EN
TR
Pediatrik Popülasyonda COVID-19 Sonrası Görülen Bilişsel İletişim Bozuklukları
Öz
Geçtiğimiz yıllarda ortaya çıkan ve tüm dünyayı etkisi altına alan Koronavirus Hastalığı-2019 (COVID-19), milyonlarca insanın COVID-19 tanısı almasıyla sonuçlanmıştır. COVID-19 semptomları oldukça çeşitlidir ve vakalarda çeşitli sistemlerde etkisini gösterebilmektedir. Sistemlerdeki etkilenimler, farklı alanlardaki işlevlerde bozulmaya yol açabilmektedir. Etkilenen alanlardan bir tanesi de bilişsel alanlardır. Vakalar, hastalık sürecini atlatsalar dahi COVID-19 tanısıyla birlikte ortaya çıkan bilişsel semptomların etkileri uzun süre devam edebilmekte hatta bazı semptomlar kalıcı olabilmektedir. En çok etkilenen bilişsel alanlar arasında dikkat, konsantrasyon ve bellek göze çarpmaktadır. Bilişte görülen çeşitli etkilenimler, bilişsel iletişim bozukluklarıyla sonuçlanabilmektedir. Özellikle yetişkin popülasyonda yapılan çalışmalar, COVID-19 tanısını takiben gelişen bilişsel iletişim bozukluklarına kanıt sunmaktadır. Yetişkin popülasyonda bilişsel iletişim bozukluklarının görülmesi pediatrik popülasyonda da aynı sorunların görülebileceğini akla getirmektedir. Pediatrik popülasyonda yapılan sınırlı sayıda çalışma, COVID-19 tanısı sonrasında bilişte ve iletişimde etkilenimler bildirmiştir. Sağlık personelleri, pediatrik popülasyonda COVID-19 sonrası görülen bilişsel iletişim bozuklukları hakkında bilgi sahibi olmalı, bozukluğu değerlendirebilmeli ve değerlendirmeler sonucunda vakanın gereksinimlere yönelik geliştirilen müdahaleyi sunabilmelidir. Pediatrik popülasyonda COVID-19 sonrası görülen bilişsel iletişim bozukluklarıyla ilgili çalışmaların oldukça sınırlı olması, COVID-19 tanısı ve sonrasındaki süreçlerin yönetiminde zorlukları ortaya çıkarabilmektedir. Bu derleme çalışmasında pediatrik popülasyonda COVID-19 sonrasında görülebilecek bilişsel iletişim bozukluklarının özellikleri, tarama, tanı, değerlendirme ve müdahale süreçlerinin açıklanmasıyla sürecin daha uygun ve etkili bir şekilde ele alınması amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- American Psychiatric Association". (2023). Children and COVID-19: State-Level Data Report. https://www.aap.org/en/pages/2019-novel-coronavirus-covid-19-infections/children-and-covid-19-state-level-data-report/.
