Yıl 2019, Cilt 7 , Sayı 19, Sayfalar 42 - 80 2019-09-30

ANTALYA AĞIZLARINDA DUA ve BEDDUALAR

Emine Atmaca [1]


Kuşaktan kuşağa nesilden nesile aktarılan dua (~alkış (alka- “övmek, methetmek”)) ve beddualar (~kargış (karga- “beddua etmek”)), Türk kültür hayatının maddi ve manevi değerlerini içinde barındıran özlü sözlerden, kalıp ifadelerden oluşur. Zaman ve mekâna göre, kullanılışları itibariyle değişik şekiller almış, yeni tarzlara bürünmüş olsa da dua, Allah’a (cc.) yalvarma, yakarış için söylenen dinî metin, beddua ise sevilmeyen birinin kötü bir duruma düşmesini Allah’tan (cc.) canı gönülden isteme/yakarma olarak tanımlanır. Dualar sağlık, sevinç, neşe, uzun, huzurlu, hayırlı bir ömür, ahirette nimetler ve iyilikler ihsan etmesi vb. için edilen iyi temennilerden/dileklerden oluşurken beddualar ise hastalık, nefret, düşmanlık, kin, öfke, zorluk, güçsüzlük ve ölüm vb. içerikli kötü temennilerden/dileklerden oluşmaktadır. Anlam bakımından dua ve beddualara bakıldığında dualarda olumlu, beddualarda ise olumsuz duygular ön plandadır. Her iki olumlu ve olumsuz duyguda da “Allah’a tevekkül edip O’na havale etme” durumu söz konusudur. Türk kültür hayatına ait, duygu, düşünce ve hayalleri daha etkili bir şekilde ifade etmeye yarayan bu halk mahsulü özlü sözler, dilde kaybolmuş veya kaybolmaya yüz tutmuş bazı kelimeleri ve anlamları tespit etme ve diriltmede önemli bir yere sahiptir. Antalya ağızlarında kullanılan sözlü anlatımın önemli bir türü olan dua ve beddualarda da Standart Türkiye Türkçesindekilerle ortak özellikler taşımakla birlikte, yapı ve anlam bakımından konuşulduğu bölgeye has bazı orijinal özellikler taşımaktadır. Bu bağlamda dua ve beddua konulu tarafımızdan yapılan metin ve kelime derlemelerinde Türkiye Türkçesi ağızlarına katkı sağlayacak pek çok eskicil (~arkaik) kelimeler de tespit edilmiştir. Bu çalışmada, dua ve beddualar ilkin anlam bakımından tasnif edilmiş, sonrasında yapı bakımından incelenmiş ve sayısal veriler ışığında Antalya ağızlarında dua ve bedduaların kullanımı hakkında genel bir değerlendirme yapılmıştır.
antalya ağızları, dua, beddua
  • KALIN, L. Sami,(1990),Alkışlar Kargışlar,Ankara: Kültür Bakanlığı.
Birincil Dil tr
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Yazar: Emine Atmaca (Sorumlu Yazar)
Kurum: AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Eylül 2019

Bibtex @araştırma makalesi { avrasyad628221, journal = {Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi}, issn = {2147-2610}, address = {}, publisher = {Ayla KAŞOĞLU}, year = {2019}, volume = {7}, pages = {42 - 80}, doi = {10.33692/avrasyad.628221}, title = {ANTALYA AĞIZLARINDA DUA ve BEDDUALAR}, key = {cite}, author = {Atmaca, Emine} }
APA Atmaca, E . (2019). ANTALYA AĞIZLARINDA DUA ve BEDDUALAR. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi , 7 (19) , 42-80 . DOI: 10.33692/avrasyad.628221
MLA Atmaca, E . "ANTALYA AĞIZLARINDA DUA ve BEDDUALAR". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 7 (2019 ): 42-80 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/avrasyad/issue/49223/628221>
Chicago Atmaca, E . "ANTALYA AĞIZLARINDA DUA ve BEDDUALAR". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 7 (2019 ): 42-80
RIS TY - JOUR T1 - ANTALYA AĞIZLARINDA DUA ve BEDDUALAR AU - Emine Atmaca Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.33692/avrasyad.628221 DO - 10.33692/avrasyad.628221 T2 - Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 42 EP - 80 VL - 7 IS - 19 SN - 2147-2610- M3 - doi: 10.33692/avrasyad.628221 UR - https://doi.org/10.33692/avrasyad.628221 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi ANTALYA AĞIZLARINDA DUA ve BEDDUALAR %A Emine Atmaca %T ANTALYA AĞIZLARINDA DUA ve BEDDUALAR %D 2019 %J Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi %P 2147-2610- %V 7 %N 19 %R doi: 10.33692/avrasyad.628221 %U 10.33692/avrasyad.628221
ISNAD Atmaca, Emine . "ANTALYA AĞIZLARINDA DUA ve BEDDUALAR". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 7 / 19 (Eylül 2019): 42-80 . https://doi.org/10.33692/avrasyad.628221
AMA Atmaca E . ANTALYA AĞIZLARINDA DUA ve BEDDUALAR. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi. 2019; 7(19): 42-80.
Vancouver Atmaca E . ANTALYA AĞIZLARINDA DUA ve BEDDUALAR. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi. 2019; 7(19): 80-42.