Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

BİR OSMANLI BÜROKRATI: MEHMED ESAD SAFVET PAŞA (1815-1883)

Yıl 2021, Cilt: 9 Sayı: 28, 353 - 362, 19.09.2021
https://doi.org/10.33692/avrasyad.974414

Öz

Mehmed Esad Safvet Paşa, XIX. yüzyıl Osmanlı tarihinin önemli şahsiyetlerindendir. Ticaret, Maârif, Adliye, Nafia ve Hariciye Nâzırlığı yapmıştır. Paris sefirliği görevinde bulunması Batıyı daha iyi tanımasına vesile olmuştur. İdareciliği sırasında taltiflerinin yanında azilleri de olmuştur. Kendisine tevdi edilen her görevi ciddiyet ve dürüstlük içinde yapmıştır.
Safvet Paşa’nın, Bâbıâli’ye farklı lisanlarda gelen yazıların tercüme edildiği Tercüme Odası’nda yetişmesi kendisinin diplomat vasfı kazanmasına büyük katkı sağlamıştır. Osmanlı Devleti, Safvet Paşa’nın diplomatik vasfından istifade ederek, Balkanlar’da çıkan ayaklanmalarda, Tersane Konferansı’nda ve Ayastefanos antlaşmasında görevlendirmiştir. Kıbrıs’ın İngilizler’e terki, Safvet Paşa’nın hiç arzulamamasına rağmen sadâreti döneminde gerçekleşmiştir. İçerdeki toplumsal huzursuzluk ve dışarıdan yapılan baskılar neticesinde Kânûn-ı Esâsî’nin hazırlanması bir zaruret haline gelmiştir. Osmanlı Devleti’nin bu konuda görevlendirdiği kişilerden birisi olan Safvet Paşa, hazırladığı 130 maddelik taslak metin ile Kânûn-ı Esâsî’nin hazırlanmasına katkıda bulunmuştur.
Safvet Paşa’nın Maârif Nâzırlığı, birçok yeniliklerin yapıldığı bir dönem olmuştur. Maârif Nâzırlığı sırasında hazırlanan Maârif-i Umûmiyye Nizamnâmesi, Osmanlı eğitim sistemine batılı anlamda eğitim kurumlarının kurulmasına zemin hazırlamıştır. Safvet Paşa, eğitim konusunu bir devlet sorunu olarak değerlendirmiş ve bu doğrultuda çalışmalar yaparak Osmanlı eğitim sistemine ivme kazandırmaya çalışmıştır.
Safvet Paşa’nın Osmanlı Devleti’ne katkıda bulunduğu bir alan da müzeciliktir. Eski eserlerin korunması ve saklanması konusunda büyük bir hassasiyet göstermiştir. Valiliklere gönderdiği talimat ile devlet içindeki eski eserlerin belirlenmesini istemiştir. Bu uygulaması Osmanlı müzeciliğinin gelişmesi için önemli bir adım olmuştur.

Kaynakça

  • Abdurrahman Şeref,(1339), Tarih Musahabeleri, İstanbul: Matbaa-ı Amire.
  • AKYILDIZ, Ali, (2018), Osmanlı Merkez Bürokrasisi (1836-1856), İstanbul: Timaş Yayınları.
  • ALASYA, Halil Fikret,(2002), “Kıbrıs”, TDV İslam Ansiklopedisi, C.25,s. 380-383,Ankara.
  • AYDIN, Mehmet Âkif, (2001), “Kânûn-ı Esâsî” TDV İslam Ansiklopedisi, C.24,s.328-330, İstanbul
  • BAYKAL, Bekir Sıtkı,(1943), “Bismarck’ın Osmanlı İmparatorluğunu Taksim Fikri” A.Ü.DTCF Dergisi, C.1,S.5, s.3-12, Ankara
  • BİLİM, Cahit ,(1990), “Tercüme Odası” A.Ü. Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, S.1,s.29-43,Ankara.
  • ÇAĞATAY, Neşet (1990), “Türk Yüksek Öğretim Tarihine Genel Bakış” Belleten, C.LIV, S.211, s.1209-1220, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayını.
  • ÇAL, Halit,(2009), “Osmanlı’dan Günümüze Türkiye’de Müzeler”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, C.7,S.14,s.315-333,İstanbul.
  • DANIŞMEND,İsmail Hami,(1972),İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi, C.4,İstanbul: Türkiye Yayınevi.
Toplam 9 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Çetin Aykurt 0000-0001-5467-8659

Yayımlanma Tarihi 19 Eylül 2021
Gönderilme Tarihi 25 Temmuz 2021
Yayımlandığı Sayı Yıl 2021 Cilt: 9 Sayı: 28

Kaynak Göster

APA Aykurt, Ç. (2021). BİR OSMANLI BÜROKRATI: MEHMED ESAD SAFVET PAŞA (1815-1883). Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 9(28), 353-362. https://doi.org/10.33692/avrasyad.974414

 27448 27618 27616   27615  27574 27609   27627


Avrasyad''de yayınlanan makaleler, Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır. Bilimsel araştırmaları kamuya ücretsiz sunmanın bilginin küresel paylaşımını artıracağı ilkesini benimseyen dergi, tüm içeriğine anında açık erişim sağlamaktadır. Makalelerdeki fikir ve görüşlerin sorumluluğu sadece yazarlarına ait olup Avrasyad''nin görüşlerini yansıtmazlar. Kullanım Şartları ve Gizlilik Politikası