- Baig, A. M., Khaleeq, A., Ali, U., & Syeda, H. (2020). Evidence of the COVID-19 virus targeting the CNS: tissue distribution, host–virus interaction, and proposed neurotropic mechanisms. ACS Chemical Neuroscience, 11(7), 995-998. https://doi.org/10.1021/acschemneuro.0c00122
- Beaud, V., Crottaz-Herbette, S., Dunet, V., Vaucher, J., Bernard-Valnet, R., Du Pasquier, R., Bart, P.-A., & Clarke, S. (2020). Pattern of cognitive deficits in severe COVID-19. Journal of Neurology, Neurosurgery & Psychiatry, 92(5), 567-568. https://doi.org/10.1136/jnnp-2020-325173
- Berg, S. K., Nielsen, S. D., Nygaard, U., Bundgaard, H., Palm, P., Rotvig, C., & Christensen, A. V. (2022). Long COVID symptoms in SARS-CoV-2-positive adolescents and matched controls (LongCOVIDKidsDK): a national, cross-sectional study. The lancet child & adolescent health, 6(4), 240-248. https://doi.org/10.1016/s2352-4642(22)00004-9
- Bloise, S., Isoldi, S., Marcellino, A., De Luca, E., Dilillo, A., Mallardo, S., Martucci, V., Sanseviero, M., Del Giudice, E., & Iorfida, D. (2022). Clinical picture and long-term symptoms of SARS-CoV-2 infection in an Italian pediatric population. Italian Journal of Pediatrics, 48(1), 1-12. https://doi.org/10.1186%2Fs13052-022-01270-1
- Borch, L., Holm, M., Knudsen, M., Ellermann-Eriksen, S., & Hagstroem, S. (2022). Long COVID symptoms and duration in SARS-CoV-2 positive children—a nationwide cohort study. European Journal of Pediatrics, 181(4), 1597-1607. https://doi.org/10.1007/s00431-021-04345-z
- Buonsenso, D., Munblit, D., De Rose, C., Sinatti, D., Ricchiuto, A., Carfi, A., & Valentini, P. (2021a). Preliminary evidence on long COVID in children. Acta Paediatrica (Oslo, Norway: 1992), 110(7), 2208. https://doi.org/10.1111/apa.15870
- Buonsenso, D., Pujol, F. E., Munblit, D., Pata, D., McFarland, S., & Simpson, F. K. (2021b). Clinical characteristics, activity levels and mental health problems in children with long coronavirus disease: A survey of 510 children. Future Microbiology, 17(8), 577-588. https://doi.org/10.2217/fmb-2021-0285
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Konuşma Patolojisi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2024
Gönderilme Tarihi
10 Haziran 2024
Kabul Tarihi
29 Haziran 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 13 Sayı: 1
APA
Başol, E., Parlak, M. M., & Köse, A. (2024). Pediatrik Popülasyonda COVID-19 Sonrası Görülen Bilişsel İletişim Bozuklukları. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(1), 55-68. https://doi.org/10.46971/ausbid.1498917
AMA
1.Başol E, Parlak MM, Köse A. Pediatrik Popülasyonda COVID-19 Sonrası Görülen Bilişsel İletişim Bozuklukları. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2024;13(1):55-68. doi:10.46971/ausbid.1498917
Chicago
Başol, Esra, Mümüne Merve Parlak, ve Ayşen Köse. 2024. “Pediatrik Popülasyonda COVID-19 Sonrası Görülen Bilişsel İletişim Bozuklukları”. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 13 (1): 55-68. https://doi.org/10.46971/ausbid.1498917.
EndNote
Başol E, Parlak MM, Köse A (01 Haziran 2024) Pediatrik Popülasyonda COVID-19 Sonrası Görülen Bilişsel İletişim Bozuklukları. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 13 1 55–68.
IEEE
[1]E. Başol, M. M. Parlak, ve A. Köse, “Pediatrik Popülasyonda COVID-19 Sonrası Görülen Bilişsel İletişim Bozuklukları”, Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 13, sy 1, ss. 55–68, Haz. 2024, doi: 10.46971/ausbid.1498917.
ISNAD
Başol, Esra - Parlak, Mümüne Merve - Köse, Ayşen. “Pediatrik Popülasyonda COVID-19 Sonrası Görülen Bilişsel İletişim Bozuklukları”. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 13/1 (01 Haziran 2024): 55-68. https://doi.org/10.46971/ausbid.1498917.
JAMA
1.Başol E, Parlak MM, Köse A. Pediatrik Popülasyonda COVID-19 Sonrası Görülen Bilişsel İletişim Bozuklukları. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2024;13:55–68.
MLA
Başol, Esra, vd. “Pediatrik Popülasyonda COVID-19 Sonrası Görülen Bilişsel İletişim Bozuklukları”. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 13, sy 1, Haziran 2024, ss. 55-68, doi:10.46971/ausbid.1498917.
Vancouver
1.Esra Başol, Mümüne Merve Parlak, Ayşen Köse. Pediatrik Popülasyonda COVID-19 Sonrası Görülen Bilişsel İletişim Bozuklukları. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Haziran 2024;13(1):55-68. doi:10.46971/ausbid.1498917