Araştırma Makalesi

EKONOMİK YAPININ TÜRK AİLESİNİ ŞEKİLLENDİRMESİNE BİR ÖRNEK: ORHAN KEMAL’İN KÜÇÜK ADAMIN ROMANI SERİSİ

Cilt: 14 Sayı: 2 15 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

EKONOMİK YAPININ TÜRK AİLESİNİ ŞEKİLLENDİRMESİNE BİR ÖRNEK: ORHAN KEMAL’İN KÜÇÜK ADAMIN ROMANI SERİSİ

Öz

“Küçük adamın romanı” serisi Orhan Kemal’in kendi yaşantısından izler taşıyan, isimsiz bir kahramanın çocukluktan evliliğine kadar başından geçen bir dizi olaylar silsilesinden oluşur. Baba Evi ve Avare Yıllar kahramanın kendi yaşantısına odaklanırken, bu seriden bağımsız gibi görünen Cemile ve Dünya Evi ilk iki romanda farklı açılardan devamı niteliğindedir. Orhan Kemal bu roman serisinde “aydınlık gerçek” olarak nitelediği edebiyat anlayışı içinde “küçük adamın” ortaya çıkışını anlatır. Bu kahraman savaştan sonra yeniden kurulmaya başlayan ve bu kuruluş aşamasında politik, sosyolojik ve ekonomik bakımdan kaotik bir görünüm arz eden hayatın içinde nasıl var olması gerektiğini algılayamayan ve ortaya çıkan sistemin içine çektiği insana dönüşmesi yönüyle dikkat çeker. Yazar modernleşen devletin içinde kendini konumlandırmaya çalışan insanı ailesinin de mensup olduğu eğitimli, bürokrat ve geleneksel yapısını devam ettiren Türk ailesinde bulur. Roman küçük adamın hikâyesinin arka planında baba-oğul ilişkisinin bir örneği ortaya konulurken, geleneksel ve modern patriyarkal yapının ekonomik izdüşümlerine rastlanır. Romanlar yazarın hayat hikâyesinden hareketle olayları kurgulanırken kapitalist çalışma düzeninin erkekler kadar çocukları ve kadınları nasıl dönüştürdüğünü de ortaya koyar. Öte taraftan Birinci Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan göç ve ekonomik zorlukların aile yapısına etkileri, savaşla yiten otorite ve sonrasında kurulmaya çalışılan modern ekonomik yapı, kurgu içine yerleştirilmiş bir alt metin olarak verilir. Çalışma romanın bu alt metninden hareketle “küçük adam”ın ailesini şekillendiren unsurlara odaklanır. Toplumcu gerçekçi çizgide romanlar yazan Orhan Kemal’in dört romandan oluşan serisindeki aile fertlerine dair oluşturduğu kurgu, yazarın biyografisi ve metin incelemesiyle birlikte göz önünde bulundurarak Marksist okuma çerçevesinde değerlendirilecektir. Bu çerçevede özellikle roman karakterlerinin içinde bulundukları durumlar, diyalogların barındırdığı fikirler tespit edilerek ekonomik yapının aileyi etkileyen sebepleri tespit edilecektir. Ailenin şekillenmesinde ekonomik yapının nasıl bir işleve sahip olduğu izah edilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

•Dergiye gönderilen çalışma, yazarların özgün çalışmasıdır. •İlgili yazarlar bu çalışmaya bireysel olarak katkı sağlamış olup her biri ayrı ayrı sorumluluk üstlenmektedir. •Tüm yazarlar çalışmanın son halini görmüş ve onaylamıştır. •Bu çalışma başka bir yerde basılmamış veya basılmak için gönderilmemiştir. •Yayımlanma istemiyle dergiye gönderilen çalışma, değerlendirme süreci başladıktan sonra geri çekilemez. •Bu yayınla ilgili bilinen herhangi bir çıkar çatışması olmadığını ve bu çalışma sonucunu etkileyebilecek önemli bir mali destek olmadığını teyit ederim. •Yazışmayı yapan yazarın editoryal süreç için tek irtibat kişisi olduğunu anlıyorum. Bu kişi diğer yazarlarla revizyonların gönderilmesi ve baskıya hazır nihai nüshanın onayı hakkında iletişim kurmaktan sorumludur. •Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi’nin makalemin içeriği, sonuçları, bilgileri, sonuçları ve yorumlarıyla ilgili sorumluluk taşımadığını kabul ederim. •Bu çalışmanın deney hayvanları veya insan hastalar üzerinde yürütülmediğini veya çalışmanın herhangi bir yönünün kişisel verilerin korunmasını ihlal etmediğini teyit ediyorum. Bu nedenle, ilgili tüm kurumların etik onayı ile yürütülmesine ve bu tür onayların makale içerisinde kabul edilmesine gerek yoktur. •Bu çalışmayla ilgili fikri mülkiyetin korunmasına gereken önemin gösterildiğini ve fikri mülkiyetle ilgili olarak yayının önünde herhangi bir engel olmadığını teyit ederim. Ayrıca, kurumlarımızın fikri mülkiyet ile ilgili düzenlemelerine uyduğumuzu teyit ederim. •Yazının bilimsel, etik ve hukuki sorumluluğu yazarlar olarak bana aittir. Makaledeki fikirlerden, yorumlardan ve referansların doğruluğundan ben sorumluyum. Alıntılanan bölümler (metin, şekiller, tablolar, resimler) için telif hakkı sahiplerinden yasal izin alınmıştır ve tüm mali ve yasal sorumluluğun bana ait olduğunu kabul ediyorum. • Çalışmanın hazırlanma sürecinde tüm evrensel bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmalara atıf yapıldığını beyan ederim.

