Araştırma Makalesi

Türk Kızılay’ı Bölge Kan Merkezlerinde Kan Ürünleri İmha Oranı ve Nedenleri Üzerine Tanımlayıcı Retrospektif Bir Çalışma

Cilt: 14 Sayı: 1 25 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Türk Kızılay’ı Bölge Kan Merkezlerinde Kan Ürünleri İmha Oranı ve Nedenleri Üzerine Tanımlayıcı Retrospektif Bir Çalışma

Öz

Amaç: Kan, insan hayatı için vazgeçilmez ve değerli sıvılardan biridir. Bu çalışmanın amacı Türk Kızılay’ı Kan Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı 18 bölge kan merkezinde üretilen ve imha edilen kan ürünlerinin miktarını ve imha nedenlerini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırma retrospektif türde tanımlayıcı bir çalışmadır. Çalışmanın evrenini 2017-2023 yılları arasında Türk Kızılay’ı Kan Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı 18 bölge kan merkezi oluşturmaktadır. Çalışmada örneklem seçimine gidilmemiş ve evrenin tamamı değerlendirmeye alınmıştır. Veriler Türk Kızılay’ı Kan Hizmetleri Genel Müdürlüğü yıllık faaliyet raporlarından elde edilmiştir. Verilerin analizinde Microsoft Excel PivotTable raporlarından ve tanımlayıcı istatistiklerden faydalanılmıştır. Bulgular: Türk Kızılay’ı Kan Hizmetleri Genel Müdürlüğü’ne bağlı bölge kan merkezinde toplam 28.960.328 ünite ürün hazırlandığı ve bu ürünlerin %3.23’ünün (936.653) imha edildiği tespit edilmiştir. İmha oranı en yüksek ürünün taze donmuş plazma (%6.10) olduğu saptanmıştır. Çalışmada eritrosit süspansiyonunun en fazla seropozitiflik (%48.55), havuzlanmış trombosit süspansiyonunun en fazla miad dolumu (%75.44), taze donmuş plazmanın ise en fazla lipitli (%49) olması nedeniyle imha edildiği tespit edilmiştir. Sonuç: İnsanın hayatta kalabilmesi için temel ve değerli sıvılardan biri olan kan ürünlerinin ulusal ölçekte imha nedenlerinin azaltılması amacıyla çalışmalar yapılması, ürünün gerçek anlamda ihtiyaç duyan hastalar için kullanılması ve sağlık hizmet maliyetlerinin azaltılması açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Afzal, S. (2013). A comparison of public and private hospital on rational use of blood in Islamabad. Journal of the Pakistan Medical Association, 63(1), 85-89.Erişim Adresi: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23865139/
  2. Ali, S. A., Mansoori, H., & Ali, M. (2021). Evaluating the rate of blood components discarded at a private transfusion facility as a first step toward tailoring wastage. Egyptian Journal of Haematology, 46(4), 243-248. https://doi.org/10.4103/ejh.ejh_40_20
  3. Arora, I., Singh, S., & Singh, S. (2018). Donor blood wastage: A study from blood bank Chamba (H.P). International Journal of Community Medicine and Public Health, 5(7), 3016-3019. https://doi.org/10.18203/2394-6040.ijcmph20182640
  4. Awan, S. A., Junaid, A., & Sheikh, S. (2018). Transfusion transmissible infections: Maximizing donor surveillance. Cureus, 10(12), e3787. https://doi.org/10.7759/cureus.3787
  5. Azeem, R., Khan, K., Azeem, F., Idrees, M., Saba, N., & Malik, N. (2021). Study on causes of wastage of blood at the public and private hospitals of Pakistan. Acta Scientific Medicine Sciences, 5(10), 43-46. Erişim Adresi: https://www.actascientific.com/ASMS/pdf/ASMS-05-1036.pdf
  6. Banerjee, S. (2022). Analysis of the total wastage of blood bags and various blood components in a blood bank of a tertiary care hospital. Journal of Evidence-Based Medicine and Healthcare, 9(10), 1-4. Erişim Adresi: https://www.jebmh.com/articles/analysis-of-the-total-wastage-of-blood-bags-and-various-blood-components-in-a-blood-bank-of-a-tertiary-care-hospital.pdf
  7. Bobde, V., Parate, S., & Kumbhalkar, D. (2015). Analysis of discard of whole blood and blood components in government hospital blood bank in central India. Journal of Evidence-Based Medicine and Healthcare, 2(9), 1215-1220. Erişim Adresi: https://www.jebmh.com/abstract/analysis-of-discard-of-whole-blood-and-blood-components-in-government-hospital-blood-bank-in-central-india-82983.html
  8. Chavan, S. K. (2017). Determination of rate and analysis of reasons for discarding blood and blood components in a blood bank of tertiary care hospital: a retrospective study. International Journal of Research in Medical Sciences, 5(3), 1111-1115. https://doi.org/10.18203/2320-6012.ijrms20170671

