A PUBLIC DIPLOMACY INITIATIVE IN THE EARLY REPUBLICAN ERA: DR. FUAD BEY’S VISIT TO AMERICA AND THE IMAGE OF TURKEY IN THE AMERICAN PRESS

Yıl 2026, Cilt: 14 Sayı: 1 , 90 - 107 , 15.03.2026

Banu Berber Babalık

https://doi.org/10.33692/avrasyad.1741133

https://izlik.org/JA34GX22RD

Öz

Following the War of Independence, widespread social devastation occurred in many parts of Anatolia, leaving thousands of children orphaned and destitute as a result of the direct and indirect effects of the war. Even before the Republic was declared, initiatives aimed at protecting these children and integrating them into society heralded the early Republican era's search for social policies. One of the most notable initiatives in this context was Dr. Fuad (Umay) Bey's visit to the United States of America (USA) between April and July 1923. Dr. Fuad Bey was sent to the United States on a special mission by the Turkish Grand National Assembly Government. The main purpose of the visit was to collect financial aid for children who had lost their families due to the war. Dr. Fuad Bey met with Turkish communities in America through the Türk Tevaün Society, organised aid meetings in various cities, and gave interviews to newspapers in an effort to inform the American public. Dr. Fuad Bey's activities were widely reported in the press at the time, and both Turkish and American newspapers highlighted his compassionate approach to orphaned children and his efforts based on contemporary social welfare principles. Thanks to Dr. Fuad Bey's efforts, the donations collected were delivered to orphaned children in Anatolia through the Himaye-i Etfal, and the financial foundations of orphanages and child care institutions opened in some provinces were laid with these donations. This visit can be considered an important milestone in the process of institutionalising social welfare in Turkey. It also serves as a precursor to the social welfare policies that the Republican regime would later institutionalise. Dr. Fuad Bey's activities in America are also noteworthy in terms of representing the social dimension of the National Struggle at the international level, not just its military and diplomatic dimensions. Important studies have been conducted on Dr. Fuad Bey's life and activities. Here, unlike other studies, the question of how this journey was perceived in American newspapers is examined.

Anahtar Kelimeler

Republic , Turkey-US Relations , American Press , Dr. Fuad (Umay) Bey , Child Policy

TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN İLK YILLARINDA BİR KAMU DİPLOMASİSİ GİRİŞİMİ: DR. FUAD BEY’İN AMERİKA SEYAHATİ VE AMERİKAN BASININDA TÜRKİYE İMAJI

https://izlik.org/JA34GX22RD

Öz

Kurtuluş Savaşı’nın ardından Anadolu’nun birçok yerinde büyük bir sosyal yıkım meydana gelmiş, savaşın doğrudan ve dolaylı etkileri neticesinde binlerce çocuk yetim ve kimsesiz kalmıştır. Henüz Cumhuriyet ilan edilmeden önce, bu çocukların korunması ve topluma kazandırılması amacıyla yürütülen girişimler, Türkiye Cumhuriyeti’nin sosyal politika arayışlarının habercisi olmuştur. Bu bağlamda dikkat çeken en önemli girişimlerden biri, Dr. Fuad (Umay) Bey’in 1923 yılı Nisan-Temmuz dönemi Amerika Birleşik Devletleri’ne (ABD) gerçekleştirdiği ziyaret olmuştur. Dr. Fuad Bey, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti tarafından özel bir görevle ABD’ye gönderilmiştir. Ziyaretin temel amacı, savaş nedeniyle ailesiz kalan çocuklar yararına maddi yardım toplamak olmuştur. Dr. Fuad Bey, Türk Tevaün Cemiyeti aracılığıyla Amerika’daki Türk topluluklarıyla bir araya gelmiş, çeşitli şehirlerde yardım toplantıları düzenlemiş, gazetelere röportajlar vererek Amerikan kamuoyunu bilgilendirmeye çalışmıştır. Dr. Fuad Bey’in faaliyetleri, dönemin basınında da geniş yankı bulmuş, hem Türk hem de Amerikan gazetelerinde yer alan haberlerde, onun yetim çocuklara yönelik şefkatli yaklaşımı ve çağdaş sosyal yardım ilkelerini esas alan çabası vurgulanmıştır. Dr. Fuad Bey’in gayretleri sayesinde toplanan bağışlar, Himaye-i Etfal Cemiyeti aracılığıyla Anadolu’daki yetim çocuklara ulaştırılmış; bazı vilayetlerde açılan yetimhanelerin ve çocuk bakım kurumlarının maddi temelleri bu yardımlarla atılmıştır. Bu ziyaret, Türkiye’de sosyal yardımın kurumsallaşması sürecinde önemli bir eşik olarak değerlendirilebilir. Ayrıca, Cumhuriyet rejiminin daha sonra kurumsallaştıracağı sosyal refah politikalarının bir öncü pratiği niteliğindedir. Dr. Fuad Bey’in Amerika’daki faaliyeti, aynı zamanda Millî Mücadelenin yalnızca askerî ve diplomatik değil, sosyal boyutunun da uluslararası düzeyde temsil edilmesi açısından dikkate değerdir. Dr. Fuad Bey’in yaşamı ve faaliyetleri ile ilgili önemli çalışmalar yapılmıştır. Burada diğer çalışmalardan farklı olarak Amerikan gazetelerinde bu seyahatin nasıl bir etki yarattığı sorusu incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Cumhuriyet , Türkiye-ABD İlişkileri , Amerikan Basını , Dr. Fuad (Umay) Bey , Çocuk Politikası.

