Türkiye’nin İlaç Politikasının, İlaç Pazarı ve Harcamalarına Yansımaları: 2003-2015

Öz

Türkiye’nin ilaç politikası, 2003 yılından sonraki 13 yıllık dönemde, ilaçların fiyatlandırılması ve ilaçların geri ödenmesi konularına yoğunlaşmaktadır. Çalışmanın amacı, Türkiye'de Sağlıkta Dönüşüm Programı paralelinde 2003-2015 döneminde uygulanan ilaç fiyatlandırma ve geri ödeme politikalarının, Türkiye ilaç pazarı ile Türkiye ilaç harcamaları üzerindeki etkilerini saptamaktır. Çalışmada kullanılan veriler, Kıtalararası Pazarlama Servisi - Sağlık (Intercontinental Marketing Services – Health, IMS Health) ve Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) web sayfasında yayınlanan istatistik kayıtlarından alınmıştır. Türkiye ilaç pazarının 20032015 yılları arasındaki 13 yıllık dönemi ve SGK ilaç harcamalarının değişimi değerlendirilmiştir. Çalışma bulgularına göre, Türkiye ilaç pazarının 13 yıllık süreç içerisinde TL bazında 3,2 kat büyüdüğü belirlenmiştir. Türkiye ilaç pazarında en hızlı büyümenin TL bazında %46 ve adet-kutu bazında %42 ile 2005 yılında olduğu belirlenmiştir. İlaç pazarındaki hızlı artış, 2005 yılında Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK) mensupları ile yeşil kartlı hastaların ilaçlarını serbest eczanelerden temin etmeye başlamalarından kaynaklandığı varsayılmaktadır. SGK sağlık harcamalarının giderek arttığı ve 2014 yılında 54.603 Milyon TL'ye ulaştığı ve bu harcamaların %67'sinin tedavi harcamalarından kaynaklandığı belirlenmiştir. Türkiye’de 2006-2013 yılları arasında ilaç harcamaları ve ilaç pazarındaki artışının giderek yavaşladığı ve bazı yıllarda Türkiye ilaç pazarının bir önceki yıla göre büyümediği saptanmıştır. Bu durumun, ilaç harcamalarının kontrolü için ilaç fiyatlandırması ile ilaçların geri ödenmesi konusunda gerçekleştirilen düzenlemelerden kaynaklandığı düşünülmektedir. 2013-2015 yılları arasında ise, ilaç pazarının büyüme hızının %6,5' ten %15,5' e yükseldiği belirlenmiştir. Reçete maliyeti 2011 yılında 44,95 TL iken 2015 yılında 53,37 TL ye ulaşmıştır. Reçete maliyetinin, 2011-2015 yılları arasında yükselmesinin reçetelerde yer alan ilaç sayısının artışından ve/veya pahalı referans ilaçların reçete edilmesinden kaynaklandığı düşünülmektedir

Anahtar Kelimeler

• İlaç harcamaları, sağlık ekonomisi, Türkiye ilaç pazarı, Türkiye ilaç politikası

The Effects of Pharmaceutical Politics of Turkey on Pharmaceutical Expenditures and Pharmaceutical Market

Öz

Turkey's drug policy has been focusing on pricing and refunding of medicines over the next 13 years from 2003. The aim of the study is to determine effects of drug pricing and refunding policies applied in line with Health Transformation Program during the period 2003 through 2015 in Turkey on Turkish pharmaceutical market and Turkish pharmaceutical expenditures. The data used in the study were taken from the statistical records published on the website of Intercontinental Marketing Services – Health (IMS Health) and Social Security Institution (SGK). 13-year period between the years 2003-2015 of the Turkish pharmaceutical market and the changes in Social Security Institution drug expenditures have been evaluated. According to the findings of the study, it has been determined that the Turkish pharmaceutical market grew 3,2 times in TL over the 13-year period. The fastest growth rate in the Turkish pharmaceutical market was determined to be 46% on the basis of TL and 42% on the basis of piece-box in 2005. The rapid increase in the drug market is assumed to be due to the fact that the Social Insurance Institution (SSK) members and green card patients started to supply their medicines from free pharmacies in 2005. It has been determined that SGK health expenditures have increased steadily and reached to 54.603 Million TL in 2014 and that 67% of these expenditures are due to treatment expenditures. Drug expenditures and the increase in the pharmaceutical market in Turkey between 2006 and 2013 have slowed down gradually and in some years the Turkish pharmaceutical market has not grown compared to the previous year. This is due to regulations on drug pricing and drug refunding for control of drug expenditures. Between the years 2013-2015; it has been determined that the growth rate of the pharmaceutical market has increased from 6,5% to 15,5%. Between 2011 and 2015, the average cost per prescription increased from 44,95TL to 53,37TL. It has been thought that the increase in cost of prescription results from increase in the number of medicines placed in prescriptions and/or prescriptions of the expensive reference medicines

Anahtar Kelimeler

• Pharmaceutical expenditures, health economics, turkish pharmaceutal market, pharmaceutical expenditures in turkey, pharmaceutical policies of turkey