TÜRKİYE’DE ALEVİLİK- BEKTAŞİLİKLE İLGİLİ HAZIRLANAN SÖZLÜKLERİ ELEŞTİREL OKUMA DENEMESİ

Emel Şimşek

doi:10.33692/avrasyad.895892

TÜRKİYE’DE ALEVİLİK- BEKTAŞİLİKLE İLGİLİ HAZIRLANAN SÖZLÜKLERİ ELEŞTİREL OKUMA DENEMESİ

Öz

Türkiye’de Alevîlik ve Bektaşîlikle ilgili son yıllarda pek çok çalışma ortaya konulmuştur. Alevî-Bektaşî kültürünün farklı yönleri ile ilgili yapılan alan araştırmaları sayesinde pek çok yeni terim akademik alanlarda tanınmaya başlamıştır. Farklı yörelerdeki Alevî- Bektaşî sahalarından derlenen yeni terimlerin toplu olarak araştırmacıların hizmetine sunulacağı sözlüklere ihtiyaç olmasına rağmen bu konuda hazırlanan sözlük çalışmaları ne yazık ki arzu edilen seviyede değildir. Esat Korkmaz’ın 1993 yılında yayımladığı sözlük 2014 yılına kadar bu alandaki tek sözlük olarak kalmıştır. 2014’te Alper Çağlayan, küçük bir sözlük yayımlamıştır ve 2019 yılında Yılmaz Soyyer ve Ahmet Gökbel art arda Alevîlik ve Bektaşîlik terimleri sözlüğü yayımlamışlardır. Bu çalışmada, bu dört sözlük, kaynak kullanımları, Alevîlik ve Bektaşîliği nasıl tanımladıkları, bu alanda çalışma yapmanın zorlukları ve bu zorlukların sözlüklere nasıl yansıdığı bakımından ele alınmıştır. Sözlüklerin madde özellikleri ve kaynak kullanımları tablo biçiminde karşılaştırılmıştır. Yazarların, bazı terimlere getirdikleri açıklamalar eleştirel bir gözle karşılaştırılarak Alevîlik konusunda nasıl bir bakış açısı sergiledikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Sözlüklerde ele alınan terimler değerlendirilerek, yazarların özellikle ağırlık verdiği alanların olup olmadığı incelenmiştir. Alevîlik-Bektaşilik gibi inançla ilgili bir alanda, Alevîlerin kendilerini nasıl algıladıkları ve Alevî- Bektâşî terminolojisini açıklama görevini üstlenmiş sözlük yazarlarının bazı terimleri açıklarken Alevîlerin anlam dünyasına göre mi kendi anlam dünyalarına göre mi açıklama yaptıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. Son olarak da Alevîlik ve Bektaşîliğe dair hazırlanabilecek yeni bir sözlük önerisinde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

AKIN, Bülent, (2017) “Alevilikte ‘Ocak’: Kavramsal Çerçeveye ve Tarihî Arka Plana Yeni Bir Bakış”, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi/Journal of Turkish World Studies, S: 17/2, s. 239-264.
AKIN, Bülent, (2020). Kızılbaş Oğuzlar ve Şah İsmail'in Anayurdu Diyarbakır, İstanbul: Kitabevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Emel Şimşek
0000-0002-3455-4277
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

17 Mart 2021

Gönderilme Tarihi

31 Aralık 2020

Kabul Tarihi

5 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 9 Sayı: 26

DOI

https://doi.org/10.33692/avrasyad.895892

IZ

https://izlik.org/JA43WU82XX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Şimşek, E. (2021). TÜRKİYE’DE ALEVİLİK- BEKTAŞİLİKLE İLGİLİ HAZIRLANAN SÖZLÜKLERİ ELEŞTİREL OKUMA DENEMESİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 9(26), 69-95. https://doi.org/10.33692/avrasyad.895892

AMA

1.Şimşek E. TÜRKİYE’DE ALEVİLİK- BEKTAŞİLİKLE İLGİLİ HAZIRLANAN SÖZLÜKLERİ ELEŞTİREL OKUMA DENEMESİ. Avrasyad. 2021;9(26):69-95. doi:10.33692/avrasyad.895892

Chicago

Şimşek, Emel. 2021. “TÜRKİYE’DE ALEVİLİK- BEKTAŞİLİKLE İLGİLİ HAZIRLANAN SÖZLÜKLERİ ELEŞTİREL OKUMA DENEMESİ”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 9 (26): 69-95. https://doi.org/10.33692/avrasyad.895892.

EndNote

Şimşek E (01 Mart 2021) TÜRKİYE’DE ALEVİLİK- BEKTAŞİLİKLE İLGİLİ HAZIRLANAN SÖZLÜKLERİ ELEŞTİREL OKUMA DENEMESİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 9 26 69–95.

IEEE

[1]E. Şimşek, “TÜRKİYE’DE ALEVİLİK- BEKTAŞİLİKLE İLGİLİ HAZIRLANAN SÖZLÜKLERİ ELEŞTİREL OKUMA DENEMESİ”, Avrasyad, c. 9, sy 26, ss. 69–95, Mar. 2021, doi: 10.33692/avrasyad.895892.

ISNAD

Şimşek, Emel. “TÜRKİYE’DE ALEVİLİK- BEKTAŞİLİKLE İLGİLİ HAZIRLANAN SÖZLÜKLERİ ELEŞTİREL OKUMA DENEMESİ”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 9/26 (01 Mart 2021): 69-95. https://doi.org/10.33692/avrasyad.895892.

JAMA

1.Şimşek E. TÜRKİYE’DE ALEVİLİK- BEKTAŞİLİKLE İLGİLİ HAZIRLANAN SÖZLÜKLERİ ELEŞTİREL OKUMA DENEMESİ. Avrasyad. 2021;9:69–95.

MLA

Şimşek, Emel. “TÜRKİYE’DE ALEVİLİK- BEKTAŞİLİKLE İLGİLİ HAZIRLANAN SÖZLÜKLERİ ELEŞTİREL OKUMA DENEMESİ”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, c. 9, sy 26, Mart 2021, ss. 69-95, doi:10.33692/avrasyad.895892.

Vancouver

1.Emel Şimşek. TÜRKİYE’DE ALEVİLİK- BEKTAŞİLİKLE İLGİLİ HAZIRLANAN SÖZLÜKLERİ ELEŞTİREL OKUMA DENEMESİ. Avrasyad. 01 Mart 2021;9(26):69-95. doi:10.33692/avrasyad.895892

Cited By

Heterodoks Sûfîler Arasında Meçhul Bir İsmin İzini Sürmek: Sûfî Şair Çelebi Sultan’ın Kimliğini İnşâ Denemesi

Cumhuriyet İlahiyat Dergisi

https://doi.org/10.18505/cuid.851796

Kadın Folklorunun İnşası Çerçevesinde Bir Alevi Kadın Ceminin [Bacılar Cemi] İncelenmesi

SÜREK Alevilik - Bektaşilik ve Kültür Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.64342/surekdergi.1796435