A Study on the Effect of God Perception on Psychological Health and Coping Style in Cancer Patients

Öz

Aim: The aim of this study is to investigate the effects of God Perception Scale sub-dimensions on the Brief Symptom Inventory and coping strategies of cancer patients. Subjects and Method: Among the cancer patients aged 18/80 who applied to Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Training and Oncology Hospital and Ankara City Hospital Oncology Tower for treatment, 40 volunteers (18 men, 22 women) were included in the study. Their Voluntary Consent Form was taken and the Personal Information Form was filled in. In the research, Brief Symptom Inventory and God Perception Scale were used as quantitative data collection tools as a qualitative data collection tool, in-depth interviews were conducted with the patients and Explanatory Ordered Mixed Method was used where the quantitative results were supported by the qualitative data. Results: Results show that, patients whose Love Oriented God Perception Scale scores were higher than Fear Oriented God Perception Scale scores had lower Depression, Anxiety, Negative Self, and Hostility scores. These patients were observed to use a positive religious coping style (positive thinking, intention, gratitude, patience, love, self-sacrifice, happiness, forgiveness, understanding, meaning, loneliness). Depression, Anxiety, Negative Self, and Hostility scores were higher in patients whose Love Oriented Perception Scale scores were lower than Fear Oriented God Perception Scale scores. These patients were observed to use negative religious coping style (negative thinking, worthlessness, fairness dimension, anger, judgment, trial, loneliness, dedicate, endure, obsessive attachment). Conclusion: There is a correlation between the level of God perception of cancer patients and their psychological health and this correlation differentiates the coping styles of the patients. Positive correlation between the level of Love-Oriented God Perception and psychological health indicates positive religious coping style while negative correlation between Fear-Oriented Perception of God and psychological health indicates a negative religious coping style.

Anahtar Kelimeler

• Coping
• cancer
• psychological health
• perception of God

Kanser Hastalarında Tanrı Algısının Psikolojik Sağlığa ve Baş Etme Tarzına Etkisine İlişkin Bir Araştırma

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, kanser hastalarına Tanrı Algısı Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri uygulayarak ve derinlemesine mülakat yaparak Tanrı Algısı Ölçeği alt boyutlarının Kısa Semptom Envanteri alt boyutlarına ve baş etme stratejilerine etkisini araştırmaktır. Örneklem ve Yöntem: Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Eğitim ve Onkoloji Hastanesi ve Ankara Şehir Hastanesi Onkoloji Kulesi’ne tedavi için başvuran 18/80 yaş arası kanser hastalarından araştırmaya katılmaya gönüllü olan 40 kişi (18 erkek 22 kadın) araştırmaya alınmıştır. Araştırmaya katılanlara Gönüllü Onam Formu okutularak ya da okunarak onayları alınmış ve Kişisel Bilgi Formu doldurulmuştur. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak Kısa Semptom Envanteri, Tanrı Algısı Ölçeği ile nitel veri toplama aracı olarak hastalarla derinlemesine mülakat yapılmış ve Açıklayıcı Sıralı Karma Yöntem kullanılmıştır. Nicel ölçümlerle elde edilen veriler nitel analizlerle desteklenerek sonuç elde edilmiştir. Bulgular: Yapılan analizler sonucunda, Sevgi Yönelimli Tanrı Algısı Ölçek puanları Korku Yönelimli Tanrı Algısı Ölçek puanlarından yüksek olan hastaların Depresyon, Anksiyete, Olumsuz benlik, Hostilite puanları daha düşüktür. Bu hastalarda olumlu dini baş etme biçimi (olumlu düşünce, niyet, şükür, sabır, sevgi, özveri, mutluluk, affetme, anlama, anlamlandırma, tek başınalık) görülmektedir. Sevgi Yönelimli Tanrı Algısı Ölçek puanları Korku Yönelimli Tanrı Algısı Ölçek puanlarından düşük olan hastaların Depresyon, Anksiyete, Olumsuz benlik, Hostilite puanları daha yüksektir. Bu hastalar olumsuz dini baş etme biçimi (olumsuz düşünce, mukayeseli şükür, tahammül, değersizlik, adanmışlık, haklılık, öfke, yargılama, imtihan, yalnızlık, kaybetme korkusu, güvensiz bağlanma) görülmektedir. Sonuç: Kanser hastalarının Tanrı algısı düzeyleri ile psikolojik sağlığı arasında bir korelasyon vardır. Bu korelasyonun hastaların baş etme biçimlerini farklılaştırdığı görülmüştür. Sevgi Yönelimli Tanrı Algısı düzeyi ile psikolojik sağlığı arasında pozitif korelasyon olan hastalar olumlu dini baş etme biçimi kullanmaktadırlar. Korku Yönelimli Tanrı Algısı düzeyi ile psikolojik sağlık arasında negatif korelasyon olan hastalar olumsuz dini baş etme biçimi kullanmaktadırlar.

