Yaşlı Bireylerde Beslenme Durumunun, Fiziksel Performansın ve Sarkopeninin Değerlendirilmesi: Antalya 60+ Tazelenme Üniversitesi Örneği

Öz

Amaç: Bu çalışmada 60+ Tazelenme Üniversitesi öğrencilerinin beslenme durumunu, fiziksel performansını ve sarkopeni durumunu değerlendirmek amacıyla planlanmıştır. Örneklem ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu araştırma Ocak-Mayıs 2020 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Kampüsü 60+ Tazelenme Üniversitesi’nde eğitim gören 214 yaşlı birey üzerinde yürütülmüştür. Bireylerin beslenme durumlarını değerlendirmek için beslenme alışkanlıkları sorgulanmış, antropometrik ölçümler, Akdeniz diyeti uyum ölçeği ile 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı kullanılmıştır. Fiziksel performansı değerlendirmek için yaşlılar için fiziksel aktivite ölçeği, sandalyeye 5 tekrarlı otur kalk testi ve zamanlı kalk ve yürü testi uygulanmıştır. Bulgular: Bireylerin yaş ortalaması 66,4±4,4 yıl ve çoğunluğu kadın (%71,0)’dır. Günlük alınan enerjinin %38’inin karbonhidratlardan, %44,5’inin ise yağlardan geldiği ve her 4 yaşlıdan birinin Akdeniz diyetine uyum skorunun düşük olduğu bulunmuştur. Yaşlı bireylerin sadece %3,7’sinin sarkopenik olduğu görülmüştür. Yaşlılar için fiziksel aktivite ölçeği skorları ile Akdeniz diyeti uyum ölçeği skorları arasında zayıf düzeyde pozitif ilişki (r=0,143; p=0,037) saptanmıştır. Yağsız vücut dokusu ile el kavrama gücü (r=0,615; p=0,001) arasında orta düzeyde pozitif ilişki; yürüme hızı (r=-0,139; p=0,043) ve zamanlı kalk ve yürü testi (r=-0,195; p=0,003) arasında da zayıf düzeyde negatif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Tazelenme Üniversitelerinde eğitim gören yaşlı bireylerin beslenme profilleri ve fiziksel performansları hakkında bilgi sağlayarak, yaşlı bireylere yeterli ve dengeli beslenme ile fiziksel aktivite eğitim modellerinin geliştirilmesi için literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Akdeniz diyeti
• beslenme durumu
• fiziksel fonksiyonel performans
• sarkopeni
• yaşlı

Evaluation of Nutritional Status, Physical Performance, and Sarcopenia in Older Adults: Example of Antalya 60+ Tazelenme University

Öz

Aim: This study aims to evaluate the nutritional status, physical performance, and sarcopenia status of 60+ Tazelenme University students. Subject and Method: This cross-sectional study included 214 older adults who attended the 60+ Tazelenme University between January and May 2020. The subjects were questioned about their dietary habits, anthropometric measurements were taken, and a Mediterranean diet adherence scale and 24-hour dietary recall were used to evaluate their nutritional status. The physical activity scale for the elderly, the 5 times sit to stand test, and time up to go test were applied in assessing their physical performance. Results: The mean age of the subjects was 66.4±4.4 years, and most of them were women (71.0%). It was found that 38% of the daily energy intake came from carbohydrates and 44.5% from fats, and one out of every four older adults had a low score for adherence to the Mediterranean diet. Only 3.7% of the older individuals were sarcopenic. A weak positive correlation (r=0.143, p=0.037) was found between the physical activity scale for the elderly and Mediterranean diet adherence scale scores. Also, there was a moderately positive correlation between fat-free mass and handgrip strength (r=0.615, p=0.001) and a weak negative correlation between walking speed (r=-0.139, p=0.043) and time up to go test (r=-0.195, p=0.003). Conclusion: It is thought that this study will contribute to the literature in the development of adequate and balanced nutrition and physical activity education models for older people by providing information about the nutritional profiles and physical performance of those studying at Tazelenme University.

Anahtar Kelimeler

• Mediterranean diet
• Nutritional status
• physical functional performance
• sarcopenia
• aged

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum yoktur.

Teşekkür

We would like to thank Prof. Dr. İsmail Tufan, who has facilitated this study and is the founder of 60+ Tazelenme University on Antalya Campus, the first exemplary social responsibility project on the engagement of the old age population in life and lifelong learning in Turkey, and the students of the Tazelenme University who voluntarily participated in the study.

Kaynakça

1. 1. Aksoydan, E. (2006). Ankara'da kendi evinde ve huzurevinde yaşayan yaşlıların sağlık ve beslenme durumlarının saptanması. Türk Geriatri Dergisi, 9(3), 150-157.
2. 2. Arslan, N., & Çakıroğlu, F. P. (2019). Yaşlılık Döneminde Beslenme. In Ü. Sevil & V. Bayram Değer (Eds.), Geriatriye Disiplinler Arası Yaklaşım (Vol. Aralık 35, pp. 147-183). Güven Plus Grup A.Ş.
3. 3. Australian Institute of Health and Welfare 2014. (2014). Australia’s health 2014. https://www.aihw.gov.au/reports/ australias-health/australias-health-2014/contents/ overview.
4. 4. Ayvat, E. (2011). Yaşlılarda fiziksel aktivite ve performansı değerlendiren ölçümlerin karşılaştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
5. 5. Beğer, T., & Yavuzer, H. (2012). Yaşlılık ve Yaşlılık Epidemiyolojisi. Klinik Gelişim Dergisi, (25), 1-3.
6. 6. Bijlsma, A. Y., Meskers, C. G., Ling, C. H., Narici, M., Kurrle, S. E., Cameron, I. D., Westendorp, R. G., & Maier, A. B. (2013). Defining sarcopenia: the impact of different diagnostic criteria on the prevalence of sarcopenia in a large middle aged cohort. Age, 35(3), 871-881. https://doi.org/10.1007/s11357-012-9384-z
7. 7. Bohannon, R. W. (2006). Reference values for the five-repetition sit-to-stand test: a descriptive meta-analysis of data from elders. Perceptual Motor Skills, 103(1), 215-222. https://doi.org/10.2466/pms.103.1.215-222
8. 8. Bosaeus, I., & Rothenberg, E. (2016). Nutrition and physical activity for the prevention and treatment of age-related sarcopenia. Proceedings of the Nutrition Society, 75(2), 174-180. https://doi.org/10.1017/s002966511500422x

9. 9. Clegg, M. E., & Williams, E. A. (2018). Optimizing nutrition in older people. Maturitas, 112, 34-38. https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2018.04.001
10. 10. Cruz-Jentoft, A. J., Bahat, G., Bauer, J., Boirie, Y., Bruyere, O., Cederholm, T., …, Writing Group for the European Working Group on Sarcopenia in Older, P., & the Extended Group for, E. (2019). Sarcopenia: revised European consensus on definition and diagnosis. Age Ageing, 48(4), 601. https://doi.org/10.1093/ageing/afz046
11. 11. Denison, H. J., Cooper, C., Sayer, A. A., & Robinson, S. M. (2015). Prevention and optimal management of sarcopenia: a review of combined exercise and nutrition interventions to improve muscle outcomes in older people. Clinical Interventions Aging, 10, 859-869. https://doi.org/10.2147/CIA.S55842