Primigravidalarda Gebelik Algısı ve Emzirme Öz Yeterliliği

Öz

Amaç: Bu çalışma, primigravidalarda gebelik algısı ile prenatal emzirme öz-yeterliliği arasındaki ilişkiyi ve bu değişkenleri etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı-ilişki arayıcı tipte yürütülen araştırmanın evrenini, 22.04.2025-30.05.2025 tarih aralığında, Konya ilinde bir özel hastaneye başvuran, 311 primigravida kadın oluşturmuştur. Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Negatif Gebelik Algısı Ölçeği (NGAÖ) ve Prenatal Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği (PEÖYÖ) ile toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, grup karşılaştırmaları, korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Primigravidaların Negatif Gebelik Algısı orta (36.90±11.66), Prenatal Emzirme Öz Yeterliliği ise yüksek düzeydeydi (76.85±12.72). NGAÖ ile PEÖYÖ puanları arasında zayıf düzeyde negatif bir ilişki saptandı (r=−.143, p=.012). Çoklu doğrusal regresyon analizinde orta ve yüksek gelir düzeyi daha düşük, gebelikte problem yaşama ise daha yüksek negatif gebelik algısı ile bağımsız olarak ilişkiliydi (R²=.054, p=.001). Prenatal emzirme öz yeterliliği modelinde gebelik takibi ve eş desteği daha yüksek öz yeterlilik ile bağımsız olarak ilişkiliydi (R²=.135, p<.001). Negatif gebelik algısının prenatal emzirme öz yeterliliği ile bağımsız ilişkisi diğer faktörler kontrol edildiğinde istatistiksel anlamlılığını korumadı (β=−.091, p=.096). Sonuç: Primigravidalarda negatif gebelik algısı ile prenatal emzirme öz yeterliliği arasındaki zayıf ilişki, diğer ilişkili faktörler kontrol edildiğinde anlamlılığını korumamıştır. Bulgular, prenatal emzirme öz yeterliliğinin desteklenmesinde özellikle düzenli antenatal takip ve eş desteğinin önemine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Gebelik algısı
• Emzirme öz yeterliliği
• Prenatal dönem
• Sosyal destek
• Primigravida

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Etik Kurul Beyanı Araştırma için 28.11.2024 tarihli XXX XXXX Üniversitesi İlaç ve Tıbbi Cihaz Dışı Araştırmalar Etik Kurulundan (225/045 sayılı) onay alınmıştır. Çalışmanın yapıldığı Konya ilinde yer alan özel bir hastaneden 21.04.2025 tarihinde 352 sayılı yazı ile onay vermiştir. Araştırmaya katılmayı kabul eden, gönüllü bireylere araştırma hakkında bilgi verilerek bilgilendirilmiş onamları alınmıştır.

Pregnancy Perception and Breastfeeding Self-Efficacy in Primigravidas

Öz

Aim: This study aimed to examine the relationship between pregnancy perception and prenatal breastfeeding self-efficacy among primigravidas and the factors associated with these variables. Materials and Methods: This descriptive-correlational study included 311 primigravidas who attended a private hospital in Konya between April 22 and May 30, 2025. Data were collected using the Descriptive Information Form, Negative Perception of Pregnancy Scale (NPPS), and Prenatal Breastfeeding Self-Efficacy Scale (PBSES). Descriptive statistics, group comparisons, correlation analysis, and multiple linear regression analyses were used to analyze the data. Results: Primigravidas had a moderate level of negative pregnancy perception (36.90±11.66) and a high level of prenatal breastfeeding self-efficacy (76.85±12.72). A weak negative correlation was found between NPPS and PBSES scores (r=−.143, p=.012). In the multiple linear regression analysis, middle and high income levels were independently associated with lower negative pregnancy perception, whereas experiencing problems during pregnancy was independently associated with higher negative pregnancy perception (R²=.054, p=.001). In the prenatal breastfeeding self-efficacy model, receiving antenatal care and spousal support were independently associated with higher self-efficacy (R²=.135, p<.001). The independent association between negative pregnancy perception and prenatal breastfeeding self-efficacy was no longer statistically significant after adjustment for other factors (β=−.091, p=.096). Conclusion: The weak association between negative pregnancy perception and prenatal breastfeeding self-efficacy among primigravidas did not remain statistically significant after adjustment for other related factors. The findings highlight the importance of regular antenatal care and spousal support in supporting prenatal breastfeeding self-efficacy.

Anahtar Kelimeler

• Pregnancy perception
• Primigravida
• Prenatal period
• Social Support
• Breastfeeding self-efficacy

Destekleyen Kurum

none

Etik Beyan

Ethics Committee Statement Approval for the research was obtained from the XXX XXXX University Non-Drug and Medical Device Research Ethics Committee (No. 225/045) dated 28.11.2024. Approval was also given by a private hospital located in Konya, where the study was conducted, with letter number 352 dated 21.04.2025. Informed consent was obtained from the volunteer individuals who agreed to participate in the research after they were informed about the research.