Anahtar Kelimeler

• Baş etme
• kanser
• psikolojik sağlık
• tanrı algısı

Kaynakça

1. Aydın, A. R. (2010). Tanrı algısına Jungçu bir bakış. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 28(28), 53-61. https://dergipark.org.tr/tr/pub/omuifd/issue/20293/215393
2. Ayten, A., & Sağır, Z. (2015). Dindarlık, dinî başa çıkma ve depresyon ilişkisi: Suriyeli sığınmacılar üzerine bir araştırma. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 47(47), 5-18. https://doi.org/10.15370/muifd.86222
3. Bayraktutar, M. (2019). İmam hatip lisesi öğrencileri örnekleminde dini başa çıkma ve Tanrı algısı ilişkisi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi. https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/308479
4. Benson, P., & Spilka, B. (1973). God image as a function of self-esteem and locus of control. Journal for the Scientific Study of Religion, 12(3), 297-310. https://doi.org/10.2307/1384430
5. Büyüköztürk, Ş., Çokluk, Ö., & Köklü, N. (2019). Sosyal bilimler için istatistik. Pegem Akademi.
6. Ceylan, U. E. (2018). Ölümlülük bilincinin dini başa çıkma, Tanrı algısı, ölüm kaygısı ve psikolojik iyi olma ile ilişkisi [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. http://hdl.handle.net/20.500.12575/71702
7. Çınar, M. (2015). Yetişkin ve yaşlılarda Tanrı’ya bağlama tarzı ve ölüm kaygısı ilişkisi üzerine bir araştırma [Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi]. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. https://doi.org/10.1007/s11089-020-00897-3
8. Derogatis, L. R., & Melisaratos, N. (1983). The Brief Symptom Inventory: An introductory report. Psychological Medicine, 13(3), 595–605. https://doi.org/10.1017/S0033291700048017