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi, Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

16 Mart 2025

Kabul Tarihi

19 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aslan, Y., & Yilmaz, B. (2025). Türk Kızılay’ı Bölge Kan Merkezlerinde Kan Ürünleri İmha Oranı ve Nedenleri Üzerine Tanımlayıcı Retrospektif Bir Çalışma. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(1), 13-29. https://doi.org/10.46971/ausbid.1659127
AMA
1.Aslan Y, Yilmaz B. Türk Kızılay’ı Bölge Kan Merkezlerinde Kan Ürünleri İmha Oranı ve Nedenleri Üzerine Tanımlayıcı Retrospektif Bir Çalışma. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;14(1):13-29. doi:10.46971/ausbid.1659127
Chicago
Aslan, Yasemin, ve Beyza Yilmaz. 2025. “Türk Kızılay’ı Bölge Kan Merkezlerinde Kan Ürünleri İmha Oranı ve Nedenleri Üzerine Tanımlayıcı Retrospektif Bir Çalışma”. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 14 (1): 13-29. https://doi.org/10.46971/ausbid.1659127.
EndNote
Aslan Y, Yilmaz B (01 Haziran 2025) Türk Kızılay’ı Bölge Kan Merkezlerinde Kan Ürünleri İmha Oranı ve Nedenleri Üzerine Tanımlayıcı Retrospektif Bir Çalışma. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 14 1 13–29.
IEEE
[1]Y. Aslan ve B. Yilmaz, “Türk Kızılay’ı Bölge Kan Merkezlerinde Kan Ürünleri İmha Oranı ve Nedenleri Üzerine Tanımlayıcı Retrospektif Bir Çalışma”, Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 14, sy 1, ss. 13–29, Haz. 2025, doi: 10.46971/ausbid.1659127.
ISNAD
Aslan, Yasemin - Yilmaz, Beyza. “Türk Kızılay’ı Bölge Kan Merkezlerinde Kan Ürünleri İmha Oranı ve Nedenleri Üzerine Tanımlayıcı Retrospektif Bir Çalışma”. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 14/1 (01 Haziran 2025): 13-29. https://doi.org/10.46971/ausbid.1659127.
JAMA
1.Aslan Y, Yilmaz B. Türk Kızılay’ı Bölge Kan Merkezlerinde Kan Ürünleri İmha Oranı ve Nedenleri Üzerine Tanımlayıcı Retrospektif Bir Çalışma. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;14:13–29.
MLA
Aslan, Yasemin, ve Beyza Yilmaz. “Türk Kızılay’ı Bölge Kan Merkezlerinde Kan Ürünleri İmha Oranı ve Nedenleri Üzerine Tanımlayıcı Retrospektif Bir Çalışma”. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 14, sy 1, Haziran 2025, ss. 13-29, doi:10.46971/ausbid.1659127.
Vancouver
1.Yasemin Aslan, Beyza Yilmaz. Türk Kızılay’ı Bölge Kan Merkezlerinde Kan Ürünleri İmha Oranı ve Nedenleri Üzerine Tanımlayıcı Retrospektif Bir Çalışma. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Haziran 2025;14(1):13-29. doi:10.46971/ausbid.1659127

2560px-CC_BY-NC-ND.svg.png

Dergimizde yayınlanan çalışmalar CC BY-NC-ND 4.0 lisansı altında açık erişim olarak yayımlanmaktadır. 

Makale gönderme süreçleri ve "Telif Hakkı Bildirim Formu" hakkında yardım almak için tıklayınız.