Kaynakça

1. Açıkgöz, A., & Yörük, S. (2022). The role of positive family relationships and spousal support in breastfeeding self-efficacy and success of mothers in the early postpartum period. Progress in Nutrition, 24(1). https://doi.org/10.23751/ pn.v24i1.11706
2. Ahmadvand, M., Abdoli, S., Jenabi, E., Talebi- Ghane, E., & Eghbalian, F. (2023). Predictors of breastfeeding self-efficacy in primiparous women: A cross-sectional study in the west of Iran. SN Comprehensive Clinical Medicine, 5(1). https://doi.org/10.1007/s42399-023-01556-3
3. Akça, G., & Yıldız, E. (2024). Annelerin emzirme öz yeterlilik düzeyi ve emzirmeye etki eden faktörler. Turkish Journal of Family Practice, 28(1), 18–24. https://doi.org/10.54308/tahd.2024.72692
4. Arslan, S., Okcu, G., Coşkun, A. M., & Temiz, F. (2019). Kadınların gebeliği algılama durumu ve bunu etkileyen faktörler. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 6(1), 179–192. https://doi.org/10.17681/ hsp.432333
5. Ataş, A. N., Bay, F., & Sayıner, F. D. (2024). Negative perceptions of pregnancy scale: A scale development study. Journal of Nursing Measurement, 32(4), 524–535. https://doi. org/10.1891/JNM-2023-0022
6. Aydin, D., & Aba, Y. A. (2019). Annelerin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile emzirme öz-yeterlilik algıları. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 12(1), 31–39.
7. Cantürk, D., & Akgün Kostak, M. (2020). Vajinal doğum yapan ve sezaryen operasyonu geçiren annelerin ilk emzirme davranışları, emzirme öz- yeterlilik düzeyleri ve etkileyen faktörler. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(3), 382– 394. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.718662
8. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.