9. Dınvar, P. E. (2011). Travma sonrası stres, dünyaya ilişkin varsayımlar ve Tanrı algısı arasındaki ilişki [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. http://hdl.handle.net/20.500.12575/30008
10. Erdoğan, E. (2015). Tanrı algısı, dini yönelim biçimleri ve öznel dindarlığın psikolojik dayanıklılıkla ilişkisi: Üniversite örneklemi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(29), 223-246. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/19575/208833
11. Güler, Ö. (2007). Tanrı algısı ölçeği (TAÖ): Geçerlik ve güvenirlik araştırması. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1, 123-133. https://doi.org/10.1501/Ilhfak_0000000932
12. Hayta, A. (2006). Anneden Allah'a: Bağlanma teorisi ve İslâm'da Allah tasavvuru. Değerler Eğitimi Dergisi, 4(12), 29-63. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ded/issue/29189/312530
13. Hayta, A. (2017). Allah’a bağlanmak: Bağlanma kuramı ve Tanrı tasavvuru ilişkisi (s. 105). Onto Yayınları.
14. İnceoğlu, M. (2010). Tutum algı iletişim. Elips Yayıncılık.
15. Karakaş, A. C., & Koç, M., (2014). Stresle başa çıkma ve dini başa çıkma yöntemleri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3, 610-631. https://doi.org/10.15869/itobiad.88954
16. Kirkpatrick, L. A., & Shaver, P. R. (1990). Attachment theory and religion: childhood attachments, religious beliefs, and conversion. Journal for the Scientific Study of Religion, 29(3), 315-334. https://doi.org/10.2307/1386461
17. Koç, A. (2011). Üniversite öğrencilerinde Tanrı tasavvuru, benlik algısı ve öfke yaşantısı [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. http://genclikbirikimi.org/kunye-5075-universite-ogrencilerinde-tanri-tasavvuru-benlik-algisi-ofke-yasantisi-tez
18. Kula, T. (2017). Ergenlerde dini düşüncede yaşanan güçlükler (Bir Diyarbakır örneklemi). 72 Tasarım Ltd. Şti.
19. Maton, K. I. (1989). The stress-buffering role of spiritual support: Cross-sectional and prospective investigations. Journal for the Scientific Study of Religion, 28, 310–323. https://doi.org/10.2307/1386742
20. Nelsen, H. M., & Kroliczak, A. (1984). Parental use of the threat" God will punish": Replication and extension. Journal for the Scientific Study of Religion, 23(3), 267-277. https://doi.org/10.2307/1386041
21. Orak, O., Uğur, H., Başköy, F., Özcan, M., & Seyis, N. (2015). Yaşlı hastalarda Tanrı algısı ölüm kaygısını etkiler mi? Journal of International Social Research, 8(38), 618-624 https://www.sosyalarastirmalar.com/articles/does-the-perception-of-god-of-elderly-people-influence-the-fear-of-death.pdf
22. Özdoğan, Ö. (2012). Palyatif bakımda manevi yaklaşım. İçinde I. Ulusal Din Psikolojisi ve Manevi Bakım Çalıştayı Tebliğ Kitabı (s. 42-49). Harika Liman.
23. Özdoğan, Ö. (2019). Değer odaklı manevi güçlenme ve bakım programının geliştirilmesi ve uygulanması. İçinde 5. Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi Bildiriler Kitabı (s. 907-912). Sageya Yayıncılık.
24. Özdoğan, Ö. (2009). Aşkın yanımız maneviyat. Özden Öze Yayınları.
25. Pargament, K. I. (2005). Acı ve tatlı dindarlığın ve bedelleri faydaları üzerine bir değerlendirme. (Çev. Mehmedoğlu, A.U). Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 13(1), 279-306.
26. Pargament, K. I., Smith, B. W., Koenig, H. G., & Perez, L. (1998). Patterns of positive and negative religious coping with major life stressors. Journal for the Scientific Study of Religion, 37(4), 710-724. https://doi.org/10.2307/1388152
27. Pargament, K. I., & Hisham, A. (2007). A dedace of research on the psychology of religion and coping: things we assumed and lessons we learned, Psyke & Logos, 28, 743-745. https://tidsskrift.dk/psyke/article/view/8398
28. Schaefer, C. A., & Gorsuch, R. L. (1991). Psychological adjustment and religiousness: The multivariate belief-motivation theory of religiousness. Journal for the Scientific Study of Religion, 30(4), 448-461. https://doi.org/10.2307/1387279
29. Şahin, N. H., & Durak, A. (1994). Kısa semptom envanteri: Türk gençleri için uyarlanması. Türk Psikoloji Dergisi, 9(31), 44-56. https://www.psikolog.org.tr/tr/yayinlar/dergiler/1031828/tpd1300443319940000m000311.pdf
30. Şahin, N., Durak, A., & Uğurtaş, S. (2002). KSE: Ergenler için geçerlilik, güvenilirlik ve faktör yapısı. Türkiye Psikiyatri Dergisi, 13(2), 125-135. https://search.trdizin.gov.tr/yayin/detay/19460/
31. Uysal, V., Baş, S., Zafer, H., & Batan, S. N. (2014). Ergenlerin Tanrı algılarıyla sosyal kaygı ve umut düzeyleri arasındaki ilişkiler. Marmara Üniversitesi Öneri Dergisi, 11(42), 221-237. https://doi.org/10.14783/od.v11i42.5000065534