TR
EN
Propiyonat Metabolizması Bozukluklarında Kullanılan Tıbbi Formülaların Lösin İçeriğinin Tedavi Üzerine Etkisi
Öz
Lösin, insan vücudunda birçok önemli etkiye sahip metabolik bir düzenleyicidir. Propiyonat metabolizma bozukluğu olan hastalarda kullanılan tıbbi formülalar propiyojenik amino asitleri içermezken lösin amino asidini fazla miktarda içermektedir. Yapılan çalışmalar, metilmalonik asidemi ve propiyonik asidemili hasta grubunda kullanılan tıbbi formüla içeriğinden gelen lösin alımının hastalarda beklenmeyen yan etkilere yol açabileceğini göstermiştir. Propiyonat metabolizması bozukluğunun tıbbi beslenme tedavisinde doğal protein alımının sınırlandırılması ve tıbbi formüla kullanım miktarının artması sonucunda, tıbbi formüladan gelen yüksek miktarda lösin alımına bağlı lösin/valin ve/veya lösin/izolösin oranlarında dengesizlikle sonuçlanır. Bu durum esansiyel amino asitlerden olan valin ve izolösinin plazma seviyelerinin düşük olmasına neden olur. Plazmada yüksek düzeyde bulunan lösin kan-beyin bariyeri boyunca metioninin de taşınmasının azalmasına, endojen metionin sentezinin bozulduğu kobalamin C defektinde de özellikle endişe vericidir. Bu derlemenin amacı lösin açısından zengin ve propiyojenik amino asitleri içermeyen hastalığa özgü tıbbi formülanın, metilmalonik asidemi, propiyonik asidemi ve kobalamin C defektinin beslenme yönetimindeki olası etkilerine dikkat çekerek diyet önerileri geliştirmektir. Metilmalonik asidemi ve propiyonik asidemide kullanılan tıbbi formülaların en uygun amino asit bileşimi üzerine araştırmalara ihtiyaç vardır. Uygun içerik oluşturulana kadar, metilmalonik asidemi ve propiyonik asidemide tıbbi formülalar beslenme yönetiminde dikkatli bir şekilde kullanılmalı ve kobalamin C defektinde ise hastalığa özgü olan tıbbi formülalar kullanılmamalıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahrens-Nicklas, R. C., Whitaker, A. M., Kaplan, P., Cuddapah, S., Burfield, J., Blair, J., et al. (2017). Efficacy of early treatment in patients with cobalamin C disease identified by newborn screening: A 16-year experience. Genetics in Medicine, 19(8), 926–935. https://doi.org/10.1038/gim.2016.214
- Baumgartner, M. R., Hörster, F., Dionisi-Vici, C., Haliloglu, G., Karall, D., Chapman, K. A., et al. (2014). Proposed guidelines for the diagnosis and management of methylmalonic and propionic acidemia. Orphanet Journal of Rare Diseases, 9(1), 130. https://doi.org/10.1186/s13023-014-0130-8
- Bifari, F., & Nisoli, E. (2017). Branched‐chain amino acids differently modulate catabolic and anabolic states in mammals: A pharmacological point of view. British Journal of Pharmacology, 174(11), 1366–1377. https://doi.org/10.1111/bph.13624
- Elango, R., Rasmussen, B., & Madden, K. (2016). Safety and tolerability of leucine supplementation in elderly men. The Journal of Nutrition, 146(12), 2630S–2634S. https://doi.org/10.3945/jn.116.234930
- Evans, M., Truby, H., & Boneh, A. (2017). The relationship between dietary intake, growth, and body composition in inborn errors of intermediary protein metabolism. The Journal of Pediatrics, 188, 163–172. https://doi.org/10.1016/j.jpeds.2017.05.048
- Gao, X., Tian, F., Wang, X., Zhao, J., Wan, X., Zhang, L., et al. (2015). Leucine supplementation improves acquired growth hormone resistance in rats with protein-energy malnutrition. PLOS ONE, 10(4), e0125023. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0125023
- Heeley, N., & Blouet, C. (2016). Central amino acid sensing in the control of feeding behavior. Frontiers in Endocrinology, 7, 148. https://doi.org/10.3389/fendo.2016.00148
- Holecek, M., Siman, P., Vodenicarovova, M., & Kandar, R. (2016). Alterations in protein and amino acid metabolism in rats fed a branched-chain amino acid- or leucine-enriched diet during postprandial and postabsorptive states. Nutrition & Metabolism, 13(1), 12. https://doi.org/10.1186/s12986-016-0072-3
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Beslenme Epidemiyolojisi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
25 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
3 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
19 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 1
APA
Yolcu, F., & Samur, G. (2025). Propiyonat Metabolizması Bozukluklarında Kullanılan Tıbbi Formülaların Lösin İçeriğinin Tedavi Üzerine Etkisi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(1), 43-51. https://doi.org/10.46971/ausbid.1690707
AMA
1.Yolcu F, Samur G. Propiyonat Metabolizması Bozukluklarında Kullanılan Tıbbi Formülaların Lösin İçeriğinin Tedavi Üzerine Etkisi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;14(1):43-51. doi:10.46971/ausbid.1690707
Chicago
Yolcu, Furkan, ve Gülhan Samur. 2025. “Propiyonat Metabolizması Bozukluklarında Kullanılan Tıbbi Formülaların Lösin İçeriğinin Tedavi Üzerine Etkisi”. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 14 (1): 43-51. https://doi.org/10.46971/ausbid.1690707.
EndNote
Yolcu F, Samur G (01 Haziran 2025) Propiyonat Metabolizması Bozukluklarında Kullanılan Tıbbi Formülaların Lösin İçeriğinin Tedavi Üzerine Etkisi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 14 1 43–51.
IEEE
[1]F. Yolcu ve G. Samur, “Propiyonat Metabolizması Bozukluklarında Kullanılan Tıbbi Formülaların Lösin İçeriğinin Tedavi Üzerine Etkisi”, Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 14, sy 1, ss. 43–51, Haz. 2025, doi: 10.46971/ausbid.1690707.
ISNAD
Yolcu, Furkan - Samur, Gülhan. “Propiyonat Metabolizması Bozukluklarında Kullanılan Tıbbi Formülaların Lösin İçeriğinin Tedavi Üzerine Etkisi”. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 14/1 (01 Haziran 2025): 43-51. https://doi.org/10.46971/ausbid.1690707.
JAMA
1.Yolcu F, Samur G. Propiyonat Metabolizması Bozukluklarında Kullanılan Tıbbi Formülaların Lösin İçeriğinin Tedavi Üzerine Etkisi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;14:43–51.
MLA
Yolcu, Furkan, ve Gülhan Samur. “Propiyonat Metabolizması Bozukluklarında Kullanılan Tıbbi Formülaların Lösin İçeriğinin Tedavi Üzerine Etkisi”. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 14, sy 1, Haziran 2025, ss. 43-51, doi:10.46971/ausbid.1690707.
Vancouver
1.Furkan Yolcu, Gülhan Samur. Propiyonat Metabolizması Bozukluklarında Kullanılan Tıbbi Formülaların Lösin İçeriğinin Tedavi Üzerine Etkisi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Haziran 2025;14(1):43-51. doi:10.46971/ausbid.1690707