9. Duncombe, D., Wertheim, E. H., Skouteris, H.,Paxton, S. J., & Kelly, L. (2008). How well do women adapt to changes in their body size and shape across the course of pregnancy? Journal of Health Psychology, 13(4), 503–515. https://doi.115org/10.1177/1359105308088521
10. Dündar, T. (2021). Emzirmeyi etkileyen faktörler. In S. Özsoy (Ed.), Emzirme ve anne sütü ile beslemede danışmanlık: Güncel yaklaşımlar (pp. 59–65). Türkiye Klinikleri.
11. Dünya Sağlık Örgütü (2014). Global nutrition targets 2025: Breastfeeding policy brief. https:// www.who.int/publications/i/item/WHO-NMH- NHD-14.3
12. Düzbayır, E., Karadeniz, H., & Süzer Özkan, F. (2023). Gebelerin kendilerini algılaması ile vajinal doğum öz-yeterliliği arasındaki ilişki. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(1), 160–168. https://doi. org/10.53424/balikesirsbd.1038623
13. Eker, A., & Besen, M. A. (2021). The impact of adaptation to pregnancy on breastfeeding self- efficacy. Journal of Education and Research in Nursing, 18, 130–137. DOI: 10.5152/ jern.2021.36539
14. Eldein, N. M. N., Hassan, S. I., Hemida, R., & Saadoon, O. H. M. M. (2022). Assessment of primigravida women perception to pregnancy risk. Mansoura Nursing Journal, 9(2), 201–212. https://doi.org/10.21608/mnj.2022.295567
15. Ergezen, Y., Efe, E., Çalişkan Özdöl, F., & Dikmen, Ş. (2021). The relationship between mothers’ breastfeeding self-efficacy perceptions and breastfeeding success in postpartum period. E-Journal of Dokuz Eylul University Nursing Faculty, 14(3), 217–223. https://doi.org/10.46483/ deuhfed.675733
16. Ersanlı Kaya, C., & Atasever, Z. (2022). Gebelerin kendilerini algılama durumları ve etkileyen faktörler. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(3).
17. George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference (10th ed.). Pearson. Gerçek, E., Sarıkaya Karabudak, S., Ardıç Çelik, N., & Saruhan, A. (2017). The relationship between breastfeeding self-efficacy and LATCH scores and affecting factors. Journal of Clinical Nursing, 26(7–8), 994–1004. https://doi.org/10.1111/ jocn.13423
18. Gökbulut, N., & İbici Akça, E. (2024). Üçüncü trimester gebelerin kendilerini kabullenme düzeyleri ve etkileyen faktörlerin incelenmesi: Kesitsel bir araştırma. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(4), 586 592. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1466644
19. Göncü Serhatlıoğlu, S., & Yılmaz, E. (2020). Nedir bu tandem emzirme? İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12, 433–442. https://doi. org/10.38079/igusabder.658725 Gözüyeşil, E., & Özertürk, Ö. (2022). Gebelikte risk algısı ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi: Trimesterler arası karşılaştırma. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 6(3), 467–477. https://doi.org/10.46237/amusbfd.1035974
20. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. (2019). 2018 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması. https://hips.hacettepe.edu.tr/tr/2018_turkiye_ nufus_ve_saglik_arastirmasi-55 Iliadou, M., Lykeridou, K., Prezerakos, P., Swift, E., & Tziaferi, S. (2018). Measuring the effectiveness of a midwife-led education programme in terms of breastfeeding knowledge and self-efficacy. Materia Socio-Medica, 30(4), 240–245. https://doi.org/10.5455/msm.2018.30.240-245
21. Kahraman, A., Şen Aytekin, M., Mete Sandalcı, E., & Alparslan, Ö. (2024). Primipar gebelerin gebelik algıları ve doğum öz-yeterliği arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 40(2), 177–186. https://doi. org/10.53490/egehemsire.1285033
22. Kaya Şenol, D., & Pekyiğit, A. (2021). Normal doğum ve sezaryende doğum sonu stresin emzirme öz-yeterliliğine etkisi. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi, 18(4), 1062–1069. https:// doi.org/10.38136/jgon.804407
23. Konukoğlu, T., & Pasinlioğlu, T. (2021). Gebelerde emzirme özyeterliliği ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Ebelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(1), 12–22. Mail, E., Yuliani, F., & Edni Wari, F. (2024). Body image and self-adjustment in primigravida women. Jurnal Kebidanan Harapan Ibu Pekalongan, 11(1), 37–43. https://doi.org/10.37402/jurbidhip.vol11. iss1.302
24. McGovern, L. M., O’Toole, L., Laws, R. A., Skinner, T. C., McAuliffe, F. M., & O’Reilly, S. L. (2024). An exploration of prenatal breastfeeding self- efficacy: A scoping review. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 21(1). https://doi.org/10.1186/s12966-024-01641-3
25. Mermer, G., Bilge, A., Yücel, U., & Çeber, E. (2010). Gebelik ve doğum sonrası dönemde sosyal destek algısı düzeylerinin incelenmesi. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 1(2), 71–76.
26. Necipoglu, D., & Bebis, H. (2026). The effect of antenatal interventions on breastfeeding self- efficacy of first-time mothers: A systematic review. International Breastfeeding Journal, 21, Article 6. 116 Primigravidalarda Gebelik Algısı ve Emzirme Öz Yeterliliği https://doi.org/10.1186/s13006-025-00795-5
27. Omran, S. H., & Al-Khazraji, L. A. (2022). Evaluation of primigravida pregnant women perceived stress during third trimester of pregnancy. International Journal of Health Sciences, 6479–6487. https://doi.org/10.53730/ijhs.v6ns1.6371
28. Schneider, Z. (2002). An Australian study of women’s experiences of their first pregnancy. Midwifery, 18(3), 238–249. https://doi.org/10.1054/ midw.2002.0309
29. Shafaei, F. S., Mirghafourvand, M., & Havizari, S. (2020). The effect of prenatal counseling on breastfeeding self-efficacy. BMC Women’s Health, 20(1), 94. https://doi.org/10.1186/ s12905-020-00947-1
30. Soltani, F., Maleki, A., Shobeiri, F., Shamsaei, F., Ahmadi, F., & Roshanaei, G. (2017). The limbo of motherhood. Midwifery, 55, 38–44. https://doi. org/10.1016/j.midw.2017.08.009
31. Tetikçok Ocaktan, C., & Alan Dikmen, H. (2024). Gebelik ve Tandem Emzirmede Ebelik. International Journal of Socıal, Humanıtıes And Admınıstratıve Scıences, 70(9), 3794–3797.
32. Ugurlu, M., Karahan, N., Arslan, G., & Karaşahin, K. E. (2023). Evaluation of the correlation between spousal support, postpartum depression, and breastfeeding self-efficacy. Journal of Contemporary Medicine, 13(1), 153–159. https://doi.org/10.16899/jcm.1206828
33. Uyar Hazar, H., & Uzar Akça, E. (2018). Prenatal breastfeeding self-efficacy scale: Validity and reliability study. Turk Pediatri Arsivi, 53(4), 222–230. https://doi.org/10.5152/ TurkPediatriArs.2018.18114
34. Wells, K. J., Thompson, N. J., & Kloeblen-Tarver, A. S. (2006). Development and psychometric testing of the prenatal breastfeeding self-efficacy scale. American Journal of Health Behavior, 30(2), 177– 187. https://doi.org/10.5993/AJHB.30.2.7
35. Wójcik, M., Aniśko, B., & Siatkowski, I. (2024). Quality of life in women with normal pregnancy. Scientific Reports, 14(1). https://doi.org/10.1038/s41598- 024-63355-7
36. Wong, M. S., Mou, H., & Chien, W. T. (2021). Effectiveness of educational and supportive intervention for primiparous women. International Journal of Nursing Studies, 117, 103874. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2021.103874