Araştırma Makalesi
PDF EndNote BibTex RIS Kaynak Göster

SABRİ ÜLGENER’İN ZİHNİYET ANLAYIŞI AÇISINDAN OSMANLI SOSYAL HAYATI’NIN DEĞERLENDİRİLMESİ

Yıl 2022, Cilt 10, Sayı 32, 368 - 386, 25.09.2022

Öz

Sabri Fehmi Ülgener, Max Weber’in anlamacı yaklaşımından ve din-iktisat ilişkisine dair fikirlerinden etkilenerek Osmanlı toplumunun yapısını ve iktisadi hayatını analiz etmiştir. Max Weber’den aldığı düşünsel mirası, içinde yetiştiği sosyal yapıyla ve Batılı eğitiminin etkisiyle çok yönlü ve detaylı bir şekilde değerlendiren Ülgener kendi bilimsel bakış açısını ve yöntemini geliştirmiştir. Bu bağlamda vasıtalı ve vasıtasız kaynaklar kullanarak yaptığı analizde iktisadi zihniyeti tespit etmiştir. Weber’in kapitalizm-din ilişkisine dair görüşlerini değerlendirmiş ve eleştirdiği noktalarla birlikte kendi savını ortaya koymuştur. Bu bağlamda Osmanlı toplumunda kapitalizmin gelişememesini sadece din unsuruyla temellendirmek yerine birçok toplumsal faktörle ilişkilendirerek izah etmiştir. İslam'ın tasavvufun etkisiyle zamanla gelenekçi ve daha içe dönük bir toplum ve iş ahlakı anlayışını telkin eden bir yapıya dönüştüğünü ve muhafazakâr bir zihniyet yarattığını düşünmektedir. Ayrıca Osmanlı iktisadi hayatını analiz ederken ortaçağlaşma ve ortaçağ zihniyeti kavramsallaştırması yapmış ve Osmanlı ekonomi zihniyetiyle kapitalizm ilişkisine değinmiştir. İç ve dış faktörlerin etkisiyle toplumda oluşan muhafazakâr zihniyetin ve bunun madde insan-ilişkisindeki duruşunun kapitalizmin ortaya çıkmasını engellediği savını oluşturmuştur. Bu çalışmada öncelikle Ülgener’in bilimsel bakış açısının nasıl oluştuğu ve Weber’le olan metodolojik ilişkisi ele alınmıştır. Bununla birlikte Ülgener’in kendine özgü yöntem anlayışı ve kavramsallaştırmalarından bahsedilmiştir. Osmanlı iktisadi hayatına dair analizleri ve neden kapitalizmin gelişmediğine yönelik çözümlemesine değinilmiştir. Daha sonra zihniyet analizi yöntemi temel alınarak Osmanlı toplumundaki kadın ve çocuklarla ilgili toplumsal zihniyetin anlaşılmasına yönelik bir deneme yapılması amaçlanmıştır. Bu bağlamda Osmanlı Devleti'nin tek bir dönemine odaklanmak yerine farklı dönemleri kapsayan örneklerden hareket edilmiştir. Böylece Osmanlı’nın farklı dönemlerine ait zihniyet analizlerinin sunulması amaçlanmıştır.

Kaynakça

  • Acar, Mustafa, Bilir, Hüsnü, Gerçek Bir Âlim Mümtaz Bir Şahsiyet: Sabri Fehmi Ülgener, KMÜ Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 16 (26): 114-122, 2014 (ISSN: 2147- 7833, Www.Kmu.Edu.Tr).
  • Ayan, Dursun, Sabri F. Ülgener’in Türk Düşünce Kültüründeki Yeri, Sabri Fehmi Ülgener Küreselleşme Ve Zihniyet Dünyamız, Editör: Murat Yılmaz, T.C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler Ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Ss 179-204, Ankara, 2011

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Buse IŞIKHAN Bu kişi benim
Bir kuruma bağlı değildir
0000-0001-9766-9509
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 25 Eylül 2022
Yayınlandığı Sayı Yıl 2022, Cilt 10, Sayı 32

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { avrasyad1176869, journal = {Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi}, issn = {2147-2610}, address = {}, publisher = {Ayla KAŞOĞLU}, year = {2022}, volume = {10}, number = {32}, pages = {368 - 386}, title = {SABRİ ÜLGENER’İN ZİHNİYET ANLAYIŞI AÇISINDAN OSMANLI SOSYAL HAYATI’NIN DEĞERLENDİRİLMESİ}, key = {cite}, author = {Işıkhan, Buse} }
APA Işıkhan, B. (2022). SABRİ ÜLGENER’İN ZİHNİYET ANLAYIŞI AÇISINDAN OSMANLI SOSYAL HAYATI’NIN DEĞERLENDİRİLMESİ . Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi , 10 (32) , 368-386 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/avrasyad/issue/72591/1176869
MLA Işıkhan, B. "SABRİ ÜLGENER’İN ZİHNİYET ANLAYIŞI AÇISINDAN OSMANLI SOSYAL HAYATI’NIN DEĞERLENDİRİLMESİ" . Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10 (2022 ): 368-386 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/avrasyad/issue/72591/1176869>
Chicago Işıkhan, B. "SABRİ ÜLGENER’İN ZİHNİYET ANLAYIŞI AÇISINDAN OSMANLI SOSYAL HAYATI’NIN DEĞERLENDİRİLMESİ". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10 (2022 ): 368-386
RIS TY - JOUR T1 - SABRİ ÜLGENER’İN ZİHNİYET ANLAYIŞI AÇISINDAN OSMANLI SOSYAL HAYATI’NIN DEĞERLENDİRİLMESİ AU - BuseIşıkhan Y1 - 2022 PY - 2022 N1 - DO - T2 - Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 368 EP - 386 VL - 10 IS - 32 SN - 2147-2610- M3 - UR - Y2 - 2022 ER -
EndNote %0 Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi SABRİ ÜLGENER’İN ZİHNİYET ANLAYIŞI AÇISINDAN OSMANLI SOSYAL HAYATI’NIN DEĞERLENDİRİLMESİ %A Buse Işıkhan %T SABRİ ÜLGENER’İN ZİHNİYET ANLAYIŞI AÇISINDAN OSMANLI SOSYAL HAYATI’NIN DEĞERLENDİRİLMESİ %D 2022 %J Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi %P 2147-2610- %V 10 %N 32 %R %U
ISNAD Işıkhan, Buse . "SABRİ ÜLGENER’İN ZİHNİYET ANLAYIŞI AÇISINDAN OSMANLI SOSYAL HAYATI’NIN DEĞERLENDİRİLMESİ". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10 / 32 (Eylül 2022): 368-386 .
AMA Işıkhan B. SABRİ ÜLGENER’İN ZİHNİYET ANLAYIŞI AÇISINDAN OSMANLI SOSYAL HAYATI’NIN DEĞERLENDİRİLMESİ. AVRASYAD. 2022; 10(32): 368-386.
Vancouver Işıkhan B. SABRİ ÜLGENER’İN ZİHNİYET ANLAYIŞI AÇISINDAN OSMANLI SOSYAL HAYATI’NIN DEĞERLENDİRİLMESİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi. 2022; 10(32): 368-386.
IEEE B. Işıkhan , "SABRİ ÜLGENER’İN ZİHNİYET ANLAYIŞI AÇISINDAN OSMANLI SOSYAL HAYATI’NIN DEĞERLENDİRİLMESİ", Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, c. 10, sayı. 32, ss. 368-386, Eyl. 2022