Araştırma Makalesi
PDF EndNote BibTex Kaynak Göster

FUZÛLÎ’NİN TÜRKÇE GAZELLERİNDE KUR’ÂN-I KERÎM’DEKİ DİNÎ ŞAHSİYETLER

Yıl 2022, Cilt 10, Sayı 31, 380 - 396, 25.06.2022

Öz

Fuzûlî'nin Türkçe gazelleri, dinî muhtevâsının çoğunu Kur'ân-ı Kerîm'den alması dolayısıyla ilâhî sanatın beşerî sanata yansımış en güzel örnekleridir. Fuzûlî gazellerini yazarken Kur'ân-ı Kerîm'de geçen Hz. Âdem, Hz. Nûh Hz. İbrâhim, Hz. Ya'kûb, Hz. Yûsuf, Hz. Mûsâ, Hz. Süleymân ve Hz. İsâ peygamberlerden ve Hz. Havvâ, Hz. Meryem gibi şahsiyetlerden bahsetmektedir. Bununla birlikte, onun na’tını yazmanın aşkın kemâl seviyesine ulaşmanın bir işareti ve tüm hareketlerinin Allah’ın rızası dâhilinde olduğuna temas ettiği Hz. Muhammed'den (a.s.), beyitlerinde kişileştirerek anlattığı Cebrâîl'den (a.s.), özel bir bilgi verildiği belirtilen Hızır'dan telmih, teşbih, mübâlağa ve tenâsüp gibi pek çok edebî sanatla birlikte bahsetmektedir. Fuzûlî hüner bağının gülü olarak tanımladığı gazellerinde bazen kendisini Hz. Âdem’le bir tutarak bir zamanlar cennete yakın olduğunu ifade ederken bazen sevgilinin, Mısır’a benzettiği gönlüne sultan oluşunu Hz. Yûsuf’a telmihte bulunarak yapar. Kimi zaman da karşımıza gül bahçesi yerine külbe-i ahzânı seçen Hz. Ya’kûb gibi çıkar. Hz. Peygamber’e olan sevgi ve hürmetini mirâc hâdisesine, sünnetinin yoluna uyarak affa erişileceğine, dürr-i yetim oluşu ve yüzünün nurla dolu olmasına değinerek sunar. Fuzûlî, ilâhî aşkın terennümlerini ve sevgiliye duyduğu hisleri gazellerine nakşederken dinî şahsiyetlerden ve onların özelliklerinden ziyâdesiyle istifâde eder. Çalışmamızda dinî şahsiyetlerin Kur’ân-ı Kerîm’de, Türk edebiyatında ve Fuzûlî’nin Türkçe gazellerinde hangi özellikleriyle ve ne şekilde geçtiği beyitlerden örneklerle ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Kaynakça

  • Akyüz, Kenan vd. 1997. Fuzûlî Dîvânı, Ankara: Akçağ Yayınları.
  • Ayçiceği, Bünyamin, M. 2017. Klasik Türk Edebiyatında Hz. Meryem. ss. 3-13 Edebi Süreç: Metodoloji, İsimler, Eğilimler C.7).3-13.
  • Bolay, Süleyman Hayri. 1988. “Âdem”, ss. 358-363 içinde Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi C.1 İstanbul: TDV Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Aynur KURT Bu kişi benim
ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-7358-0312
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 25 Haziran 2022
Yayınlandığı Sayı Yıl 2022, Cilt 10, Sayı 31

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { avrasyad1131713, journal = {Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi}, issn = {2147-2610}, address = {}, publisher = {Ayla KAŞOĞLU}, year = {2022}, volume = {10}, number = {31}, pages = {380 - 396}, title = {FUZÛLÎ’NİN TÜRKÇE GAZELLERİNDE KUR’ÂN-I KERÎM’DEKİ DİNÎ ŞAHSİYETLER}, key = {cite}, author = {Kurt, Aynur} }
APA Kurt, A. (2022). FUZÛLÎ’NİN TÜRKÇE GAZELLERİNDE KUR’ÂN-I KERÎM’DEKİ DİNÎ ŞAHSİYETLER . Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi , 10 (31) , 380-396 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/avrasyad/issue/70325/1131713
MLA Kurt, A. "FUZÛLÎ’NİN TÜRKÇE GAZELLERİNDE KUR’ÂN-I KERÎM’DEKİ DİNÎ ŞAHSİYETLER" . Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10 (2022 ): 380-396 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/avrasyad/issue/70325/1131713>
Chicago Kurt, A. "FUZÛLÎ’NİN TÜRKÇE GAZELLERİNDE KUR’ÂN-I KERÎM’DEKİ DİNÎ ŞAHSİYETLER". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10 (2022 ): 380-396
RIS TY - JOUR T1 - FUZÛLÎ’NİN TÜRKÇE GAZELLERİNDE KUR’ÂN-I KERÎM’DEKİ DİNÎ ŞAHSİYETLER AU - Aynur Kurt Y1 - 2022 PY - 2022 N1 - DO - T2 - Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 380 EP - 396 VL - 10 IS - 31 SN - 2147-2610- M3 - UR - Y2 - 2022 ER -
EndNote %0 Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi FUZÛLÎ’NİN TÜRKÇE GAZELLERİNDE KUR’ÂN-I KERÎM’DEKİ DİNÎ ŞAHSİYETLER %A Aynur Kurt %T FUZÛLÎ’NİN TÜRKÇE GAZELLERİNDE KUR’ÂN-I KERÎM’DEKİ DİNÎ ŞAHSİYETLER %D 2022 %J Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi %P 2147-2610- %V 10 %N 31 %R %U
ISNAD Kurt, Aynur . "FUZÛLÎ’NİN TÜRKÇE GAZELLERİNDE KUR’ÂN-I KERÎM’DEKİ DİNÎ ŞAHSİYETLER". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10 / 31 (Haziran 2022): 380-396 .
AMA Kurt A. FUZÛLÎ’NİN TÜRKÇE GAZELLERİNDE KUR’ÂN-I KERÎM’DEKİ DİNÎ ŞAHSİYETLER. AVRASYAD. 2022; 10(31): 380-396.
Vancouver Kurt A. FUZÛLÎ’NİN TÜRKÇE GAZELLERİNDE KUR’ÂN-I KERÎM’DEKİ DİNÎ ŞAHSİYETLER. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi. 2022; 10(31): 380-396.
IEEE A. Kurt , "FUZÛLÎ’NİN TÜRKÇE GAZELLERİNDE KUR’ÂN-I KERÎM’DEKİ DİNÎ ŞAHSİYETLER", Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, c. 10, sayı. 31, ss. 380-396, Haz. 2022