ULUSLARARASI HUKUKTA KUVVET KULLANMA İLKESİNE GÖRE DAĞLIK KARABAĞ’A AZERBAYCAN’IN ASKERİ MÜDAHALESİ

Bu çalışma uluslararası hukukta kuvvet kullanmanın istisnalarından olan BM Antlaşması’nın 51. maddesinde yer alan “meşru müdafaa” ilkesinin Azerbaycan açısından Karabağ sorununda Ermenistan’a karşı kullanılma hakkının olup olmadığını incelemektedir. Meşru müdafaanın tarihsel alt yapısı olan haklı savaş doktrini incelendikten sonra meşru müdafaa ilkesinin ortaya çıkış süreci ele alınmış ve bu ilkenin Azerbaycan açısından kullanılabilirliği ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışmanın temel savı Azerbaycan’ın bu ilkeye dayalı olarak Ermenistan’ın saldırılarına karşı koyabileceğidir. Azerbaycan’ın meşru müdafaa kapsamında kuvvet kullanması üç faktöre dayandırılabilir. Bunlardan ilki, Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi’nin (DKÖB) SSCB Anayasası’na göre idari ve siyasi statüsü, ikincisi bu statü devam ederken başlayan I. Karabağ Savaşı’nda BM Güvenlik Konseyi’nin almış olduğu 822, 853, 874, 884 sayılı dört karar ve son olarak cephe hattında zaman zaman silahlı çatışmalar olsa da bunun 27 Eylül 2020 tarihinde tam bir sıcak savaşa dönüşmesine neden olan Ermenistan’ın sivil yerleşim yerlerine yönelik silahlı saldırılarının meşru müdafaa hakkının kullanılma şartlarını sağlamış olmasıdır. Bu çalışma, bu faktörlere dayalı olarak Azerbaycan’ın meşru müdafaa hakkını nasıl kullanacağını göstermeye çalışacaktır.