ALEVİLİĞİN İBADET BİÇİMİ OLAN SEMÂHLARIN TAŞIDIKLARI İÇSEL ANLAMLARA GENEL BİR BAKIŞ

Mehmet Dönmez Hasan Çelġk Seda Kirteke Dönmez; Hasan Çelik; Seda Kırteke

doi:10.33692/avrasyad.590627

ALEVİLİĞİN İBADET BİÇİMİ OLAN SEMÂHLARIN TAŞIDIKLARI İÇSEL ANLAMLARA GENEL BİR BAKIŞ

Öz

Aleviliğin temel ibadeti kabul edilen cemler, hem dinî hem de sosyal hayatın birleşme noktasıdır. Birey, sosyal hayatta ki davranışlarının karşılığını bu dinî (ilahî) mecliste görür. Cemler, Alevi toplumunun manevi mahkemeleri olmalarının yanı sıra birer „arınma meclisi‟ olarak da işlev görürler. O meclis, ilahî sırra erişme anlamında kişinin kendi Miracını da ifade eder. Talip, üzerinde kul hakkı veya dünya kaygısı taşıdığı için tasavvufi anlamda „ölü‟ kabul edilir. Ceme gelen talip, orada HakMuhammed-Ali Divanı önünde ve Mürşit huzurunda dâra durur ve o mecliste bulunanların önünde yargılanır. Bu manevi yargılama sonucunda ise üzerindeki kul hakkından veya dünyalık arzularından feragat eder. Böylece ceme ölü gelen bir talip yeniden arınmış ve diri bir şekilde gündelik yaşamına tekrar döner. Gelenek içerisinde „Ceme ölü gelen diri döner‟ sözü bu hâli ifade etmek için kullanılır. Semâhlar da Aleviliğin temel ibadeti olarak kabul edilen cemlerin bir bölümünü ifade eden ve ilahî âĢkla yapılan ibadetlerdir. Alevilikte semâhların bu kutsalliyetleri asla göz ardı edilemez ve cem meclisleri dışında da semâhların dönülmesine olumlu gözle bakılmaz. Teolojik kökenini Kırklar Meclisi Menkıbesine dayandıran semâhların, ilk olarak Hz. Muhammed‟in, Hz. Ali‟nin ve Kırklar Meclisinin mensuplarınca dönüldüğüne inanılmaktadır. Bu kutsiyet tarihsel süreçten günümüze taşınarak yaşatılmış ve semâhların ilahî bir aşkla dönülmesi edebi bir eylem olarak hayat bulmuştur. Yörelere göre farklı enstrümanlarla dönülen semâhlar, yine yörelere özgü içsel dönüşler veya hareketler taşımaktadırlar ve kendine özgü bu yöre isimleriyle de anılmaktadırlar. Bu gerekçelerle, bu müşterek çalışma da Alevilik inancındaki semâhların taşıdığı tasavvufi anlamları açıklamayı ilke edindik ve semâhların ilâhî manalarından kimi örnekleri de siz araştırmacılara ulaştırabilmenin gayretini taşıdık. Çalışmanın, semâhların ilahî değerlerinin anlaşılmasına katkı sunmasının amaç edindiğimizi de bir başka husus olarak ifade etmemiz gerekiyor.

Anahtar Kelimeler

Alevilik,cem,ibadet,semâh,ilahî aşk

Kaynakça

.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Dönmez Hasan Çelġk Seda Kirteke Dönmez Bu kişi benim
0000-0003-1365-8365

Hasan Çelik
0000-0001-9467-8960

Seda Kırteke Bu kişi benim
0000-0002-6009-6054

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2019

Gönderilme Tarihi

26 Mart 2019

Kabul Tarihi

1 Mayıs 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 7 Sayı: 17

DOI

https://doi.org/10.33692/avrasyad.590627

IZ

https://izlik.org/JA46PS69FG

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Dönmez, M. D. H. Ç. S. K., Çelik, H., & Kırteke, S. (2019). ALEVİLİĞİN İBADET BİÇİMİ OLAN SEMÂHLARIN TAŞIDIKLARI İÇSEL ANLAMLARA GENEL BİR BAKIŞ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(17), 220-233. https://doi.org/10.33692/avrasyad.590627

AMA

1.Dönmez MDHÇSK, Çelik H, Kırteke S. ALEVİLİĞİN İBADET BİÇİMİ OLAN SEMÂHLARIN TAŞIDIKLARI İÇSEL ANLAMLARA GENEL BİR BAKIŞ. Avrasyad. 2019;7(17):220-233. doi:10.33692/avrasyad.590627

Chicago

Dönmez Mehmet Dönmez Hasan Çelġk Seda Kirteke, Hasan Çelik, ve Seda Kırteke. 2019. “ALEVİLİĞİN İBADET BİÇİMİ OLAN SEMÂHLARIN TAŞIDIKLARI İÇSEL ANLAMLARA GENEL BİR BAKIŞ”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 7 (17): 220-33. https://doi.org/10.33692/avrasyad.590627.

EndNote

Dönmez MDHÇSK, Çelik H, Kırteke S (01 Haziran 2019) ALEVİLİĞİN İBADET BİÇİMİ OLAN SEMÂHLARIN TAŞIDIKLARI İÇSEL ANLAMLARA GENEL BİR BAKIŞ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 7 17 220–233.

IEEE

[1]M. D. H. Ç. S. K. Dönmez, H. Çelik, ve S. Kırteke, “ALEVİLİĞİN İBADET BİÇİMİ OLAN SEMÂHLARIN TAŞIDIKLARI İÇSEL ANLAMLARA GENEL BİR BAKIŞ”, Avrasyad, c. 7, sy 17, ss. 220–233, Haz. 2019, doi: 10.33692/avrasyad.590627.

ISNAD

Dönmez Mehmet Dönmez Hasan Çelġk Seda Kirteke - Çelik, Hasan - Kırteke, Seda. “ALEVİLİĞİN İBADET BİÇİMİ OLAN SEMÂHLARIN TAŞIDIKLARI İÇSEL ANLAMLARA GENEL BİR BAKIŞ”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 7/17 (01 Haziran 2019): 220-233. https://doi.org/10.33692/avrasyad.590627.

JAMA

1.Dönmez MDHÇSK, Çelik H, Kırteke S. ALEVİLİĞİN İBADET BİÇİMİ OLAN SEMÂHLARIN TAŞIDIKLARI İÇSEL ANLAMLARA GENEL BİR BAKIŞ. Avrasyad. 2019;7:220–233.

MLA

Dönmez Mehmet Dönmez Hasan Çelġk Seda Kirteke, vd. “ALEVİLİĞİN İBADET BİÇİMİ OLAN SEMÂHLARIN TAŞIDIKLARI İÇSEL ANLAMLARA GENEL BİR BAKIŞ”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, c. 7, sy 17, Haziran 2019, ss. 220-33, doi:10.33692/avrasyad.590627.

Vancouver

1.Mehmet Dönmez Hasan Çelġk Seda Kirteke Dönmez, Hasan Çelik, Seda Kırteke. ALEVİLİĞİN İBADET BİÇİMİ OLAN SEMÂHLARIN TAŞIDIKLARI İÇSEL ANLAMLARA GENEL BİR BAKIŞ. Avrasyad. 01 Haziran 2019;7(17):220-33. doi:10.33692/avrasyad.590627