REFİK HALİD KARAY’IN “MEMLEKET YAZILARI”NDA HALK BİLİMİ VE MESLEK FOLKLORU

Fatih Köksal

doi:10.33692/avrasyad.836084

REFİK HALİD KARAY’IN “MEMLEKET YAZILARI”NDA HALK BİLİMİ VE MESLEK FOLKLORU

Öz

Refik Halid Karay, Türkiye Türkçesinin yazı dilinde kemâle ermesinde, Türk öykücülüğünün Anadolu’ya açılmasında büyük hizmetlerde bulunmuş devrin önemli yazarlarındandır. Yazar, muhalif kişiliği ile II. Meşrutiyet yıllarından yurda dönüş tarihi olan 1938’e kadar ülke siyasetinde adından oldukça söz ettirmiştir. Tuncay Birkan, Refik Halid Karay’ın 1938’de yurda dönüşüyle başlayan ve ölüm yılı 1965’e kadar süren gazete yazılarını “Memleket Yazıları” adıyla temalarına göre ayırıp 18 kitap halinde yayımlayarak günümüz okuyucusu ile buluşturur. Dönemin en çok ses getiren gazete ve dergilerinde yayınlanmış bu yazılar kültür, sanat içerikli temalarıyla sosyal bilimciler ve özellikle de halk bilimi için önemli bir kaynak durumundadır. Yazılar incelendiğinde görülecektir ki günlük yazı yazma ve yetiştirme endişesi onda yavanlık yaratmamış; günümüzde yapıldığı gibi gündelik iç ve dış siyaset hakkında basit yazılar yazarak gemisini yürütmemiş; bildiğimiz Refik Halid Türkçesi ile kültürlü bir yazı faaliyetine girişmiştir. Yazar, hemen her yazısında sözü, unutulmasından korktuğu âdet ve geleneklere, konak hayatına, mutfak kültürüne, halk etimolojisine, botaniğe, kalıplaşmış sözlere, masal ve fıkraya, mâniye, halk tiyatrosuna, halk taşıtlarına, modalara, inanışlara, mesleklere getirerek bildiklerini anlatmış; hatırlamadıklarını okuyucusuna sorup aktararak âdeta derleme faaliyetine girişmiş; halk bilimi araştırmacılarına kendi ve emsali olan “üç asırlık adamlar” dediği kültüre dair söz eden yazarlar tükenmeden derleme faaliyetine girişmeleri için öğütler vermiştir. Bu makalede, yazının sınırlarını çok aşacak “Memleket Yazıları”ndaki halk bilimi unsurları değil; yazarı bu hususta ilgili olmaya sevk eden amiller, Karay’ın halk bilimci tavrı ve yazarın meslek folkloruna içerik sağlayan yazıları üzerinde durulacaktır

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

BEYATLI, Yahya Kemal, (1976), Siyasi ve Edebi Portreler, İstanbul: Fetih Cemiyeti Yayını.
DUYMAZ, Ali ve Halil İbrahim Şahin, 87 (2010), “Meslek Folkloru Kapsamında Geleneksel Mesleklerdeki Pir İnancı ve Hikâyeleri Üzerine Bir Değerlendirme”, Millî Folklor, 101-112.
KARAY, Refik Halid, (2009), Bir Ömür Boyunca, İstanbul: İnkılâp Kitabevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatih Köksal
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

1 Mayıs 2020

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 8 Sayı: 25

DOI

https://doi.org/10.33692/avrasyad.836084

IZ

https://izlik.org/JA33TW73WN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Köksal, F. (2020). REFİK HALİD KARAY’IN “MEMLEKET YAZILARI”NDA HALK BİLİMİ VE MESLEK FOLKLORU. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 8(25), 30-39. https://doi.org/10.33692/avrasyad.836084

AMA

1.Köksal F. REFİK HALİD KARAY’IN “MEMLEKET YAZILARI”NDA HALK BİLİMİ VE MESLEK FOLKLORU. Avrasyad. 2020;8(25):30-39. doi:10.33692/avrasyad.836084

Chicago

Köksal, Fatih. 2020. “REFİK HALİD KARAY’IN ‘MEMLEKET YAZILARI’NDA HALK BİLİMİ VE MESLEK FOLKLORU”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 8 (25): 30-39. https://doi.org/10.33692/avrasyad.836084.

EndNote

Köksal F (01 Aralık 2020) REFİK HALİD KARAY’IN “MEMLEKET YAZILARI”NDA HALK BİLİMİ VE MESLEK FOLKLORU. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 8 25 30–39.

IEEE

[1]F. Köksal, “REFİK HALİD KARAY’IN ‘MEMLEKET YAZILARI’NDA HALK BİLİMİ VE MESLEK FOLKLORU”, Avrasyad, c. 8, sy 25, ss. 30–39, Ara. 2020, doi: 10.33692/avrasyad.836084.

ISNAD

Köksal, Fatih. “REFİK HALİD KARAY’IN ‘MEMLEKET YAZILARI’NDA HALK BİLİMİ VE MESLEK FOLKLORU”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 8/25 (01 Aralık 2020): 30-39. https://doi.org/10.33692/avrasyad.836084.

JAMA

1.Köksal F. REFİK HALİD KARAY’IN “MEMLEKET YAZILARI”NDA HALK BİLİMİ VE MESLEK FOLKLORU. Avrasyad. 2020;8:30–39.

MLA

Köksal, Fatih. “REFİK HALİD KARAY’IN ‘MEMLEKET YAZILARI’NDA HALK BİLİMİ VE MESLEK FOLKLORU”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, c. 8, sy 25, Aralık 2020, ss. 30-39, doi:10.33692/avrasyad.836084.

Vancouver

1.Fatih Köksal. REFİK HALİD KARAY’IN “MEMLEKET YAZILARI”NDA HALK BİLİMİ VE MESLEK FOLKLORU. Avrasyad. 01 Aralık 2020;8(25):30-9. doi:10.33692/avrasyad.836084

Cited By

Meslek Folklorunun Çağdaş Türk Edebiyatındaki Yansımaları: Hakan Günday’ın “Malafa” Romanında Kuyumculuk ve Tezgâhtarlık

Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.61729/uhad.1788438