SOSYAL MEDYADA TÜRK ATASÖZLERİNİN DURUMU ÜZERİNE BAZI TESPİTLER

Erhan Çapraz

doi:10.33692/avrasyad.895753

SOSYAL MEDYADA TÜRK ATASÖZLERİNİN DURUMU ÜZERİNE BAZI TESPİTLER

Öz

Bu yazıda, nitel gözleme göre Türk atasözlerinin sosyal medyada durumu ele alınmıştır. Malum olduğu üzere atasözleri, sözlü kültür ortamında bir milletin bin yıllara uzanan hayat tecrübesinin, yani örfünün bugünlere erişmiş kalıplarıdır. Diğer bir ifade ile, töreye dayalı olarak sözlü kültürün kalıp söz aktarımı, atasözlerini doğurmuş ve gelenekleşen bir atasözü anlayışını da beraberinde getirmiştir. Fakat gerek yazılı kültür, gerekse devamında büyük bir gelişme kaydeden elektronik kültür ortamı, doğal olarak kendi şartları içerisinde bu atasözü anlayışının bir değişim ve dönüşüm yaşamasını da zorunlu kılmıştır. Yani atasözlerinin karşısına çoğu zaman bir “motto”ya (=slogan) dönüşen özdeyişleri çıkarmıştır. Bundan dolayı kanaatimize göre özdeyişler, tıpkı atasözlerinin sözlü kültürde sahip oldukları gibi, yazılı ve görsel kültürün kalıpları şeklinde bir form kazanmış görünmektedir. Yazılı kültürün hakimiyetini perçinleyen elektronik kültür ortamı ise özdeyişlerin kazanmış olduğu bu formun özellikle sosyal medyada daha da popülerleşmesini sağlamış olmalıdır. Zira atasözleri, sadece ödev sitelerinde, il kültür müdürlüklerinin internet sayfalarında ve Facebook, Twitter ve İnstegram gibi yaygın sosyal medya araçlarında atıl durumda kalmıştır. Aslında yaşanan bu durum, sözün zamana ve zemine bağlı döngüselliğidir. Fakat insanlık boyunca devam edecek olan bu kaotik süreçte bizlere düşen temel görevlerden biri de, elimizden geldiği kadar elektronik kültür ortamında da atasözlerini daha çok ön plana çıkarıp Türk töresinin, Türk idrak ve belleğinin sürekliliğini temine çalışmak olmalıdır. Dolayısıyla bizim açımızdan sadece önemli bir “geliştirme” içeren bu tutum, diğer taraftan, Türk toplumunun kendi geleceğini teminat altına alma çabasının açık bir tezahürü olarak da değerlendirilebilir. Bunun için de öncelikle çocuklar için ilköğretimden itibaren formel bir eğitim kanalı açılması zorunludur. Çeşitli ve zengin etkinliklerle zenginleştirilmiş formel eğitim sayesinde atasözlerinin genç dimağlarda yer edinmesi sağlanmalıdır. Başta T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, T.C. Kültür Bakanlığı ve Türk Dil Kurumu olmak üzere kurumlar arasında bir işbirliği gerçekleştirilerek gerekirse oluşturulacak bağımsız bir birim sayesinde sözlü kültür ürünlerimizin her türlü ortamda tanıtılması ve benimsetilmesi için faaliyet ve projeler planlanmalıdır. Zira yapılan gözleme göre ancak bu sayede atasözlerin her türlü sosyal medya aracında işlerlik kazanabileceği aşikârdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

BAŞGÖZ, İlhan, (1995), “Bir Atasözümüzün Yedi Yüz Yıllık Tarihi”, İpek Yolu Uluslararası Halk Edebiyatı Sempozyumu Bildirileri, Ankara, 79- 84.
BAŞGÖZ, İlhan, (1998), “Halkın Atasözlerini Tarifi veya Atasözleri Üzerine Söylenmiş Atasözleri”, folklor/edebiyat, S. 14: s. 113-121.
BRONNER, S. J., (2018), “Halk Biliminin Dijitalleştirilmesi ve Sanallaştırılması”, (Çeviren: Ş. Yılmaz, Z. Bayır), İnternet Folkloru: Netlore ve Netnografi, (Ed. M. Ö. Oğuz vd.), Ankara: Geleneksel Yayıncılık, 45-94.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Erhan Çapraz Bu kişi benim
0000-0001-8705-4981
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

17 Mart 2021

Gönderilme Tarihi

31 Aralık 2020

Kabul Tarihi

11 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 9 Sayı: 26

DOI

https://doi.org/10.33692/avrasyad.895753

IZ

https://izlik.org/JA35TN94UR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çapraz, E. (2021). SOSYAL MEDYADA TÜRK ATASÖZLERİNİN DURUMU ÜZERİNE BAZI TESPİTLER. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 9(26), 372-384. https://doi.org/10.33692/avrasyad.895753

AMA

1.Çapraz E. SOSYAL MEDYADA TÜRK ATASÖZLERİNİN DURUMU ÜZERİNE BAZI TESPİTLER. Avrasyad. 2021;9(26):372-384. doi:10.33692/avrasyad.895753

Chicago

Çapraz, Erhan. 2021. “SOSYAL MEDYADA TÜRK ATASÖZLERİNİN DURUMU ÜZERİNE BAZI TESPİTLER”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 9 (26): 372-84. https://doi.org/10.33692/avrasyad.895753.

EndNote

Çapraz E (01 Mart 2021) SOSYAL MEDYADA TÜRK ATASÖZLERİNİN DURUMU ÜZERİNE BAZI TESPİTLER. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 9 26 372–384.

IEEE

[1]E. Çapraz, “SOSYAL MEDYADA TÜRK ATASÖZLERİNİN DURUMU ÜZERİNE BAZI TESPİTLER”, Avrasyad, c. 9, sy 26, ss. 372–384, Mar. 2021, doi: 10.33692/avrasyad.895753.

ISNAD

Çapraz, Erhan. “SOSYAL MEDYADA TÜRK ATASÖZLERİNİN DURUMU ÜZERİNE BAZI TESPİTLER”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 9/26 (01 Mart 2021): 372-384. https://doi.org/10.33692/avrasyad.895753.

JAMA

1.Çapraz E. SOSYAL MEDYADA TÜRK ATASÖZLERİNİN DURUMU ÜZERİNE BAZI TESPİTLER. Avrasyad. 2021;9:372–384.

MLA

Çapraz, Erhan. “SOSYAL MEDYADA TÜRK ATASÖZLERİNİN DURUMU ÜZERİNE BAZI TESPİTLER”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, c. 9, sy 26, Mart 2021, ss. 372-84, doi:10.33692/avrasyad.895753.

Vancouver

1.Erhan Çapraz. SOSYAL MEDYADA TÜRK ATASÖZLERİNİN DURUMU ÜZERİNE BAZI TESPİTLER. Avrasyad. 01 Mart 2021;9(26):372-84. doi:10.33692/avrasyad.895753

Cited By

TÜRK ATASÖZLERİNDE ÇOCUK VE ÇOCUKLUK KAVRAMI

Folklor Akademi Dergisi

https://doi.org/10.55666/folklor.1158894