir. Dünya çapında mikotoksinlere yönelik düzenlemeler yapan ülkelerin sayısında zamanla artış görülmüştür. Ayrıca resmi numune alım prosedürlerine ve uygulanan analitik metotlara önem verilerek daha yeni ve geniş kapsamlı yönetmelikler yürürlüğe girmiştir. Bu derlemede mikotoksinlerin insan ve hayvan sağlığı üzerine olumsuz etkilerinin incelenmesinin yanı sıra Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinde mikotoksinlerin bazı gıdalarda bulunmasına izin verilen en yüksek limit değerlerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Yoktur.
Teşekkür
Yoktur.
Kaynakça
- Abd-Elsalam, K. A., & Rai, M. (2020). An introduction to nanomycotoxicology. In M. Rai & K. A. Abd-Elsalam (Eds.), Nanomycotoxicology (pp. 1-7): Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-817998-7.00001-X
- Abouzied, M., Horvath, A., Podlesny, P., Regina, N., Metodiev, V., Kamenova-Tozeva, R., Niagolova N., Stein A., Petropoulus E., Ganev, V. (2002). Ochratoxin A concentrations in food and feed from a region with Balkan Endemic Nephropathy. Food Additives & Contaminants, 19(8), 755-764. https://doi.org/10.1080/02652030210145036
- Adeyeye, S. A. O. (2016). Fungal mycotoxins in foods: A review. Cogent Food & Agriculture, 2(1), 1213127. https://doi.org/10.1080/23311932.2016.1213127
- Afsah-Hejri, L., Hajeb, P., & Ehsani, R. J. (2020). Application of ozone for degradation of mycotoxins in food: A review. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 19(4), 1777-1808. https://doi.org/10.1111/1541-4337.12594
- Afsah-Hejri, L., Jinap, S., Hajeb, P., Radu, S., & Shakibazadeh, S. (2013). A Review on Mycotoxins in Food and Feed: Malaysia Case Study. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 12(6), 629-651. https://doi.org/10.1111/1541-4337.12029
- Agriopoulou, S., Stamatelopoulou, E., & Varzakas, T. (2020). Advances in Occurrence, Importance, and Mycotoxin Control Strategies: Prevention and Detoxification in Foods. Foods (Basel, Switzerland), 9(2). https://doi.org/10.3390/foods9020137
- Armendáriz, C. R., Fernández, Á. J. G., Gironés, M. C. L. R., & de la Torre, A. H. (2014). Mycotoxins. In P. Wexler (Ed.), Encyclopedia of Toxicology (3rd ed., pp. 424-427). Oxford: Academic Press. http://dx.doi.org/10.1016/B978-0-12-386454-3.00519-4
- Bennett, J. W., & Klich, M. (2003). Mycotoxins. Clin Microbiol Rev, 16(3), 497-516. https://doi.org/10.1128/CMR.16.3.497-516.2003
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2023
Gönderilme Tarihi
15 Mart 2022
Kabul Tarihi
2 Haziran 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 12 Sayı: 1
APA
Toptaş, Ö., & Erköse Genç, G. (2023). Yaygın Mikotoksinler: Aflatoksinler, Okratoksin A, Fumonisinler, Deoksinivalenol ve Zearalenon. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(1), 87-98. https://doi.org/10.46971/ausbid.1087818
AMA
1.Toptaş Ö, Erköse Genç G. Yaygın Mikotoksinler: Aflatoksinler, Okratoksin A, Fumonisinler, Deoksinivalenol ve Zearalenon. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;12(1):87-98. doi:10.46971/ausbid.1087818
Chicago
Toptaş, Öykü, ve Gonca Erköse Genç. 2023. “Yaygın Mikotoksinler: Aflatoksinler, Okratoksin A, Fumonisinler, Deoksinivalenol ve Zearalenon”. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 12 (1): 87-98. https://doi.org/10.46971/ausbid.1087818.
EndNote
Toptaş Ö, Erköse Genç G (01 Haziran 2023) Yaygın Mikotoksinler: Aflatoksinler, Okratoksin A, Fumonisinler, Deoksinivalenol ve Zearalenon. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 12 1 87–98.
IEEE
[1]Ö. Toptaş ve G. Erköse Genç, “Yaygın Mikotoksinler: Aflatoksinler, Okratoksin A, Fumonisinler, Deoksinivalenol ve Zearalenon”, Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 1, ss. 87–98, Haz. 2023, doi: 10.46971/ausbid.1087818.
ISNAD
Toptaş, Öykü - Erköse Genç, Gonca. “Yaygın Mikotoksinler: Aflatoksinler, Okratoksin A, Fumonisinler, Deoksinivalenol ve Zearalenon”. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 12/1 (01 Haziran 2023): 87-98. https://doi.org/10.46971/ausbid.1087818.
JAMA
1.Toptaş Ö, Erköse Genç G. Yaygın Mikotoksinler: Aflatoksinler, Okratoksin A, Fumonisinler, Deoksinivalenol ve Zearalenon. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;12:87–98.
MLA
Toptaş, Öykü, ve Gonca Erköse Genç. “Yaygın Mikotoksinler: Aflatoksinler, Okratoksin A, Fumonisinler, Deoksinivalenol ve Zearalenon”. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 1, Haziran 2023, ss. 87-98, doi:10.46971/ausbid.1087818.
Vancouver
1.Öykü Toptaş, Gonca Erköse Genç. Yaygın Mikotoksinler: Aflatoksinler, Okratoksin A, Fumonisinler, Deoksinivalenol ve Zearalenon. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Haziran 2023;12(1):87-98. doi:10.46971/ausbid.1087818