CUMHURİYET’İN İLK DÖNEMLERİNDE MARAŞ’TA İDARİ ALANDA YAPILAN DÜZENLEMELER (1923-1940)

1923 yılında Cumhuriyet’in ilanından itibaren Türkiye genelinde idari, sosyal, siyasi ve iktisadi başta olmak üzere çok sayıda yenilik ve düzenlemeler yapılmıştır. Bu yeni düzenlemelerle ülkenin modern usullerle yönetilmesi hedeflenmiştir. Bunlar arasında idari yapıda gerçekleştirilen hudut düzenlemeleri en fazla ön plana çıkanlardır. Bu düzenlemelerin çokça yapıldığı yerlerden birisi de Türkiye’nin ilk vilâyetlerinden birisi olan Maraş’tır. Yeni Türk devletinin oluşumunda önemli bir yere sahip olan ve ilk vilâyetlerden birisi Maraş’ın tarihi, zengin olaylarla doludur. Ulusal ruhun, ulusal direnişin bir sembolü durumunda olan Maraş’ın bu özelliği, bu gücü karşılıksız bırakılmamış ve bu vilâyet 5 Nisan 1925’te Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından ‘’Kırmızı Şeritli İstiklal Madalyası’’ ile ödüllendirilmiştir. Ayrıca Maras’ın gelişmiş bir vilâyet olması için ide idari alanda ciddi adımlar atılmıştır. Bu makalede, Milli Mücadele Tarihinde önemli bir rol oynamış olan Maraş’ta şehrin gelişimi anlamında yapılan idari alandaki düzenlemeler gerekçeleriyle beraber teferruatlı bir biçimde ele alınmış ve bunun nüfusun potansiyelini nasıl etkilediği ayrıntılı bir biçimde irdelenmiştir. Bu kapsamda, çalışmamızdaki temel amaç, Cumhuriyetin ilk dönemlerinde Maraş vilâyetinde idari alanda yapılan düzenleme ve nüfusun yapısındaki değişimleri nedenleriyle birlikte ortaya çıkarmaktır. Türkiye’de Cumhuriyet’in ilk dönemlerinde yeni ilçe, bucak ve köylerin tesis edilmesi, köylere bağlı olan bazı mahallelerin büyütülerek köy yapılması ve nüfustaki artış ya da azalmalara bağlı bazı köylerin de mahalleye dönüştürüldüğünden hareketle önemli idari hudut düzenlemelerin yapıldığı belgelerle ortaya çıkmaktadır. Bu kapsamda bu makalede söz konusu düzenlemeler, Maraş özelinde, elde edilen bulgu ve belgelerle irdelenmiştir. Bu makale, öncelikle Cumhurbaşkanlığı Cumhuriyet Arşivi, Resmi gazetenin verileri ve Türkiye İstatistik Kurumundan elde edilen bilgiler olmak üzere; telif eserlerden faydalanılarak edilerek hazırlanmıştır. Ayrıca bu makalede doküman analizi tekniği kullanılmıştır.