Kaynakça

  1. Bessel, Richard. 2017. Post-War Societies. International Encyclopedia of The First World War. https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/post-war-societies/ adresinden 11.09.2025 tarihinde erişilmiştir.
  2. Bezirci, Asım. 1984. Orhan Kemal. İstanbul: Tekin Yayınevi.
  3. Engels, Friedrich. 2004. Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni. İstanbul: Eriş Yayınları.
  4. Gültekin, Mehmet Nuri. 2011. Orhan Kemal’in Romanlarında Modernleşme, Birey ve Gündelik Hayat. İstanbul: Everest Yayınları.
  5. Lukács, Georg. 1978. Estetik 1. İstanbul: Payel Yayınevi
  6. Marks, Karl. 2003. Kapital I. İstanbul: Eriş Yayınları.
  7. Marks, Karl. 2003. 1844 El Yazmaları-Ekonomik Politik ve Felsefe. İstanbul: Eriş Yayınları.
  8. Orhan Kemal. 2025a. Baba Evi-Avare Yıllar. İstanbul: Everest Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Edebi Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

16 Ocak 2026

Kabul Tarihi

31 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Dinçer, F. (2026). EKONOMİK YAPININ TÜRK AİLESİNİ ŞEKİLLENDİRMESİNE BİR ÖRNEK: ORHAN KEMAL’İN KÜÇÜK ADAMIN ROMANI SERİSİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 14(2), 967-994. https://doi.org/10.33692/avrasyad.1865441
AMA
1.Dinçer F. EKONOMİK YAPININ TÜRK AİLESİNİ ŞEKİLLENDİRMESİNE BİR ÖRNEK: ORHAN KEMAL’İN KÜÇÜK ADAMIN ROMANI SERİSİ. Avrasyad. 2026;14(2):967-994. doi:10.33692/avrasyad.1865441
Chicago
Dinçer, Fatih. 2026. “EKONOMİK YAPININ TÜRK AİLESİNİ ŞEKİLLENDİRMESİNE BİR ÖRNEK: ORHAN KEMAL’İN KÜÇÜK ADAMIN ROMANI SERİSİ”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 14 (2): 967-94. https://doi.org/10.33692/avrasyad.1865441.
EndNote
Dinçer F (01 Haziran 2026) EKONOMİK YAPININ TÜRK AİLESİNİ ŞEKİLLENDİRMESİNE BİR ÖRNEK: ORHAN KEMAL’İN KÜÇÜK ADAMIN ROMANI SERİSİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 14 2 967–994.
IEEE
[1]F. Dinçer, “EKONOMİK YAPININ TÜRK AİLESİNİ ŞEKİLLENDİRMESİNE BİR ÖRNEK: ORHAN KEMAL’İN KÜÇÜK ADAMIN ROMANI SERİSİ”, Avrasyad, c. 14, sy 2, ss. 967–994, Haz. 2026, doi: 10.33692/avrasyad.1865441.
ISNAD
Dinçer, Fatih. “EKONOMİK YAPININ TÜRK AİLESİNİ ŞEKİLLENDİRMESİNE BİR ÖRNEK: ORHAN KEMAL’İN KÜÇÜK ADAMIN ROMANI SERİSİ”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 14/2 (01 Haziran 2026): 967-994. https://doi.org/10.33692/avrasyad.1865441.
JAMA
1.Dinçer F. EKONOMİK YAPININ TÜRK AİLESİNİ ŞEKİLLENDİRMESİNE BİR ÖRNEK: ORHAN KEMAL’İN KÜÇÜK ADAMIN ROMANI SERİSİ. Avrasyad. 2026;14:967–994.
MLA
Dinçer, Fatih. “EKONOMİK YAPININ TÜRK AİLESİNİ ŞEKİLLENDİRMESİNE BİR ÖRNEK: ORHAN KEMAL’İN KÜÇÜK ADAMIN ROMANI SERİSİ”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, c. 14, sy 2, Haziran 2026, ss. 967-94, doi:10.33692/avrasyad.1865441.
Vancouver
1.Fatih Dinçer. EKONOMİK YAPININ TÜRK AİLESİNİ ŞEKİLLENDİRMESİNE BİR ÖRNEK: ORHAN KEMAL’İN KÜÇÜK ADAMIN ROMANI SERİSİ. Avrasyad. 01 Haziran 2026;14(2):967-94. doi:10.33692/avrasyad.1865441

 27448 27618 27616   27615  27574 27609   27627


Avrasyad''de yayınlanan makaleler, Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır. Bilimsel araştırmaları kamuya ücretsiz sunmanın bilginin küresel paylaşımını artıracağı ilkesini benimseyen dergi, tüm içeriğine anında açık erişim sağlamaktadır. Makalelerdeki fikir ve görüşlerin sorumluluğu sadece yazarlarına ait olup Avrasyad''nin görüşlerini yansıtmazlar. Kullanım Şartları ve Gizlilik Politikası