Modern Irak’ta Kürt-Türkmen İlişkileri

Irak, Kürtler ya da Türkmenler üzerine oluşturulmuş literatürde Kürtler ve Türkmenler arasındaki ilişkileri bütüncül ve tarihsel anlamda merkeze alan bilimsel bir çalışma yapılmamıştır. Tarihsel olarak yoğun bir etkileşim içerisinde bulunmaları, Araplardan sonra Irak’taki en büyük iki etnik grubu teşkil etmeleri ve ‘ihtilaflı bölgeler’ olarak tanımlanan yerleşim alanlarındaki nüfusları açısından bu ilişkilerin incelenmesi önem taşımaktadır. Bahsedilen literatürdeki eksiklikten ve konunun taşıdığı önemden hareket eden bu makale, iki etnik grup arasındaki ilişkilerin nasıl bir doğaya sahip olduğunu ve hangi değişkenler tarafından belirlendiğini sorgulamaktadır. Buna göre, iki etnik grup arasındaki ilişkilerin sıklıkla çatışmacı bir doğaya sahip olduğu, ancak bu çatışmacı seyrin ne zamansal ne de mekânsal olarak homojen bir yayılım gösterdiği iddia edilecektir. Bu çatışmacı etkileşimin ve çatışmadaki heterojenliğin birbirlerini karşılıklı olarak da etkileyen dört temel parametre tarafından belirlendiği savunulacaktır: güç rekabeti, vatan iddiaları, yerel farklılaşmalar ve dış aktör etkileri. Çalışma, bu dört değişken çerçevesinde 1920’li yıllardan bugüne Kürt-Türkmen ilişkilerinin tarihsel ve güncel seyrini ortaya koyacaktır ve sonuç bölümünde bu ilişkilerin geleceğine yönelik kısa bir tartışma yapacaktır.