Türk Halk İnanmalarında Dunganlar

Öz

Dunganlar, ‘dönmeler / döngenler’ olarak anlayabileceğimiz bir topluluktur. Daha geç dönemlerde Budizm’den İslamiyet’e geçtikleri için bu şekilde adlandırılmış olmalıdırlar. 1877 ile 1883 yılları arasında Çin’den Kırgızistan topraklarına göç etmişlerdir. Çin’de iken birkaç milyon oldukları tahmin edilen Dunganlar göçler sırasında çok zayiat vermişlerdir. Sovyetler Birliği döneminde toplan nüfusları Kırgızistan, Özbekistan ve Kazakistan’a dağılmış halde ancak 120 bin civarında idi. 2009 nüfus sayımı sonuçlarına göre Kırgızistan’da yaşayan Dunganların sayısı 58.400’tür. Bu bildiride Dunganların etnik kimliklerine dair farklı görüşlere de yer verilmiş; Kırgızistan Dunganlarının kısa tarihleri ve yerleşim yerleri ele alınmıştır. Dungan halk inanmalarına dair bilgi verilirken; Dungan inanç dünyası, doğum ve doğumla ilgili inançlar, evlilik ve evliliğe yönelik inanmalar, ölüm ve ölümle ilgili inançlar ile diğer inançlar değerlendirilmiştir. Yapılan karşılaştırmalar sonunda Dunganlara ait halk inançlarının diğer Türk halkların inançları ile birçok noktada birleştiği görülmüştür. Farklı olanlara da makale içinde işaret edilmiştir

Anahtar Kelimeler

• doğum, evlilik, ölüm, bereket, Budizm, İslam

The Turkish Folk Beliefs at Dungans’

Öz

Dungans’, also referred to ‘dönmeler/döngeler’, may be understood as a community. They may be called as such because they converted to Islam from Buddhism at a later period. They migrated to Kyrgyzstan from China between 1877 and 1883. While they were in China, their population was to be thought around a few million. However, they gave so many casualties as the time of migration. During the Soviet Union era, their total population was around 120,000 and spread in Kyrgyzstan, Uzbekistan and Kazakhstan. According to 2009 population census, Dungans’ population living in Kyrgyzstan is 58,400. Different views were given regarding Dungans’ ethnic identity in this paper. Kyrgyz Dungans’ short history and settlement places were also discussed in the paper. As providing information about Dungans’ beliefs, birth and birth related beliefs, marriage and marriage oriented beliefs, death and death related beliefs and other beliefs were evaluated. After making a comparison, it was seen that Dungans’ beliefs meet at a common ground with other Turkish people’s beliefs. The different ones also pointed at in the article

Anahtar Kelimeler

• birth, marriage, death, fertility, Buddhism, Islam