Kaynakça

• Acar, Hakan. 2011. Cumhuriyet’in Çocuk Refahı Politikasını Yapılandıran Bir Sivil Toplum Örgütü: Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu (1921-1981), Ankara: Fişek Enstitüsü Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı.
• Açıkses, Erdal, Gür, Ebru. 2014. “Türkiye Amerikan İlişkileri Çerçevesinde Amerika’nın Ermeni Faaliyetlerindeki Rolü”. Tarihte Türkler ve Ermeniler, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
• Akın, Veysi. 1996. “Dr. Fuad (Umay) Bey’in Amerika Birleşik Devletleri Seyahati”, Akademik Araştırmalar, I/2: 18-29.
• Akın, Veysi. 2000. Bir Devrin Cemiyet Adamı: Dr. Fuad Umay (1885-1963), Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi.
• Akın, Veysi, 2003. “Amerika’daki Türklerin Millî Mücadele Yetimlerine Yardımları”, Savaş Çocukları Öksüzler ve Yetimler, Editörler: Emine Gürsoy Naskali – Aylin Koç, İstanbul: Kırmızı Yayınları.
• Akın, Veysi. 2004. “Amerika’da İlk Türk Lobisi: Türk Tevaün Cemiyeti (Turkish Welfare Association)”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, S.59: 453-521.
• Akın, Veysi. 2025. Fuat Umay (1885-1963). https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/458/Fuat-Umay-(1885-1963) E.T.10.06.2025.
• Akol, Osman. 1950. Kimsesiz Çocuklar. Ankara: Örnek Matbaası.
• Albayrak, Hasan. 1988. Himaye-i Etfal Cemiyeti. Tarih ve Toplum. S.52: 31-33.
• Armaoğlu, Fahir.1991. Belgelerle Türk-Amerikan Münasebetleri, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
• Armaoğlu, Fahir. 2017. Türk-Amerikan İlişkileri 1919-1997, İstanbul: Kronik Kitap.
• Babalık, Banu Berber.2025. “Türkiye’de Çocuk Koruma Politikaları: Erken Cumhuriyet Dönemi (1923-1938)”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34/1: 420-440.
• Bal, Hüseyin. 2010. John Dewey’in Eğitim Felsefesi ve 1924 Raporunun Türk Eğitimine Etkileri. Isparta: Fakülte Kitabevi.
• Bali, Rıfat N. 2004. Anadolu’dan Yeni Dünyaya Amerika’ya İlk Göç Eden Türklerin Yaşam Öyküleri. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Boztaş, Asena. 2014. “Wilson İlkelerinin Türk Dış Politikasına Yansımaları Realist ve Pragmatist Bir Perspektif”. Akademik Bakış Dergisi, S.14:163-176.
• Çavuşoğlu, Turgay. 2005. Sosyal Hizmetlerin Yakın Tarihinden Sayfalar 1917-1983. SABEV.
• Çetin Can, Fatma Gökçen (2024). Sosyal Norm-Hukuki Norm Tartışması: Tekke ve Zaviyelerin Kapatılması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(3): 825-839.
• Çörekli, Levent. 2023. ABD’nin Osmanlı Topraklarında Misyonerlik Faaliyetleri ve Ermeniler”. Bellek Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 5/1: 1-13.
• Deniz, Burcu. 2019. “Dr. Fuad Umay ve Çocuk Esirgeme Kurumu Faaliyetleri”. Yüksek Lisans Tezi, Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırklareli.